Mở rộng không gian hợp tác khoa học công nghệ giữa Việt Nam và Liên bang Nga

Diễn đàn ghi nhận nhiều kết quả hợp tác cụ thể giữa hai nước như các thỏa thuận chiến lược giữa Kaspersky Việt Nam và Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông; hợp tác đào tạo về năng lượng giữa Đại học Bách khoa Hà Nội và Đại học Nghiên cứu Hạt nhân Quốc gia MEPhI; hợp tác nghiên cứu chung và thành lập phòng thí nghiệm chung về an toàn thông tin giữa Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông Việt Nam và Đại học Viễn thông Quốc gia Saint Petersburg. Diễn đàn cũng công bố sáng kiến xây dựng Mạng lưới tri thức Việt - Nga, nhằm tăng cường kết nối chuyên gia, hình thành các nhóm nghiên cứu chung, thúc đẩy trao đổi học thuật và chuyển giao công nghệ tới doanh nghiệp.

Với một số lĩnh vực quan trọng như năng lượng nguyên tử, hai bên đã đạt được thỏa thuận để Viện Năng lượng Nguyên tử Việt Nam tham gia liên doanh Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế trên nền tảng Lò phản ứng nghiên cứu neutron nhanh đa mục đích (MBIR) của Rosatom.

Những kết quả này được kỳ vọng góp phần đưa khoa học và công nghệ trở thành một trụ cột mới trong  quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Liên bang Nga như phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại diễn đàn.

Trao đổi về triển vọng hợp tác sau diễn đàn, bà Elena Popova - Phó Tổng Giám đốc Quỹ Khoa học Nga (RSF) cho rằng hai nước đã có một nền tảng hợp tác khoa học vững chắc để hiện thực hóa những định hướng mới này: “Chúng tôi đang duy trì đối thoại tích cực với các đồng nghiệp Việt Nam, đồng thời thảo luận khả năng mở rộng các chủ đề, lĩnh vực hợp tác trong năm tới thông qua những chương trình mới. Tất nhiên, đây là một hướng đi rất có triển vọng đối với các quốc gia. Một trong những vấn đề quan trọng là tăng cường sự gắn kết giữa khoa học với các ngành công nghiệp khác nhau, chuyển hóa tri thức khoa học thành những công nghệ cụ thể và đưa các công nghệ đó vào ứng dụng thực tiễn. Chúng tôi hoan nghênh sự hợp tác giữa hai nước, một mối quan hệ có lịch sử lâu đời và được triển khai trên nhiều lĩnh vực khác nhau. Giữa hai nước đã hình thành cơ chế đối thoại tốt trong lĩnh vực khoa học và công nghệ”.

Theo bà Popova, ba vòng chương trình hợp tác đã được triển khai với sự tham gia của hơn 300 nhà khoa học đến hai nước. Năm 2025, các quỹ khoa học của Việt Nam và Nga đã ký biên bản ghi nhớ hợp tác. Trên cơ sở đó, từ giữa tháng 9 năm nay, hai bên sẽ khởi động một chương trình tài trợ nghiên cứu chung mới.

Ở lĩnh vực công nghệ mới, ông Anton Tamarovich - Trưởng Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Xu hướng Phát triển Trí tuệ nhân tạo Quốc tế thuộc Đại học Kinh tế Cấp cao (HSE) nhận định: Nga và Việt Nam có tiềm năng rất lớn để hợp tác trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, trước hết bởi mục tiêu phát triển công nghệ của hai nước có nhiều điểm tương đồng.

“Cả Việt Nam và Nga hiện đều chú trọng xây dựng một hệ sinh thái công nghệ có tính tự chủ, qua đó giúp phát huy những tiềm năng nội tại của mỗi nước. Vì vậy, Nga có thể chia sẻ những công nghệ này với Việt Nam, trong khi Việt Nam có thể tiếp tục phát triển thành công các công nghệ của mình. Đồng thời, Việt Nam cũng có thể tạo điều kiện để Nga tiếp cận thị trường công nghệ toàn cầu, những thị trường mà hiện nay Nga đang gặp hạn chế trong tiếp cận. Tôi nhìn thấy ở đây những điểm bổ trợ lẫn nhau và cơ hội hợp tác rõ rệt giữa hai nước. Việt Nam là một cánh cửa để Nga tiếp cận những thị trường mới, giới thiệu năng lực của mình. Công nghệ Nga có khả năng cạnh tranh trên thị trường Việt Nam cũng như tại khu vực của các bạn”, ông Anton Tamarovich nói. 

Theo chuyên gia, lợi thế của hợp tác giữa Việt Nam và Nga là những nền tảng đã được xây dựng trong nhiều thập kỷ. Vấn đề đặt ra là chuyển nền tảng truyền thống đó thành những dự án mới phù hợp với tốc độ phát triển nhanh chóng của công nghệ.

Những đánh giá của các chuyên gia Nga cũng tương đồng với thông điệp được đưa ra tại Diễn đàn “Kết nối Công nghệ chiến lược”. Phó Thủ tướng Nga Dmitry Chernyshenko nhấn mạnh trí tuệ nhân tạo, vật liệu tiên tiến, vật liệu mới, năng lượng mới và công nghệ vũ trụ là những lĩnh vực định hình diện mạo công nghệ trong tương lai. Điều quan trọng đối với hai nước không chỉ là chia sẻ những thành tựu đã có mà còn kết hợp năng lực để cùng tạo ra những phát triển công nghệ tiên tiến.

Từ nền tảng hợp tác khoa học lâu đời, các chương trình nghiên cứu chung trong các lĩnh vực mới như AI, bán dẫn, năng lượng, công nghệ lượng tử và vũ trụ được kỳ vọng sẽ trở thành động lực mới cho quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nga, hướng tới cùng làm chủ công nghệ, cùng tạo ra sản phẩm và cùng tham gia thị trường.

Truyền thông Nga quan tâm chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

VOV.VN - Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Nga của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam, Tô Lâm từ ngày 7-9/9 đang nhận được sự quan tâm của truyền thông Nga.