"Sinh viên ngành y cần biết cách quản lý cảm xúc, không được trút lên người bệnh"

Liên quan đến vụ việc nữ sinh thực tập ngành y đăng tải nội dung trên mạng xã hội với dòng trạng thái: "Bệnh nhân mắng mình: Sinh viên y thì đi ra, biết cái gì đâu. Nên tí mình sẽ xếp giường cho bác ở trong góc và lấy ven trật 3 lần", BS Dương Minh Tuấn (Khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai) cho rằng sinh viên y khoa có thể gặp nhiều áp lực trong quá trình thực tập, nhưng cần biết cách quản lý cảm xúc và ứng xử phù hợp.

Theo BS Dương Minh Tuấn, trong quá trình học tập và thực hành tại bệnh viện, hầu hết sinh viên y khoa đều có thể gặp những tình huống khiến bản thân buồn, tủi thân hoặc ấm ức. Bởi có người bệnh nóng nảy, người nghi ngờ năng lực của sinh viên, có người từ chối cho thực hành, buông lời thiếu thiện cảm, thậm chí cố ý làm khó.

“Các em có quyền buồn, thất vọng, có quyền kể lại với thầy cô, bạn bè thân thiết để được chia sẻ và hướng dẫn, nhưng khi đã bước vào môi trường y tế, không phải cảm xúc nào, câu chuyện nào cũng nên được đưa lên mạng xã hội. Một đoạn video của em có thể chỉ được quay với ý định trêu đùa nhưng khi nó gắn với hình ảnh, câu chuyện người bệnh, giường bệnh, thủ thuật và sự “trả đũa” bằng chuyên môn thì câu chuyện không còn đơn thuần là một trò vui nữa rồi”, bác sĩ Tuấn cho biết.

Bác sĩ Dương Minh Tuấn nhấn mạnh, người bệnh có thể khó tính hoặc thiếu hợp tác, song cần nhớ họ đang ở trong hoàn cảnh yếu thế, đến bệnh viện vì đau đớn, lo lắng, sợ hãi hoặc bất an trước bệnh tật. Vì vậy, những phản ứng gay gắt hoặc lời nói không phù hợp có thể xuất phát từ sự thiếu hiểu biết hoặc tâm lý bất ổn. Theo ông, nhân viên y tế không phải chấp nhận mọi sự xúc phạm, nhưng cũng không thể dùng quyền được tiếp cận cơ thể người bệnh để đáp trả.

Vị bác sĩ này cũng khẳng định các kỹ thuật như lấy ven, tiêm truyền hay bất kỳ thủ thuật nào đều không phải công cụ để thể hiện quyền lực. Mỗi lần thực hiện thủ thuật phải xuất phát từ chỉ định cần thiết, được tiến hành bằng năng lực tốt nhất và hướng tới mục tiêu giảm thiểu đau đớn cũng như tai biến cho người bệnh.

“ Dù chỉ là lời nói đùa, việc kể rằng mình sẽ “xếp người bệnh vào góc rồi lấy ven thật nhiều lần” cũng có thể khiến mọi người đặt câu hỏi: Liệu người bệnh có còn an toàn khi giao cơ thể mình cho nhân viên y tế?”, bác sĩ Tuấn bày tỏ.

Liên quan đến việc đăng tải hình ảnh trên mạng xã hội, bác sĩ lưu ý rằng việc che tên chưa chắc đã bảo vệ được người bệnh. Khuôn mặt, giọng nói, không gian buồng bệnh, thời điểm điều trị, đồng phục, tên cơ sở y tế hoặc những chi tiết tưởng như vô tình đều có thể khiến người bệnh bị nhận diện. Theo bác sĩ, người bệnh không phải là nội dung để kể chuyện, tạo tiếng cười hay thu hút sự chú ý, đồng thời sự riêng tư và phẩm giá của họ cần được tôn trọng ngay cả khi họ không biết mình bị ghi hình.

Bác sĩ Dương Minh Tuấn cũng khuyến nghị khi gặp người bệnh có thái độ không phù hợp, sinh viên nên bình tĩnh dừng lại nếu cảm xúc vượt ngoài khả năng kiểm soát, đồng thời nhờ bác sĩ, điều dưỡng hoặc người hướng dẫn có kinh nghiệm hỗ trợ. Trường hợp người bệnh không đồng ý để sinh viên thực hiện thủ thuật, cần tôn trọng quyết định đó và báo cáo người phụ trách để có hướng xử trí phù hợp. Nếu bị xúc phạm nghiêm trọng, sinh viên có quyền bảo vệ mình thông qua các quy trình của bệnh viện.

Sau ca trực, theo bác sĩ, sinh viên nên chia sẻ với những người có thể giúp mình trưởng thành hơn như thầy cô, anh chị đi trước hoặc bạn học đáng tin cậy. Đây là cách giải tỏa lành mạnh và cũng là cơ hội để học cách giao tiếp với những người bệnh khó hợp tác. Vị bác sĩ cho rằng không nên đăng tải các nội dung lên mạng xã hội khi đang tức giận, đồng thời gợi mở rằng mỗi người nên tự đặt mình vào vị trí người bệnh hoặc người thân của họ trước khi công khai những hình ảnh, đoạn video như vậy.

“Đừng đăng tải lên mạng khi đang tức giận. Hãy tự hỏi: Nếu người nằm trên giường bệnh đó là cha mẹ mình, mình có chấp nhận khi xem được đoạn video này không?”, bác sĩ Tuấn cho biết.

Theo bác sĩ Dương Minh Tuấn, người làm nghề y không cần phải hoàn hảo hay che giấu mọi tổn thương, nhưng cần biết quản lý cảm xúc để cảm xúc cá nhân không trở thành nguy cơ đối với người bệnh. Ông cho rằng sự trưởng thành không nằm ở việc chưa từng nổi giận mà ở khả năng không để cơn giận chi phối lời nói, hành động và các quyết định chuyên môn.

“Tôi tin rằng những sinh viên xuất hiện trong đoạn video có thể chỉ muốn đùa vui và chưa lường hết hậu quả. Tuy nhiên, trong môi trường bệnh viện có những điều dù chỉ nói đùa cũng không nên nói, có những hình ảnh dù thu hút nhiều lượt xem cũng không nên đăng tải và có những tổn thương cần được giải quyết bằng sự chuyên nghiệp thay vì mạng xã hội. Các em sẽ còn gặp nhiều người bệnh khó tính hơn, nhiều ca trực mệt mỏi hơn và nhiều lời nói khiến mình chạnh lòng hơn nhưng cũng chính trong những thời điểm ấy, phẩm chất của người thầy thuốc lại cần được bộc lộ rõ nhất”, bác sĩ Tuấn khuyên.

Phát ngôn phản cảm của nữ sinh ngành y: Bài học không chỉ dành cho người trẻ

VOV.VN - Sau loạt phát ngôn gây bức xúc của ba nữ sinh khối ngành y, chuyên gia cho rằng điều cần nhìn nhận không chỉ là việc xử lý cá nhân mà còn là bài học về trách nhiệm với lời nói trên mạng xã hội, nơi mọi phát ngôn đều có thể để lại hệ lụy lâu dài.