Phải khắc phục triệt để tình trạng xuất bản phẩm xúc phạm, bịa đặt về lãnh tụ

Hôm nay (5/8), Quốc hội thảo luận ở Tổ về dự án Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi); dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Khắc phục bất cập trong thực tiễn, nâng cao chất lượng hoạt động của nhà xuất bản và đội ngũ biên tập 

Góp ý về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nêu rõ, trong bối cảnh lĩnh vực xuất bản thời gian vừa qua có nhiều sự việc mà chúng ta băn khoăn, do đó, việc sửa đổi Luật Xuất bản lần này nhằm khắc phục những vướng mắc, bất cập trong thực tế.

Hiện nay cả nước có khoảng trên 50 nhà xuất bản nhưng quy mô và năng lực hoạt động của các nhà xuất bản này rất khác nhau.

“Có những nhà xuất bản rất xuất sắc, ví dụ Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật. Đây là Nhà xuất bản có đội ngũ biên tập viên rất hùng hậu, chuyên nghiệp và rất giỏi. Hay Nhà xuất bản Tư pháp của Bộ Tư pháp, xem xét để xuất bản các sách luật rất kỹ lưỡng. Ngược lại, có những nhà xuất bản lực lượng rất mỏng, xuất bản ra một số tác phẩm còn lỗi, sai sót...”, Phó Chủ tịch Quốc hội nêu.

Do đó, Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, việc sửa đổi Luật Xuất bản lần này phải khắc phục cho bằng được những vướng mắc, bất cập nêu trên cũng như công tác tổ chức thực hiện Luật.

Góp ý vào Điều 3 của dự thảo Luật quy định về vị trí, mục đích và nguyên tắc hoạt động của xuất bản, Phó Chủ tịch Quốc hội bày tỏ băn khoăn về khoản 1 Điều này quy định: “Hoạt động xuất bản thuộc lĩnh vực văn hóa tư tưởng của Đảng, Nhà nước và Nhân dân...; giữ vai trò hạt nhân trong hệ sinh thái kiến tạo các giá trị, đóng góp vào tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và phát triển bền vững”.

Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, quy định như vậy gây khó hiểu, đề nghị khoản 1 Điều này cần viết lại cho rõ ràng, rành mạch, đơn giản hơn. Đồng thời, đề nghị tại khoản 4 Điều 1 bổ sung cụm từ “tuân thủ pháp luật” để quy định có tính nguyên tắc. Vì khoản 4 Điều này của dự thảo mới chỉ quy định: “Tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động xuất bản có trách nhiệm tuân thủ chuẩn mực đạo đức xã hội, đạo đức nghề nghiệp” nhưng điều quan trọng nhất là tuân thủ pháp luật thì dự thảo chưa đề cập.

Về sửa đổi khoản 2 Điều 10, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị dự thảo Luật cần bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm sau đây: “nghiêm cấm các xuất bản phẩm trái với chủ trương, đường lối của Đảng, trái với chính sách, pháp luật của Nhà nước, trái với văn hóa, thuần phong mỹ tục, kích động bạo lực, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc, kì thị dân tộc, tôn giáo”.

Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, việc sửa đổi Luật lần này quan trọng nhất là phải khắc phục triệt để các xuất bản phẩm đi ngược lại đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, xúc phạm, bịa đặt về lãnh tụ, danh nhân văn hóa, kì thị dân tộc, tôn giáo...

“Nhà xuất bản phải có đủ tầm, đội ngũ biên tập viên phải có phẩm chất chính trị, đạo đức, có trình độ chuyên môn về lĩnh vực mình phụ trách. Ví dụ Nhà xuất bản về văn hóa thì biên tập viên phải là chuyên gia về văn hóa, Nhà xuất bản về nông nghiệp thì biên tập viên phải có trình độ về nông nghiệp... Do đó, Luật này phải thể hiện được những ý đó, nếu không thì giao cho Chính phủ quy định chi tiết”, Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Nâng cao hiệu quả phòng ngừa ngay từ khâu xuất bản

Đóng góp ý kiến về những nội dung và hành vi bị cấm trong hoạt động xuất bản được quy định trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản, đại biểu Nguyễn Văn Huy, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Hưng Yên cho biết, dự án luật đề xuất sửa đổi, bổ sung khoản 2 và giữ khoản 1 Điều 10 quy định nghiêm cấm việc xuất bản, in, phát hành xuất bản phẩm có các nội dung: Tuyên truyền chống Nhà nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam; phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc; Tuyên truyền kích động chiến tranh xâm lược, gây hận thù giữa các dân tộc và nhân dân các nước; kích động bạo lực; truyền bá tư tưởng phản động, lối sống dâm ô, đồi trụy, hành vi tội ác, tệ nạn xã hội, mê tín dị đoan, phá hoại thuần phong mỹ tục; Tiết lộ bí mật nhà nước, bí mật đời tư của cá nhân và bí mật khác do pháp luật quy định; Xuyên tạc sự thật lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng; xúc phạm dân tộc, danh nhân, anh hùng dân tộc; không thể hiện hoặc thể hiện không đúng chủ quyền quốc gia; vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức và danh dự, nhân phẩm của cá nhân.

Đại biểu Nguyễn Văn Huy cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, đó là đề xuất hợp lý và cơ bản thống nhất với đề xuất đó. Bởi đây là những quy định có tính chất nền tảng, xác lập giới hạn pháp lý đối với hoạt động xuất bản và là cơ sở để phòng ngừa, ngăn chặn các xuất bản phẩm có nội dung xâm hại đến an ninh quốc gia, trật tự xã hội, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển của công nghệ AI làm gia tăng nguy cơ phát tán nhanh các nội dung vi phạm, yêu cầu đặt ra không phải là thu hẹp phạm vi điều chỉnh của Luật Xuất bản mà là hoàn thiện các quy định cấm theo hướng rõ ràng, minh bạch, thống nhất và phù hợp với các thách thức mới, qua đó nâng cao hiệu quả phòng ngừa ngay từ khâu xuất bản, thay vì chỉ xử lý khi hậu quả đã xảy ra.

Ngoài ra, đại biểu Nguyễn Văn Huy đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu bổ sung khoản 1 Điều 10 quy định cấm xuất bản, in, phát hành xuất bản phẩm có nội dung kích động hận thù, kỳ thị, phân biệt đối xử hoặc chia rẽ giữa các vùng miền, địa phương và các cộng đồng dân cư.

Thực tiễn thời gian qua cho thấy, cùng với sự phát triển của không gian mạng và xuất bản điện tử, xuất hiện ngày càng nhiều nội dung mang tính miệt thị, định kiến, kích động mâu thuẫn giữa các vùng miền, địa phương, gây tác động tiêu cực đến nhận thức xã hội và làm suy giảm khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Trong khi đó, quy định hiện hành chủ yếu điều chỉnh hành vi "phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc" theo nghĩa khái quát, chưa bao quát đầy đủ các hình thức chia rẽ xã hội mới phát sinh. Việc bổ sung quy định này sẽ tạo cơ sở pháp lý để phòng ngừa, xử lý kịp thời các hành vi lợi dụng hoạt động xuất bản nhằm gieo rắc định kiến, kích động chia rẽ xã hội, qua đó bảo đảm môi trường xuất bản lành mạnh và giữ gìn khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Phòng ngừa sai phạm từ khâu lựa chọn đề tài, biên tập trong công tác xuất bản

VOV.VN - Phó Bí thư Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương Ngô Văn Cương yêu cầu coi trọng công tác kiểm tra, giám sát, phòng ngừa sai phạm ngay từ khâu lựa chọn đề tài, biên tập, thẩm định và liên kết xuất bản.