Du lịch Phần Lan: Đến với Porkkala - viên ngọc quý nằm trong đá

Có những nơi thiên nhiên đẹp theo cách khiến người ta phải thốt lên kinh ngạc. Và cũng có những nơi đẹp đến mức người ta lặng thinh chỉ để ngắm nhìn. Porkkala thuộc loại thứ hai. 

Nằm cách thủ đô Helsinki của Phần Lan hơn 50km, Porkkala là nơi ghi dấu hàng nghìn năm trước, những dòng sông băng đã mài nhẵn các khối đá granit khổng lồ, để lại những triền đá uốn lượn mềm mại chạy dài ra tận mép nước. Đứng trên những phiến đá ấy vào một buổi chiều hè, người ta có cảm giác như đang đứng trên một chiếc boong tàu khổng lồ hướng ra biển cả bao la.

Nơi biển, rừng và đá kể câu chuyện thời gian

Vùng biển ở Porkkala không có màu xanh ngọc như Địa Trung Hải. Mặt nước đổi màu theo từng khung giờ trong ngày: Buổi sáng xanh xám như thép, buổi trưa lấp lánh ánh bạc, còn khi hoàng hôn buông xuống, cả mặt biển nhuộm một màu vàng cam dịu dàng trước khi chuyển dần sang tím than. Ở đây Mặt Trời mùa hè lặn rất muộn. Có những ngày cuối tháng 7, hơn 22h đêm, những tia nắng cuối cùng vẫn còn vương trên ngọn hải đăng và các mỏm đá nhấp nhô ven biển tạo nên một cảnh tượng đẹp tới mức làm người ta nín thở.

Giữa biển và rừng là những cánh rừng thông thấp, xen lẫn bạch dương và bách xù. Mùi nhựa thông quyện với vị mặn của biển tạo nên thứ hương thơm rất riêng, mà chỉ cần hít một hơi thật sâu cũng đủ cảm thấy đầu óc nhẹ nhàng thư thái. Những con đường mòn len lỏi qua rừng, khi thì mở ra một vịnh nhỏ kín gió, khi lại dẫn tới một mỏm đá nhìn thẳng ra đường chân trời, nơi người dân địa phương thường mang theo bình cà phê, vài chiếc bánh pulla và ngồi hàng giờ ngắm biển.

Điều khiến Porkkala trở nên đặc biệt còn là hệ sinh thái gần như nguyên sơ. Đây là một trong những nơi lý tưởng nhất ở miền nam Phần Lan để quan sát chim di cư. Mỗi mùa xuân và mùa thu, hàng trăm nghìn cá thể chim từ Bắc Cực và Siberia bay ngang qua mũi đất này. Chỉ cần một chiếc ống nhòm, du khách có thể bắt gặp đại bàng đuôi trắng sải cánh trên biển, sếu trời bay thành đàn hay những đàn ngỗng trời kéo dài đến tận chân mây.

Nếu kiên nhẫn hơn, bạn còn có thể bắt gặp nai sừng tấm, hươu đuôi trắng, linh miêu hoặc cáo đỏ thấp thoáng bìa rừng vào sáng sớm hay buổi chiều chạng vạng. Ngoài khơi, những chú hải cẩu xám đôi khi nằm phơi mình trên các bãi đá nhỏ, mặc cho sóng biển nhè nhẹ vỗ quanh. Với những người yêu thiên nhiên, cảm giác được nhìn thấy một con vật hoang dã trong môi trường sống tự nhiên luôn mang lại niềm vui khó tả, bởi đó là lời nhắc rằng nơi đây vẫn còn giữ được sự cân bằng vốn có giữa con người và tự nhiên.

Porkkala cũng là "thiên đường" của những người thích vận động ngoài trời. Họ đến đây để đi bộ trên các cung đường ven biển, chèo kayak giữa các đảo đá hay câu cá trong các vịnh nhỏ vắng người. Không có những khu nghỉ dưỡng đồ sộ hay các công trình nhân tạo lấn át cảnh quan, ở đây thiên nhiên vẫn là nhân vật chính, còn con người dường như chỉ là những vị khách ghé qua với sự tôn trọng khiêm nhường.

Porkkala, vùng đất từng bị lãng quên

Ngược dòng lịch sử, vùng Porkkala yên bình này từng là một trong những khu vực quân sự được canh phòng nghiêm ngặt nhất Bắc Âu. Chỉ vài thập kỷ trước, nơi đây vẫn còn nằm sau hàng rào thép gai và lính gác. Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, theo thỏa thuận đình chiến năm 1944, Phần Lan buộc phải cho Liên Xô (nay là Nga) thuê khu vực Porkkala trong thời hạn 50 năm để xây dựng căn cứ quân sự. Diện tích khu vực lên tới khoảng 380 km², trải rộng trên Porkkala và nhiều vùng thuộc Kirkkonummi, Siuntio và Ingå ngày nay.

Thời điểm đó, chỉ trong vài ngày, rất nhiều người dân phải rời đi, tất cả chỉ có chút ít thời gian để thu dọn những gì có thể mang theo, bỏ lại ruộng đất, gia súc, nhà cửa và ký ức của nhiều thế hệ. Suốt hơn 10 năm, Porkkala gần như "bị lãng quên" trong đời sống thường nhật của đất nước. Đến năm 1956, Liên Xô quyết định trao trả Porkkala cho Phần Lan sớm hơn 34 năm so với thời hạn trong hiệp định. Nhiều người dân đã trở về đây, nhưng điều chờ đợi họ không còn là quê hương như trong ký ức, bởi những ngôi nhà đã bị phá hủy, ruộng đồng bỏ hoang, rừng cây mọc kín những lối đi cũ. Họ gần như phải bắt đầu lại từ đầu.

Thay vì cố xóa đi quá khứ, Kirkkonummi lựa chọn một cách tiếp cận khác: Giữ ký ức ở lại. Nhiều tuyến tham quan lịch sử được xây dựng, các bảng thông tin xuất hiện dọc đường mòn, những câu chuyện của các gia đình từng sơ tán được lưu giữ trong bảo tàng và các dự án lịch sử địa phương. Chính quyền địa phương phối hợp với các hội lịch sử và cộng đồng cư dân để phục dựng ký ức về Porkkala, coi đây là một phần không thể tách rời của bản sắc vùng đất.

Ngày nay tại Porkkala, những con đường từng dành cho mục đích quân sự đã trở thành đường đi bộ. Những vị trí quan sát chiến lược trở thành điểm ngắm hoàng hôn. Nơi từng là biểu tượng của chia cắt giờ lại trở thành không gian gặp gỡ giữa con người và thiên nhiên.

So với nhiều điểm đến nổi tiếng ở Bắc Âu, Porkkala vẫn khá khiêm tốn trên bản đồ du lịch quốc tế. Song có lẽ chính điều đó lại là lợi thế. Du khách đến đây không phải để vội vã "check-in", mà để sống chậm lại. Họ đến vì muốn nghe tiếng sóng vỗ vào đá granit, muốn ngồi hàng giờ nhìn ánh sáng đổi màu trên biển Baltic, hay muốn hiểu vì sao người Phần Lan luôn nhắc đến thiên nhiên như một phần của hạnh phúc.

Đối với một du khách Việt Nam như tôi, Porkkala còn mang đến một trải nghiệm hiếm có: Được đứng giữa một khung cảnh yên bình nhưng vẫn cảm nhận rõ những lớp trầm tích của lịch sử. Không nhiều nơi trên thế giới mà mỗi con đường mòn, mỗi mỏm đá hay mỗi bến cảng nhỏ đều kể một câu chuyện về sự mất mát, lòng kiên cường và khả năng tái sinh.

Có lẽ vì thế, Porkkala giống như một viên ngọc vẫn còn nằm trong đá. Vẻ đẹp của nơi này không nằm ở sự hào nhoáng, mà ở việc thiên nhiên và lịch sử đã cùng nhau mài giũa vùng đất này. Ai chỉ đến để ngắm biển sẽ thấy một phong cảnh đẹp. Nhưng ai dành thời gian lắng nghe những câu chuyện phía sau, sẽ hiểu rằng điều quý giá nhất ở Porkkala không phải là cảnh quan, mà là cách một vùng đất từng bị chiến tranh chia cắt đã tìm lại được sự bình yên và biến quá khứ thành nền móng cho tương lai.

Đi xuyên 3 nước châu Âu và ngàn năm lịch sử trong…12 tiếng

VOV.VN - Khoảng 8h sáng khi ánh nắng dịu nhẹ phủ lên mái vòm nổi tiếng của Nhà thờ chính tòa Aachen, miền Tây nước Đức, tôi ngồi thong thả thưởng thức món bánh mì giòn, bơ, phô mai và một ly cà phê nóng. Chỉ vài giờ nữa, chúng tôi sẽ ăn trưa ở Bỉ và kết thúc hành trình bằng bữa tối tại Hà Lan.