Sao Hỏa bất ngờ xuất hiện hiện tượng giống Trái đất
VOV.VN - Các nhà khoa học vừa phát hiện một hiện tượng bất ngờ trong khí quyển của sao Hỏa, được gọi là hiệu ứng Zwan-Wolf.
Hiệu ứng Zwan-Wolf được phát hiện trên sao Hỏa thường chỉ xuất hiện trên các hành tinh có từ trường mạnh như Trái đất, đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ khí quyển khỏi tác động của gió mặt trời. Trong sứ mệnh MAVEN (Mars Atmosphere and Volatile Evolution) của NASA, hiệu ứng Zwan-Wolf đã được quan sát trong tầng ion của sao Hỏa, ở độ cao khoảng 24 km, cho thấy hành tinh này có khả năng bảo vệ nhất định trước các hiện tượng thời tiết không gian.
Hiện tượng được phát hiện xảy ra vào tháng 12/2023, khi một vụ va chạm phóng khối lượng nhật hoa đã làm tăng cường hiệu ứng Zwan-Wolf, giúp các nhà khoa học quan sát rõ ràng hơn. Đây là điều gây bất ngờ, bởi sao Hỏa từ lâu đã được biết đến là không có từ trường mạnh.
Được phóng vào tháng 11/2013, MAVEN đã hoàn thành sứ mệnh sau 11 năm hoạt động, cung cấp dữ liệu quý giá về khí quyển sao Hỏa. Mặc dù hiệu ứng Zwan-Wolf đã được ghi nhận, nhưng có thể nó vẫn chưa đủ mạnh để bảo vệ khí quyển của hành tinh này một cách hiệu quả, vốn đã bị gió mặt trời bào mòn trong hàng tỷ năm.
Liệu sao Hỏa có thể trở thành nơi sinh sống cho con người?
Khái niệm cải tạo khí hậu (terraforming) đã được nhiều người, bao gồm Elon Musk, theo đuổi. Về lý thuyết, việc đưa CO2 vào khí quyển sao Hỏa có thể giúp giữ nhiệt và tăng áp suất không khí. Tuy nhiên, nhiệt độ bề mặt sao Hỏa có thể xuống tới -143 °C, và khí quyển của nó không đủ dày để hỗ trợ sự sống như trên Trái đất.
Để tạo ra một bầu khí quyển có thể thở được, nhân loại cần tìm cách thải một lượng lớn CO2 vào khí quyển sao Hỏa. Tuy nhiên, do hiệu ứng Zwan-Wolf không đủ mạnh, bất kỳ bầu khí quyển nào được tạo ra cũng sẽ bị suy giảm theo thời gian. Hơn nữa, các hiện tượng mặt trời như bão mặt trời có thể mang theo bức xạ nguy hiểm, đe dọa sự sống của con người trên hành tinh đỏ.
Một nghiên cứu gần đây đã đề xuất ý tưởng sử dụng các hạt nano để tạo ra hiệu ứng nhà kính mạnh nhằm biến sao Hỏa thành nơi có thể sinh sống, tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức mà các nhà khoa học cần phải vượt qua.
Với những khó khăn trong việc cải tạo sao Hỏa, khái niệm cải tạo một phần (paraterraforming) có thể là một giải pháp thực tế hơn. Điều này bao gồm việc xây dựng các môi trường sống khép kín, có áp suất, cho phép con người định cư trên sao Hỏa. CO2 có thể được chiết xuất từ khí quyển để tạo ra nhiên liệu và hỗ trợ sự sống cho thực vật. Các hang động dưới lòng đất có thể được xây dựng để bảo vệ con người khỏi bức xạ nguy hiểm.
Nếu ý tưởng này được triển khai thành công, một môi trường giống Trái đất có thể được tạo ra, bao gồm công viên, trang trại và hồ nước. Một nghiên cứu năm 2023 cho thấy rằng chỉ cần 22 người là đủ để bắt đầu một thuộc địa trên sao Hỏa, miễn là các trở ngại về kỹ thuật và môi trường được giải quyết. Nghiên cứu này cũng chỉ ra rằng những người có tính cách hòa đồng sẽ có khả năng sống sót cao hơn trong nỗ lực thuộc địa hóa.
Sao Hỏa vẫn còn nhiều điều bí ẩn và thách thức, nhưng những phát hiện mới về hiệu ứng Zwan-Wolf mở ra hy vọng cho tương lai của việc khám phá và định cư trên hành tinh đỏ.
Trung Quốc lập bản đồ địa chất toàn sao Hỏa phục vụ sứ mệnh Thiên Vấn-3
VOV.VN - Trung Quốc đang triển khai xây dựng bản đồ địa chất toàn sao Hỏa thế hệ mới nhằm phục vụ việc lựa chọn khu vực hạ cánh cho sứ mệnh Thiên Vấn-3, dự kiến đưa mẫu vật từ hành tinh này trở về Trái Đất.
