Từng là trung tâm sầm uất của huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang trước đây, cái tên “Neo” đã trở thành một phần ký ức của nhiều thế hệ người dân địa phương. Vì vậy, khi địa danh này được đề xuất khôi phục trong phương án sắp xếp tổ dân phố tại phường Yên Dũng, tỉnh Bắc Ninh, câu chuyện không chỉ đơn thuần là đặt tên hành chính mà còn mang ý nghĩa gìn giữ giá trị lịch sử, văn hóa của vùng đất.

Phường Yên Dũng được thành lập từ ngày 1/7/2025 trên cơ sở sáp nhập phường Nham Biền, phường Tân Liễu và xã Yên Lư (huyện Yên Dũng trước đây), với quy mô dân số hơn 44.000 người, được chia thành 35 tổ dân phố.

Theo quy định tại Nghị định 185/2026/NĐ-CP, mỗi tổ dân phố thuộc khu vực Đồng bằng sông Hồng phải có tối thiểu 550 hộ dân. Tuy nhiên, hiện nay chỉ có 4 trong tổng số 35 tổ dân phố của phường đạt tiêu chuẩn này. Trước thực tế đó, địa phương đã xây dựng đề án sắp xếp lại các tổ dân phố nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý và tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội.

Theo phương án đang được lấy ý kiến, số lượng tổ dân phố sẽ giảm từ 35 xuống còn 15. Trong đó, ba tổ dân phố gồm Tân Độ, Đông Hương và Minh Phượng được giữ nguyên; các tổ còn lại được sáp nhập theo nguyên tắc liền kề về địa lý, tương đồng về văn hóa và thuận tiện cho công tác quản lý.

Điểm đáng chú ý trong đề án là cách đặt tên các tổ dân phố mới. Thay vì sử dụng số thứ tự đơn thuần, phường Yên Dũng lựa chọn khôi phục những địa danh quen thuộc gắn với lịch sử địa phương như Neo, Nham Biền, Thắng Cương, Yên Lư... Qua đó góp phần lưu giữ bản sắc văn hóa và tạo sự gần gũi, đồng thuận trong nhân dân.

Trong số các phương án được đề xuất, việc thành lập tổ dân phố Neo nhận được nhiều sự quan tâm của người dân. Theo đó, tổ dân phố Neo sẽ được hình thành trên cơ sở sáp nhập tổ dân phố 1, tổ dân phố 2 và tổ dân phố 3. Sau sắp xếp, tổ dân phố mới có 1.154 hộ với 4.670 nhân khẩu, đạt hơn 209% so với tiêu chuẩn quy định. Nhà văn hóa của tổ dân phố 3 được lựa chọn làm địa điểm sinh hoạt cộng đồng chung.

Ông Phùng Văn Tiến, Tổ trưởng tổ dân phố 1, phường Yên Dũng, tỉnh Bắc Ninh cho biết, đa số người dân đều đồng tình với phương án khôi phục tên gọi Neo. Theo ông, đây là địa danh đã ăn sâu trong tiềm thức người dân địa phương, nhắc đến là ai cũng biết. Việc sáp nhập các tổ dân phố không chỉ đáp ứng yêu cầu quản lý mà còn mở rộng không gian phát triển, hình thành khu dân cư quy mô lớn, tạo động lực thúc đẩy kinh tế địa phương.

Cùng chung quan điểm, ông Nguyễn Văn Cảnh, Bí thư Chi bộ tổ dân phố 2, phường Yên Dũng, tỉnh Bắc Ninh cho biết, cấp ủy và nhân dân cơ bản thống nhất với chủ trương sắp xếp. Tuy nhiên, một số ý kiến cũng bày tỏ băn khoăn khi quy mô dân số tăng lên trong khi bộ máy quản lý được tinh gọn, đòi hỏi hiệu quả điều hành phải được nâng cao hơn.

“Có ý kiến đề xuất giữ tổ dân phố 3 độc lập vì đã đủ quy mô, còn tổ dân phố 1 và tổ dân phố 2 sáp nhập với nhau sẽ phù hợp hơn trong tương lai. Tuy nhiên, khu vực này hiện còn quỹ đất lớn từ các dự án đô thị, dân số dự báo tiếp tục tăng nên việc sáp nhập là cần thiết”, ông Cảnh chia sẻ.

Theo lãnh đạo phường Yên Dũng, việc khôi phục tên gọi Neo xuất phát từ mong muốn gìn giữ ký ức cộng đồng. Thị trấn Neo được thành lập năm 1994 và từng là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của huyện Yên Dũng. Đến năm 2019, địa danh này không còn trên bản đồ hành chính khi sáp nhập vào thị trấn Nham Biền.

Ông Nguyễn Hà Giang, Phó Chủ tịch Thường trực UBND phường Yên Dũng, tỉnh Bắc Ninh cho biết đề án được chuẩn bị công phu, trải qua nhiều vòng lấy ý kiến từ các cấp ủy, chính quyền, nguyên lãnh đạo địa phương, bí thư chi bộ và tổ trưởng tổ dân phố.

“Việc đặt tên phải bảo đảm hài hòa giữa yếu tố địa lý, văn hóa và dân cư; đồng thời kế thừa các giá trị lịch sử, ký ức cộng đồng để tạo sự đồng thuận trong nhân dân”, ông Giang nhấn mạnh.

Là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, Yên Dũng từng thuộc thái ấp của Thái sư Trần Thủ Độ, nằm trong thế “tam long hội tụ” của ba con sông Cầu, Thương và Lục Nam, gắn với dãy Nham Biền cùng truyền thuyết 99 ngọn núi Phượng Hoàng. Vì vậy, trong quá trình sắp xếp đơn vị dân cư, địa phương không chỉ quan tâm đến yêu cầu quản lý hành chính mà còn chú trọng bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống.

Toàn bộ 35 tổ dân phố hiện nay đều có nhà văn hóa. Sau khi sáp nhập, mỗi tổ dân phố mới sẽ lựa chọn một địa điểm trung tâm để sinh hoạt chung, trong khi các thiết chế văn hóa còn lại vẫn tiếp tục được duy trì. Các công trình tín ngưỡng như đình, chùa và không gian sinh hoạt cộng đồng truyền thống cũng được giữ gìn, bảo tồn nhằm bảo đảm sự ổn định trong đời sống nhân dân.

Thanh Hoá giảm hơn 1.570 thôn, tổ dân phố sau khi sáp nhập

VOV.VN - Từ gần 6000 thôn, tổ dân phố, sau 5 năm thực hiện chương trình sáp nhập, đến nay tỉnh Thanh Hoá còn 4.393 thôn, tổ dân phố (giảm 1.578 thôn, tổ dân phố).