Phó Thủ tướng: Chất lượng giáo dục, an toàn, quyền lợi HS là thước đo cuối cùng

Theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đến ngày 5/9/2026, cả 34 tỉnh, thành phố đã hoàn thành phương án sắp xếp các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông. Số cơ sở giáo dục công lập giảm từ 37.530 xuống còn 18.555 đầu mối, tương ứng giảm 50,6%, vượt mục tiêu tối thiểu 30%. Sau sắp xếp, cả nước hình thành 2.418 trường phổ thông nhiều cấp học, không làm gián đoạn hoạt động giáo dục.

Tuy nhiên, việc cơ cấu lại đội ngũ còn khó khăn. Số cán bộ quản lý giảm hơn 35%, nhân viên kế toán, văn thư, thủ quỹ giảm hơn 20%. Toàn quốc vẫn còn 868 cán bộ quản lý và gần 2.800 nhân viên chưa có phương án bố trí. Năm học 2026-2027, ngành giáo dục dự kiến thiếu hơn 48.000 giáo viên. Thực tế tại các địa phương cũng cho thấy tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ, chênh lệch cơ cấu giữa các môn học; một số cán bộ xin nghỉ việc, đặt ra yêu cầu giải quyết chế độ và bố trí nhân sự phù hợp. Quy mô trường lớp tăng cũng đặt ra yêu cầu mới về quản trị, tài chính, tài sản và điều kiện vận hành.

Cụ thể, tại thành phố Cần Thơ, Đà Nẵng, số đầu mối giảm hơn 60%; 100% cơ sở sau sắp xếp hoạt động tốt. Tuy nhiên, xuất hiện nhiều trường quy mô lớn, có trường trên 100 lớp, quản lý 8-9 phân hiệu. Các địa phương đề nghị tăng số lượng phó hiệu trưởng để đáp ứng yêu cầu quản lý, tổ chức bồi dưỡng giáo viên sau sắp xếp.

Từ thực tiễn địa phương, ông Lê Huyền, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa, cho biết, tỉnh giảm số cơ sở giáo dục từ 715 xuống còn 219 (hơn 60%). Việc sắp xếp cơ bản ổn định, học sinh vẫn học tại các điểm trường hiện có, khoảng cách từ điểm trường đến trường chính không quá 5 km. Điểm vướng mắc liên quan đến cơ chế, tiêu chí và định mức, nhất là đối với trường có nhiều phân hiệu.

Ông Lê Huyền kiến nghị: “Chúng ta không áp dụng một định mức để đồng nhất giữa các trường bình thường với các trường mà sau khi sắp xếp. Có cơ chế để giao bổ sung biên chế, giáo viên sát với quy mô học sinh và yêu cầu để thực hiện các chương trình giáo dục, đồng thời tăng tính chủ động cho các địa phương trong việc tuyển dụng, điều tiết và bố trí giáo viên. Tiếp tục hoàn thiện chính sách đối với cán bộ quản lý dư thừa và cho phép có cơ chế để chúng ta bố trí nhân sự hỗ trợ linh hoạt giữa các trường có quy mô lớn và có nhiều phân hiệu, đặc biệt là đối với các vị trí liên quan tới kế toán, văn thư, thư viện, thiết bị, y tế trường học”.

Về xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới, chương trình đầu tư 229 trường tại 229 xã, phường biên giới thuộc 22 tỉnh, thành phố, chia thành hai giai đoạn, với tổng nhu cầu kinh phí hơn 55.700 tỷ đồng. Đến nay, 102 trường đã vận hành phục vụ năm học 2026-2027. Sáu trường tại Sơn La và Gia Lai chưa đưa vào hoạt động để bảo đảm an toàn; học sinh vẫn học ổn định tại cơ sở cũ.

Trong số 108 trường thuộc giai đoạn 1, khởi công năm 2025, có 40 trường hoàn thành toàn bộ hạng mục, 68 trường còn lại vừa tổ chức dạy học vừa thi công. Theo Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng, dù đã được cấp đủ vốn đến năm 2026, tiến độ triển khai vẫn chịu tác động của địa hình hiểm trở, thời tiết bất lợi, thiếu vật liệu, nhân công, vướng giải phóng mặt bằng và chưa có định mức nhân lực hỗ trợ như quản sinh, tư vấn tâm lý, dinh dưỡng.

Các địa phương đang nỗ lực hoàn thiện công trình, chú trọng bố trí đủ giáo viên, lựa chọn hiệu trưởng có năng lực, xây dựng quy trình quản trị, chăm lo đời sống và kỹ năng cho học sinh nội trú, bán trú; bảo đảm chất lượng bữa ăn và môi trường học tập an toàn.

Sau khi nghe báo cáo và ý kiến tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu ghi nhận nỗ lực của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các bộ, ngành, địa phương; đồng thời yêu cầu tập trung tháo gỡ vướng mắc trong sắp xếp cơ sở giáo dục và xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới.

Về sắp xếp trường mầm non, phổ thông, Phó Thủ tướng nêu rõ, UBND các tỉnh, thành phố phải chịu trách nhiệm trực tiếp về kết quả sắp xếp và vận hành các cơ sở giáo dục trên địa bàn. Các địa phương phải rà soát những trường quy mô lớn, nhiều cấp học, phân hiệu, điểm trường; kịp thời điều chỉnh những mô hình vượt khả năng quản trị, ảnh hưởng đến chất lượng, an toàn và quyền học tập của học sinh, hoàn thành trong tháng 10/2026. Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh: “Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì phối hợp với Bộ Nội vụ và các cơ quan có liên quan rà soát, đề xuất hoàn thiện quy định về vị trí việc làm. Rà soát số lượng người làm việc, số lượng cấp phó, cơ cấu đội ngũ, chế độ làm việc của giáo viên và các điều kiện đảm bảo hoạt động. Có tính đến quy mô học sinh, số lớp, số cấp học, số phân hiệu, những điểm trường, khoảng cách địa lý và phạm vi quản lý không cào bằng giữa các cơ sở giáo dục. Việc này phải hoàn thành trong tháng 10”.

Phó Thủ tướng giao Bộ Giáo dục và Đào tạo làm đầu mối tiếp nhận, tổng hợp, xử lý hoặc phối hợp giải quyết khó khăn của địa phương; rà soát, hoàn thiện quy định về tổ chức, quản trị trường học, vị trí việc làm, chế độ làm việc của giáo viên. Bộ Nội vụ nghiên cứu chính sách đối với cán bộ, nhân viên sau sắp xếp; Bộ Tài chính hướng dẫn xử lý các vấn đề về tài chính, tài sản, bảo đảm nguồn lực hoạt động.

Đối với các trường phổ thông nội trú liên cấp tại xã biên giới, các địa phương phải hoàn thành dứt điểm những hạng mục còn lại của giai đoạn 1, xác định rõ thời hạn hoàn thành từng trường, tuyệt đối bảo đảm an toàn khi vừa dạy học vừa thi công; không đưa công trình chưa đủ điều kiện, chưa nghiệm thu vào sử dụng.

Với 121 trường giai đoạn 2, Phó Thủ tướng yêu cầu rút kinh nghiệm từ giai đoạn 1, chủ động tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm tiến độ và chất lượng. Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố gửi cam kết tiến độ, chất lượng tới Thủ tướng Chính phủ và Bộ Giáo dục và Đào tạo trước ngày 20/10/2026. Bộ Xây dựng phối hợp các cơ quan, địa phương xử lý vướng mắc về vật liệu, nhân công, dự toán, hợp đồng và giải pháp thi công.

Sau sắp xếp đã giảm 50,6% số trường học, vẫn lo thừa thiếu giáo viên cục bộ

VOV.VN - Thời gian qua các địa phương đã khẩn trương triển khai sắp xếp các trường, số trường giảm 50,6%. Tuy nhiên, một số trường có quy mô rất lớn, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý và chất lượng giáo dục; tình trạng thừa, thiếu cục bộ và thiếu số lượng biên chế so với định mức...