Biến mỏ sắt trăm năm thành công viên sinh thái: Câu chuyện ở Mã An Sơn, Trung Quốc
VOV.VN - Là thành phố nổi tiếng về công nghiệp luyện kim của tỉnh An Huy, miền Đông Trung Quốc, Mã An Sơn sở hữu không ít các mỏ sắt lộ thiên. Để giảm thiểu tác động tới môi trường, các mỏ ngừng khai thác được chuyển đổi công năng, từ những “vết sẹo” sinh thái trở thành công viên xanh và các công trình phục vụ dân sinh
Đứng trên đài quan sát nhìn xuống hồ Ao Sơn ở Mã An Sơn nằm giữa những ngọn núi phủ xanh cây, ít ai có thể tưởng tượng nơi đây từng là một mỏ khai thác quặng sắt để lại vô vàn “vết sẹo” sinh thái từ hơn 100 năm trước.
Theo ông Hoàng Khắc Bân, Giám đốc Công ty Công nghệ Phục hồi Sinh thái thuộc Tập đoàn Tài nguyên Khai khoáng Mã An Sơn, khu mỏ Ao Sơn bắt đầu khai thác từ năm 1912. Trước khi ngừng hoạt động do cạn kiệt tài nguyên vào năm 2017, mỏ đã sản xuất hơn 200 triệu tấn quặng sắt và được mệnh danh là “vựa sắt” của Tập đoàn Thép Mã An Sơn. Đây cũng là khu mỏ quặng sắt lộ thiên lớn nhất miền Đông Trung Quốc.
Việc khai thác mỏ quy mô lớn và kéo dài đã gây ra thiệt hại và ô nhiễm nghiêm trọng cho núi non, thảm thực vật và nguồn nước, để lại dấu tích của một trong những hố mỏ quặng sắt lộ thiên lớn nhất châu Á.
Là người gắn bó với công ty 26 năm, ông Hoàng Khắc Bân thừa nhận, khai thác mỏ gây hại cho môi trường, đặc biệt là khai thác lộ thiên, sự phá hoại này càng khủng khiếp. Việc khôi phục môi trường cho khu mỏ là điều hết sức cần thiết, do vậy ngay sau khi ngừng khai thác, công ty đã bắt tay thực hiện dự án phục hồi sinh thái và cải tạo môi trường đối với toàn bộ khu mỏ, theo nguyên tắc “3 ban đầu” gồm vị trí ban đầu, diện mạo ban đầu, quy mô ban đầu, cùng triết lý xây dựng “tôn trọng lịch sử và ưu tiên sinh thái”.
Ông chia sẻ, trồng lại cây xanh là việc làm quan trọng nhất trong quá trình khôi phục môi trường sinh thái cho khu mỏ. “Việc xây dựng công viên được thực hiện dựa trên nguyên tắc phục hồi phù hợp với điều kiện địa phương. Về cơ bản, chúng tôi đã tận dụng sườn đồi và địa hình ban đầu để tiến hành cải tạo. Trước tiên, chúng tôi giải quyết các mối nguy hiểm về an toàn, sau đó phục hồi môi trường sinh thái. Đến nay kết quả rất rõ ràng. Khu mỏ ban đầu cằn cỗi, có thể nói là không một bóng cây ngọn cỏ. Giờ đây, bạn hầu như không còn thấy dấu vết nào của mỏ nữa. Đây là sự thay đổi lớn nhất.”
43 ngày và 40 triệu nhân dân tệ (khoảng 6 triệu USD theo tỷ giá hiện hành), là thời gian và số tiền để hoàn thành công trình xây dựng Công viên văn hóa địa chất Ao Sơn, bao gồm hồ sinh thái vào năm 2022. Tuy nhiên, toàn bộ quá trình cải tạo đã phải mất 5 năm.
Thông qua các dự án như xử lý sườn dốc và phục hồi thảm thực vật, hơn 1.100 cây thuộc hơn 50 loài và 20.000 m2 cỏ đã được trồng. 60.000 m2 sườn dốc đã được phục hồi bằng công nghệ treo lưới và phun gieo hạt. 70.000 con cá giống và hơn 100 con ngỗng cũng được thả vào hồ để giám sát và cải thiện chất lượng nước.
Từ một khu mỏ khai thác cạn kiệt, trên nền nhà xưởng cũ, giờ đây Ao Sơn đã trở thành một công viên sinh thái và điểm check-in “hot” ở Mã An Sơn. Theo ông Lý Soái, một quan chức khác của Công ty Công nghệ Phục hồi Sinh thái, mỗi năm công viên đón khoảng 70.000-80.000 lượt khách, trong đó chủ yếu là người dân địa phương và du khách quanh vùng.
Ông Soái còn cho biết, nước trong hồ sinh thái nhân tạo được tái chế và tái sử dụng trong các khâu như xả quặng thải không có hóa chất độc hại và tuyển quặng. “Việc xả quặng thải ra hồ trước tiên khiến hồ đóng vai trò như một hồ chứa thải, giúp giảm chi phí xây dựng hồ mới và tối đa hóa giá trị. Thứ hai, quặng thải được thải ra ở đây liên tục tích tụ, đóng vai trò bảo vệ sự ổn định sườn dốc của hồ. Nước hồ đạt tiêu chuẩn nước loại III.”
Thành phố Mã Yên Sơn hiện có 4 mỏ sắt khai thác lộ thiên. Hai trong số đó đã ngừng hoạt động và chuyển đổi công năng. Ngoài Công viên văn hóa địa chất Ao Sơn, khu mỏ còn lại đã được cải tạo để trở thành đất nông nghiệp tiêu chuẩn cao.
Phục hồi sinh thái không chỉ giúp Ao Sơn bảo tồn được ký ức về mỏ và xây dựng thương hiệu khai thác mỏ trăm năm tuổi, mà còn đạt được mục tiêu bảo vệ sinh thái và chuyển đổi xanh. Là một mô hình tiêu biểu về phục hồi sinh thái mỏ lộ thiên, Công viên văn hóa địa chất Ao Sơn đã trở thành ví dụ điển hình thành công trong việc chuyển đổi di sản công nghiệp và thực hiện quan điểm “Non xanh nước biếc chính là núi vàng núi bạc” về văn minh sinh thái ở Trung Quốc.
Việt Nam là nguồn khách quốc tế hàng đầu tại Trung Quốc
VOV.VN - Trung Quốc đã đón trên 22,9 triệu lượt khách quốc tế trong nửa đầu năm nay. Việt Nam nằm trong số 10 thị trường gửi khách quốc tế lớn nhất của nước này.
