Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Xây dựng bộ chỉ số quốc gia về an sinh xã hội

Chiều nay (25/8), tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã làm việc với Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan về tình hình thực hiện chính sách an sinh xã hội, nhất là đối với các đối tượng yếu thế, đề xuất chủ trương, giải pháp thời gian tới.

Những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước và sự chung sức của toàn xã hội, công tác an sinh đã đạt nhiều kết quả quan trọng, đến nay cả nước có hơn 99 triệu người tham gia bảo hiểm y tế (96,9% dân số); khoảng 2,5 triệu người được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, mở rộng bảo vệ đối với người cao tuổi không có lương hưu.

Chính sách giảm nghèo, tín dụng, nhà ở, giáo dục, y tế, việc làm và cứu trợ thiên tai đã trở thành điểm tựa của hàng triệu gia đình. Tuy nhiên chính sách an sinh xã hội, hỗ trợ người yếu thế vẫn còn nhiều bất cập, mức hưởng và chất lượng dịch vụ ở nhiều nơi còn hạn chế, nhiều người có thẻ nhưng ngại đi khám vì các chi phí liên quan, nhiều lao động phi chính thức, lao động nền tảng, lao động di cư và phụ nữ làm công việc chăm sóc không được trả công vẫn chưa được bảo vệ đầy đủ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng, công tác an sinh xã hội đã đạt nhiều kết quả quan trọng. Tuy nhiên, hiện cả nước có hơn 17 triệu người cao tuổi, dự báo đến năm 2036, người từ 60 tuổi trở lên sẽ chiếm trên 20% dân số, đưa Việt Nam vào giai đoạn dân số già, đặt ra những yêu cầu cấp bách về thu nhập, chăm sóc sức khỏe và chăm sóc dài hạn. Thiên tai, dịch bệnh, tự động hóa và biến động của thị trường lao động cũng đang làm xuất hiện những dạng tổn thương mới. Đây cũng là thách thức chung của thế giới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng, thực tiễn cho thấy tăng trưởng kinh tế không tự động đem lại an sinh. Muốn người dân được bảo vệ trước các rủi ro, Nhà nước phải có chính sách đúng, hệ thống phải có năng lực dự báo, ứng phó và hỗ trợ kịp thời.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, an sinh xã hội là quyền cơ bản của người dân, là trách nhiệm của Nhà nước và toàn xã hội, đồng thời là đầu tư cho con người và tương lai đất nước. Hiệu quả của chính sách phải được nhìn nhận đầy đủ qua sức khỏe, giáo dục, chất lượng nguồn nhân lực, ổn định xã hội và niềm tin của nhân dân.

Đồng thời bảo đảm bao phủ toàn dân, trong đó ưu tiên nguồn lực cho những người cần được bảo vệ nhất, nhất là trẻ em, người cao tuổi không có lương hưu, người khuyết tật, người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số, người gặp thiên tai, mất việc làm, nạn nhân bạo lực và những người không có khả năng tự bảo vệ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết, mục tiêu đến năm 2030 hình thành cơ bản hệ thống an sinh xã hội đa tầng, bao trùm, số hóa, bảo đảm sàn an sinh tối thiểu cho mọi người dân. Đến 2045, hệ thống phải tiếp cận chuẩn mực các nước phát triển, thu nhập cao, dịch vụ chất lượng, tài chính bền vững, quản trị minh bạch, khả năng ứng phó nhanh trước các rủi ro.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau” phải được cụ thể hóa bằng những kết quả có thể kiểm tra. Không để người dân rơi xuống dưới mức sống tối thiểu mà không được phát hiện, trẻ em bỏ học vì nghèo, người khuyết tật đặc biệt nặng không có người chăm sóc, gia đình gặp thiên tai phải chờ đợi quá lâu mới được hỗ trợ.

Trên tinh thần đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị phải thiết lập hồ sơ an sinh, đầu mối phục vụ. Chính phủ khẩn trương xây dựng Cơ sở dữ liệu an sinh xã hội quốc gia, kết nối với dữ liệu dân cư, bảo hiểm, thuế, việc làm, y tế, giáo dục, nhà ở và thiên tai, bảo đảm an ninh, an toàn và quyền riêng tư.

"Mỗi người dân có một hồ sơ an sinh theo vòng đời, mỗi gia đình được đánh giá đầy đủ về hoàn cảnh, tình trạng cần hỗ trợ. Củng cố sàn an sinh và cải cách chính sách trợ giúp xã hội. Rà soát, hợp nhất các chương trình trùng lặp, giảm đầu mối và thống nhất tiêu chí cốt lõi, đồng thời dành dư địa để địa phương xử lý những vấn đề đặc thù. Mức trợ giúp phải được điều chỉnh phù hợp với mức sống tối thiểu, biến động giá cả và khả năng ngân sách, hỗ trợ bổ sung kịp thời những người gặp biến cố", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu mở rộng bảo hiểm xã hội và xây dựng thị trường lao động bao trùm. Hoàn thiện các gói bảo hiểm linh hoạt về mức đóng, thời gian đóng và phương thức tham gia, có hỗ trợ phù hợp đối với người thu nhập thấp. Nghiên cứu trách nhiệm đóng góp của Nhà nước, người lao động và doanh nghiệp cung cấp nền tảng số, mở rộng bảo hiểm tai nạn lao động và chế độ thai sản cho khu vực phi chính thức.

Cùng với đó, cần có chính sách trợ giúp người trong độ tuổi lao động phải gắn với đào tạo kỹ năng, tư vấn việc làm, tín dụng và kết nối doanh nghiệp. Đồng thời xây dựng hệ thống an sinh gia đình và liên thế hệ.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, phát triển kinh tế chăm sóc, chủ động ứng phó với già hóa dân số. Cần xây dựng chiến lược quốc gia về kinh tế chăm sóc, kết hợp y tế, phục hồi chức năng, công tác xã hội và chăm sóc tại gia đình, cộng đồng. Phát triển mạng lưới chăm sóc ban ngày, chăm sóc tạm thời, trợ giúp người khuyết tật, chăm sóc giảm nhẹ và hỗ trợ sức khỏe tâm thần.

"Nghiên cứu thí điểm bảo hiểm chăm sóc dài hạn tại một số địa phương, đánh giá kỹ tác động tài chính trước khi nhân rộng. Đồng thời, chuẩn hóa nghề chăm sóc, đào tạo và có chính sách phù hợp đối với nhân viên công tác xã hội, điều dưỡng và người chăm sóc tại nhà. Xây dựng mô hình nhà xã hội chăm sóc người cao tuổi độc thân, người cao tuổi cô đơn không nơi nương tựa, bảo đảm người cao tuổi không phải sống trong nhà tạm, nhà dột nát", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ đạo.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, cần xây dựng kế hoạch tài chính an sinh trung hạn; công khai nguồn lực và kết quả của từng chương trình. Kiên quyết cắt giảm các chính sách trùng lặp, kém hiệu quả để dành nguồn lực cho dịch vụ cơ bản và những nhóm còn thiếu bảo vệ.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, huy động nguồn lực xã hội nhưng Nhà nước phải giữ vai trò bảo đảm sàn an sinh tối thiểu. Quốc hội tăng cường giám sát mức độ bao phủ, chất lượng chính sách và bền vững tài chính. Mặt trận Tổ quốc phát huy vai trò giám sát tại cộng đồng, tiếp nhận phản ánh và đối thoại với người thụ hưởng. Xử lý nghiêm hành vi trục lợi, đồng thời bảo vệ cán bộ cơ sở dám quyết định, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích của nhân dân trong những tình huống cấp thiết.

Người đứng đầu Đảng, Nhà nước đề nghị xây dựng bộ chỉ số quốc gia về an sinh xã hội, công bố hàng năm theo địa phương và nhóm dân cư. Phải đo được mức độ bao phủ, sự đầy đủ của quyền lợi, tỷ lệ bỏ sót, thời gian giải quyết, chi phí người dân phải tự trả, khả năng có việc làm, khả năng tiếp cận của người khuyết tật và mức độ hài lòng. Nơi nào để sót đối tượng, giải quyết chậm, để người dân phản ánh kéo dài thì người đứng đầu phải chịu trách nhiệm và giải trình.

Để làm được điều này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Chính phủ, Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, cấp ủy, chính quyền địa phương và toàn xã hội cùng chung tay, phấn đấu để mỗi người dân Việt Nam, dù ở đâu và trong hoàn cảnh nào, đều được bảo vệ trước những rủi ro lớn, được tiếp cận các dịch vụ thiết yếu và có cơ hội phát triển.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đó chính là nền tảng để đất nước vững bước trong kỷ nguyên mới, để thành quả tăng trưởng thực sự trở thành hạnh phúc của nhân dân và củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước. Đó cũng là nền tảng xã hội bền vững, để mỗi thế hệ đều có lý do để tin tưởng vào tương lai.

Chương trình mục tiêu quốc gia mới: Ưu tiên y tế, an sinh cho vùng khó khăn

VOV.VN - Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2035 được Quốc hội thông qua, tiếp tục kế thừa các chính sách y tế, an sinh, ưu tiên vùng dân tộc thiểu số, miền núi và bảo đảm không thu hẹp quyền lợi của người dân.

Chính phủ hỗ trợ tiền ăn và gạo cho học sinh nội trú

VOV.VN - Chính phủ ban hành Nghị định số 188/2026/NĐ-CP ngày 27/5/2026 quy định chính sách cho học sinh trường phổ thông nội trú và trường phổ thông nội trú tại các xã biên giới đất liền.