Có một Sài Gòn đa âm sắc từ “muôn nẻo” giọng địa phương
VOV.VN - Sài Gòn - TP.HCM có lẽ là một trong những nơi dễ nghe thấy “quê nhà” nhất qua giọng nói. Một câu “răng rứa”, một tiếng “hen”, cách phát âm đặc trưng của miền Bắc hay chất giọng miền Tây mộc mạc đều có thể xuất hiện trong cùng một con phố, một lớp học, một văn phòng.
Giữa thành phố của những cuộc gặp gỡ và dịch chuyển, mỗi giọng nói mang theo một miền ký ức riêng, không cần phải bị hòa tan để trở thành người Sài Gòn. Giữ lại cũng là một cách để những bản sắc khác nhau cùng tồn tại và làm nên diện mạo văn hóa của Sài Gòn hôm nay. Và để thấy Sài Gòn luôn chào đón tất cả, chỉ cần khách phương xa thật tâm muốn đến.
Giọng gốc Sài Gòn ngay giữa đất Sài Gòn, giờ đây đã không còn là âm thanh phổ biến. Vì là hiếm, nên người ta vẫn kháo nhau về độ chất của giọng Sài Gòn gốc, nghe thiệt thà, tự nhiên, có chút hào sảng mà vẫn nhẹ nhàng.
Thành phố phương Nam với hơn chục triệu dân, nhưng giọng gốc của thành phố ấy đang dần mai một. Người hoài niệm sẽ thoáng chút buồn, chút nhớ. Nhưng người tích cực sẽ nghĩ về một vùng đất trồng được rất nhiều hoa, cách nói ẩn dụ của một vùng đất lành, chứa đựng hàng triệu niềm mơ của những đứa con tỉnh lẻ.
Ở Sài Gòn, người ta thường bắt chuyện làm quen bằng những câu hỏi kiểu “quê ở đâu, lên Sài Gòn lâu chưa, có hay về quê không?”. Cũng hiếm có đất nào xuất hiện “Hội đồng hương” trên mạng xã hội nhiều như ở Sài Gòn. Đi qua vài con phố, ghé một quán cơm bình dân, ngồi uống ly cà phê vỉa hè, người ta nghe đủ giọng nói ba miền. Mỗi giọng một âm sắc, mỗi cách phát âm mang theo chút dấu vết của làng quê xa, nơi từng cá nhân được sinh ra và nuôi lớn.
Vài dẫn chứng để thấy giọng vùng miền ở đất này nhiều vô kể. Vô tư, làm nên diện mạo văn hóa của Sài Gòn hôm nay. Ngày người quê xa chạm ngõ Sài Gòn, có lẽ sẽ có chút e dè khi mang trên mình chất giọng địa phương “rặt”. Một bầu không khí mới, đặc biệt hơn khi là không khí của một vùng đất phát triển, không ít sẽ nhiều, đều khiến những đứa con tỉnh lẻ có phần nớm nớp lo, làm sao để sống, để hòa hợp và liệu rằng có khả năng để gắn bó?
Nhưng có những nỗi lo không nhất thiết phải hiện hữu, như là nỗi lo “sợ phán xét giọng địa phương ở Sài Gòn”. Đất Sài Gòn đa phần dân tứ xứ, có phần phổ biến hơn với giọng miền Nam, tất nhiên hầu hết không phải giọng Sài Gòn. Nhưng không đồng nghĩa ở Sài Gòn phải nói giọng miền Nam. Bởi người sống ở đất này họ trọng nhau ở cái tính cái tình.
Ở Sài Gòn, đôi khi chỉ nghe một giọng nói quen, người ta đã cảm thấy khấp khởi, hân hoan, những tưởng quê hương mình đang kề cạnh. Một tiếng răng, tiếng rứa của miền Trung, chút ngọt lành trong giọng miền Tây hay cách phát âm đặc trưng của người miền Bắc đều mang theo ký ức về một nơi chốn đã đi qua đời mình. Thành phố này đón người từ khắp mọi miền, để những giọng nói khác nhau gặp gỡ, nhận ra nhau và dần trở nên thân thuộc. Giọng địa phương vì thế không chỉ là cách nói, mà còn là sợi dây nối mỗi người với quê hương, và nối những người xa lạ với nhau giữa lòng Sài Gòn.
Người ta nghe giọng đoán vùng miền, hỏi han người miền Trung khi mùa thiên tai bão lũ, hỏi xem người miền Bắc sắc hương hoa sữa vào thu ra sao. Cứ thế người ta thu hẹp khoảng cách vùng miền, chỉ biết đa số đều xa quê và đa số đều đang nỗ lực với hành trình mình chọn.
Theo một cách tự nhiên, giờ đây Sài Gòn - TPHCM lại hữu duyên được định vị bằng sự đa dạng của âm sắc, điều khiến Sài Gòn cảm thấy tự hào vì sự bao dung hào sảng của chính mình.
Sài Gòn chưa bao giờ là của riêng ai. Vùng đất này từ lâu đã mang trong mình một sự bao dung tự nhiên như hơi thở, lặng lẽ dang rộng đôi tay ôm trọn những con người tứ xứ tìm về lập nghiệp. Ở đây, chẳng ai đánh giá người khác khi họ đến từ một vùng quê nghèo hay giọng nói chẳng nịnh tai, chỉ cần đối phương chịu thương chịu khó. Một ly trà đá vỉa hè, tiếng cười vang trong hẻm nhỏ hay ánh mắt thân tình của người chủ quán quen đều sẵn sàng xóa nhòa mọi khoảng cách. Sài Gòn xô bồ, Sài Gòn hối hả, nhưng chưa từng lạnh lùng với những ai xem nơi đây là chốn bình yên thứ hai của đời mình.
Có một Sài Gòn về đêm rất khác...
VOV.VN - Không ồn ào về đêm như mọi người vẫn hình dung về Sài Gòn mà ở đó có thể nghe thấy tiếng côn trùng, có thể ngửi mùi rơm rạ, cỏ cây và hiểu về đặc trưng vùng miền qua mỗi món ăn bản địa.
