Những lớp “Bình dân học vụ số” sáng đèn ở Vạn Thắng, Ninh Bình

“Cầm tay chỉ việc”, đưa kỹ năng số đến từng người dân

Khoảng 19h30, nhà văn hóa các thôn ở Vạn Thắng bắt đầu đông người. Khi công việc trong ngày đã tạm gác lại, người dân mang theo điện thoại đến lớp “Bình dân học vụ số”. 

Đứng lớp không phải những chuyên gia công nghệ, mà là 46 thành viên Đội thanh niên tình nguyện về chuyển đổi số xã Vạn Thắng. Họ là bí thư chi đoàn thôn, đoàn viên, học sinh, sinh viên và những người trẻ có khả năng sử dụng công nghệ. Bằng cách “cầm tay chỉ việc”, lực lượng này đã đưa những kỹ năng số thiết thực đến gần hơn với người dân, bắt đầu từ chính chiếc điện thoại họ sử dụng mỗi ngày.

Bí thư Đoàn xã Vạn Thắng Nguyễn Thị Hạnh cho biết: "Không có những bài giảng dài, mỗi nội dung đều được hướng dẫn trực tiếp trên điện thoại. Người học làm đến đâu, tình nguyện viên hướng dẫn đến đó. Người dân không chỉ nghe hướng dẫn mà phải trực tiếp thao tác. Một bạn có thể kèm 3 - 4 bác, nhưng nguyên tắc là không làm hộ, làm thay”. 

Lớp học tổ chức theo nhóm nhỏ giúp những người chưa quen với điện thoại thông minh bớt tâm lý e ngại. Có người ban đầu còn sợ bấm nhầm, sợ làm sai, nhưng sau vài lần được hướng dẫn đã có thể tự thực hiện những thao tác cơ bản. Nội dung các buổi học được lựa chọn từ chính nhu cầu của người dân đó là: kích hoạt, sử dụng VNeID mức độ 2; khôi phục mật khẩu; tích hợp thẻ bảo hiểm y tế, giấy phép lái xe; tra cứu sổ sức khỏe điện tử; nộp hồ sơ trực tuyến, theo dõi tiến độ giải quyết thủ tục hành chính, thanh toán trực tuyến hay sử dụng mã QR...

Với người lớn tuổi, những thao tác này không phải lúc nào cũng dễ tiếp cận nếu chỉ được hướng dẫn qua tài liệu, nên các tình nguyện viên ngồi bên cạnh, chỉ từng bước ngay trên thiết bị giúp khoảng cách giữa “biết” và “làm được” được rút ngắn.

Ông Nguyễn Văn Tình, người dân thôn Nam Thắng chia sẻ: “Được hướng dẫn trực tiếp nên dễ hiểu hơn. Trước đây, những việc như quét mã QR để thanh toán tiền điện, tiền nước hay sử dụng VNeID tôi còn lúng túng. Sau khi tham gia lớp học, giờ tôi đã có thể tự thao tác”.

Bên cạnh việc hướng dẫn người dân từng bước hình thành những kỹ năng cần thiết khi sử dụng môi trường số, các tình nguyện viên còn dành thời gian giúp người dân tiếp cận những nguồn thông tin chính thống, sử dụng Zalo, Facebook an toàn hơn; đồng thời nhận biết thông tin giả, thông tin xấu độc và cảnh giác với các nguy cơ lừa đảo trên môi trường mạng.

Ông Nguyễn Thành Trung, Thôn trưởng thôn Yên Thắng, xã Vạn Thắng cho rằng Khi có thể thực hiện nhiều thủ tục ngay tại nhà bằng điện thoại, người dân sẽ giảm thời gian đi lại, nhất là trong bối cảnh địa bàn sau sắp xếp có quy mô rộng hơn. Mặt khác, việc tận dụng các nền tảng quen thuộc như Zalo, Facebook, hình thành các nhóm thông tin theo từng khu dân cư đã giúp thông báo được truyền tải nhanh hơn, đến gần hơn với người dân. góp phần rút ngắn khoảng cách giữa chính quyền và người dân. 

Để “Bình dân học vụ số” không dừng ở những lớp học

Theo kế hoạch các lớp “Bình dân học vụ số” được triển khai tại 12/12 thôn trên địa bàn từ ngày 10 đến 31/8/2026, Mục tiêu không chỉ là phổ biến kiến thức, mà quan trọng hơn là giúp người dân thực hành được những kỹ năng số thiết yếu. Tuy nhiên, 12 lớp học trong một đợt cao điểm chưa thể giải quyết hết những khoảng trống về kỹ năng số.

Bí thư Đoàn xã Vạn Thắng Nguyễn Thị Hạnh cho biết, hiện 12/12 nhà văn hóa thôn ở Vạn Thắng đã có WiFi miễn phí. Một số nơi đang được tiếp cận hệ thống loa thông minh có khả năng hỗ trợ biên tập nội dung, chuyển văn bản thành giọng nói và phát thông tin tự động. Tuy nhiên, điều kiện giữa các nhà văn hóa chưa đồng đều. Một số nơi còn thiếu màn hình, máy chiếu và thiết bị phục vụ sinh hoạt cộng đồng. Trong các lớp học, đoàn viên nhiều khi phải tận dụng hoặc mượn thiết bị của người dân để phục vụ việc hướng dẫn. Vì thế, để việc phổ cập kỹ năng số được duy trì, hạ tầng và thiết bị tại các điểm sinh hoạt cộng đồng cần được quan tâm hơn nữa.

Để chuyển đổi số đi sâu vào cộng đồng, ông Nguyễn Thành Trung cho rằng, cần tiếp tục phát huy vai trò của Đoàn thanh niên, tổ chức nhiều lớp tập huấn hơn và tạo điều kiện để lực lượng này trực tiếp hướng dẫn người dân. Trong mỗi gia đình, người đã thành thạo có thể hỗ trợ người chưa biết, qua đó hình thành cách lan tỏa kỹ năng số từ cộng đồng.

Phó Chủ tịch UBND xã Vạn Thắng Ngô Văn Đoàn nhìn nhận, chuyển đổi số là công việc không có điểm kết thúc, bởi công nghệ và phương thức cung cấp dịch vụ liên tục thay đổi. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là xây dựng chính quyền số, mà người dân cũng phải từng bước trở thành công dân số, có khả năng tự sử dụng các tiện ích và dịch vụ trên môi trường điện tử.

Xã Vạn Thắng, tỉnh Ninh Bình đang từng bước triển khai các nhiệm vụ chuyển đổi số theo chỉ đạo của Trung ương và của tỉnh. Địa phương đã xây dựng kế hoạch, phân công nhiệm vụ cho từng bộ phận, đồng thời triển khai các giải pháp nhằm đưa công nghệ số đến gần hơn với người dân. Tuy nhiên, quá trình thực hiện vẫn gặp không ít khó khăn, từ nhân lực mỏng, kỹ năng số của người dân chưa đồng đều đến những vướng mắc trong triển khai nguồn kinh phí.

Xã Vạn Thắng hiện được bố trí khoảng 2,5 tỷ đồng cho các nhiệm vụ chuyển đổi số, trong đó khoảng 2 tỷ đồng dành cho trang thiết bị, phòng họp không giấy tờ, máy tính và các hạng mục phục vụ chuyển đổi số tại cơ sở. Việc triển khai nguồn kinh phí này cần có hướng dẫn cụ thể từ cơ quan chuyên môn để địa phương đầu tư đúng quy định, đúng nhu cầu, tránh lãng phí.

77.700 người dân tại TP.HCM tham gia bình dân học vụ số

VOV.VN - Phong trào bình dân học vụ số tại TP.HCM đến tận các khu dân cư, nhà trọ, chợ truyền thống, thu hút hơn 77.700 người tham gia, giai đoạn 2025-2026. Thông tin được cung cấp tại họp báo tình hình kinh tế - xã hội TP.HCM chiều 27/8.