Đất rừng U Minh Hạ từ lâu đã đi sâu vào tâm thức người Việt như một miền đất phương Nam trù phú. Chương trình "Hương rừng U Minh" vừa được cơ quan chức năng địa phương tổ chức, phần nào đã tái hiện được những giai thoại đầy cuốn hút về bác Ba Phi phóng khoáng, hào sảng như chính tính cách của con người nơi đây.

Ký ức xưa trở về giữa đại ngàn

Đối với khoảng 1.200 người về tham gia chương trình giữa không gian Vườn quốc gia U Minh Hạ, đây cũng là cơ hội để tìm lại những ký ức xưa cũ, trải nghiệm đời sống văn hóa Nam Bộ mộc mạc nhưng đầy bản sắc. Ngoài hoạt động thể chất chạy xuyên rừng, du khách còn được đi bộ qua những cây cầu khỉ chênh vênh, tự tay chèo xuồng ba lá, trải nghiệm nghề ăn ong, đổ lợp bắt cá đồng và nghe tiếng đờn ca tài tử vang lên giữa tán rừng tràm bạt ngàn.

Bà Nguyễn Thị Hồng Diệp, một giáo viên đến từ phường Tân Thành, thành phố Cà Mau, xúc động chia sẻ: “Tôi rất hăng hái khi được tham gia chương trình này. Không chỉ tôi mà các thầy cô trong trường đều háo hứng được về vườn quốc gia trải nghiệm. Tôi đặc biệt thích thú với các trò chơi dân gian. Tôi cũng tham gia bơi xuồng để khơi lại ký ức ngày xưa của mình”.

Sự hào hứng của du khách đã minh chứng cho sức hút tại của vùng đất rừng U Minh. Ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn khi về tham dự chương trình, cũng đặc biệt ấn tượng với hệ giá trị độc đáo của địa phương: “Rừng U Minh ngoài hệ sinh thái rừng, với sự đa dạng sinh học cao còn chứa cả một hệ sinh thái văn hóa của ký ức. Nhân vật biểu tượng bác Ba Phi như một huyền thoại nói lên sức sống của con người nơi đây. Cà Mau muốn phát triển du lịch thì cũng phải đi theo hướng đó, không phải chỉ để du khách đến đây chụp ảnh đẹp mà phải để họ cảm được tất cả hệ giá trị của rừng U Minh. Có giá trị của rừng, của kênh rạch, đặc biệt là giá trị của con người mang đặc trưng của đất phương Nam ngày xưa”.

Ông Lê Minh Hoan nhấn mạnh, một chai mật ong nếu chỉ bán thuần túy sẽ phải cạnh tranh về giá. Nhưng nếu đó là mật ong hoa tràm U Minh gắn liền với câu chuyện gác kèo ong bền bỉ của người thợ rừng, gắn với hình ảnh bác Ba Phi, thì người tiêu dùng sẽ mua bằng cả một giá trị văn hóa và ký ức lịch sử.

Thực tế tại địa phương, mô hình biến di sản thành sản phẩm trải nghiệm đã và đang mang lại những tín hiệu tích cực. Anh Phạm Duy Khanh, đơn vị đang quản lý 60 ha rừng tràm, lấy nghề gác kèo ong truyền thống làm sản phẩm chủ lực, chia sẻ: “Mọi người về với U Minh Hạ nói chung, điều ấn tượng nhất luôn là thấy một cánh rừng tràm bao la. Du khách cũng rất thích thú với nét văn hóa địa phương như đặt lợp bắt cá, dỡ trúm bắt lươn, đi ăn ong… Họ thích thú nhất là đi bắt ong, ai về đây cũng muốn trải nghiệm”.

Cần mài “vàng thô” thành sản phẩm đặc sắc

Nhìn nhận một cách khách quan, hệ giá trị của rừng U Minh Hạ vẫn chưa được phát huy hết. Từ các câu chuyện về bác Ba Phi, nghề khai thác cá đồng, huyền thoại rắn hổ mây cho đến truyền thống cách mạng hào hùng... tất cả đều là “vàng thô” chưa được khai thác hết để thu hút và giữ chân du khách. Khách du lịch ngày nay, đặc biệt là du khách quốc tế, họ không chỉ mua sản phẩm đơn thuần mà còn mua câu chuyện, mua bản sắc và mua cả cảm xúc.

Tỉnh Cà Mau cũng vừa công bố quy hoạch phân khu xây dựng Khu Du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí Vườn quốc gia U Minh Hạ. Quy hoạch nêu rõ, những giá trị văn hóa đặc trưng sẽ được gìn giữ, trở thành động lực phát triển kinh tế. Ông Nguyễn Chí Công, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau cho biết, sau khi ban hành quy hoạch, sự kiện “Hương rừng U Minh” chính là tiền đề để tỉnh tiếp tục quảng bá tiềm năng, thu hút đầu tư từ cộng đồng doanh nghiệp.

“Vấn đề cốt lõi là chúng ta tạo ra những sản phẩm du lịch trong thời gian tới, nâng cao các sản phẩm du lịch đặc biệt của khu vực rừng U Minh Hạ. Theo hướng mới, gắn với giá trị cốt lõi văn hóa của vùng đất, con người vùng Địa đầu – Cực Nam tổ quốc”, ông Nguyễn Chí Công nhấn mạnh.

“Tài nguyên ký ức” về huyền thoại bác Ba Phi hay giá trị di sản “nghề ăn ong” chỉ thực sự sinh lời khi nó được thổi hồn bằng các câu chuyện, được số hóa. Với quy hoạch mới đã được bổ sung, Cà Mau đã có những định hướng biến kho tàng ký ức phương Nam tại U Minh Hạ thành những sản phẩm hút khách. Đó không chỉ là con đường phát triển kinh tế bền vững, mà còn là cách gìn giữ bản sắc văn hóa Đất Mũi cho thế hệ mai sau.

Ấn tượng ngày hội tại Vườn Quốc gia U Minh Hạ, tỉnh Cà Mau

VOV.VN - Sáng 10/5, tại Vườn Quốc gia U Minh Hạ, sự kiện "Hương rừng U Minh năm 2026" đã chính thức khai mạc, góp phần tôn vinh các giá trị văn hóa và du lịch Cà Mau. Với hơn 1.500 người tham gia, ngày hội mang đến những trải nghiệm độc đáo như chạy xuyên rừng tràm, đua xuồng ba lá và giới thiệu sản vật OCOP.