Khuôn khổ nào cho các nền tảng du lịch trực tuyến xuyên biên giới?

Không chỉ là câu chuyện quản lý một phương thức kinh doanh mới, Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị đã nhận diện trúng một vấn đề có thể trở thành điểm nghẽn của du lịch Việt Nam, khi “cánh cửa” đầu tiên đưa du khách ngày càng nằm trên không gian số.

Một cơ chế chính sách phù hợp vừa giúp cánh cửa ấy rộng hơn để đón các dòng khách, dòng công nghệ và nguồn lực quốc tế, vừa tạo người “gác cổng” chuyên nghiệp để bảo đảm an toàn, chất lượng trải nghiệm, lợi ích của các bên và uy tín điểm đến.

Giải quyết tốt bài toán này sẽ góp phần thực hiện những mục tiêu lớn mà Nghị quyết 26 đặt ra, từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh và vị thế của Việt Nam trên bản đồ du lịch toàn cầu.

Nền tảng số đang mở ra một thị trường du lịch rộng hơn, nhanh hơn và thuận tiện hơn. Một cơ sở lưu trú nhỏ ở Hội An hay một tour trải nghiệm trên cao nguyên đá Hà Giang cũng có thể tiếp cận khách quốc tế mà trước đây rất khó vươn tới. Du khách cũng có thêm lựa chọn, dễ so sánh giá, đọc đánh giá và đặt dịch vụ trước khi đặt chân đến Việt Nam.

Đó là mặt tích cực không thể phủ nhận. Nhưng một cánh cửa càng có nhiều người đi qua, thì càng cần một khuôn khổ rõ ràng. Bởi nền tảng không còn đơn thuần là nơi hiển thị thông tin. Thuật toán có thể quyết định dịch vụ nào xuất hiện trước, đánh giá nào được nhìn thấy, mức giá nào được chú ý. Một cú nhấp chuột có thể tạo ra doanh thu cho nhiều bên, nhưng khi có vấn đề xảy ra, trách nhiệm lại rất dễ rơi vào khoảng trống giữa nền tảng, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ và khách hàng.

Đây chính là phần việc mà chính sách cần đi trước thị trường.

Khuôn khổ nào cho các nền tảng du lịch trực tuyến xuyên biên giới?

Trước hết là câu chuyện về dòng tiền và nghĩa vụ tài chính. Các nền tảng xuyên biên giới có thể hoạt động mà không cần một mạng lưới cửa hàng hay cơ sở vật chất lớn trên lãnh thổ Việt Nam, nhưng lại tham gia trực tiếp vào các giao dịch phát sinh từ thị trường Việt Nam. Vì thế, nguyên tắc cần rõ ràng: Hoạt động kinh doanh hưởng lợi từ thị trường nào thì phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với thị trường đó theo pháp luật của quốc gia sở tại.

Nhưng thuế mới chỉ là phần dễ nhìn thấy nhất. Điều quan trọng hơn là phải xác định nền tảng chịu trách nhiệm đến đâu trong chuỗi dịch vụ.

Một căn phòng được quảng cáo không đúng thực tế; một tour được giới thiệu hấp dẫn nhưng tổ chức sơ sài; một hoạt động trải nghiệm tiềm ẩn rủi ro mà khách không được cảnh báo đầy đủ. Khi ấy, khách hàng sẽ khiếu nại với ai? Nền tảng đã làm gì để kiểm chứng thông tin trước khi đưa sản phẩm ấy đến với hàng triệu người dùng?

Du lịch là lĩnh vực mà khoảng cách giữa một lời quảng cáo và trải nghiệm thực tế có thể trở thành ranh giới giữa một chuyến đi đáng nhớ và một ấn tượng xấu về cả điểm đến. Vì vậy, cần một cơ chế trách nhiệm tương xứng với mức độ tham gia của nền tảng. Nền tảng chỉ kết nối có thể có nghĩa vụ khác nền tảng tham gia đặt dịch vụ, xử lý thanh toán hay trực tiếp hỗ trợ khách hàng. Nhưng nguyên tắc phải nhất quán: càng tham gia sâu vào giao dịch, trách nhiệm càng phải rõ.

Điều này cũng bảo vệ những doanh nghiệp làm ăn nghiêm túc. Khi tiêu chuẩn được minh bạch, cơ sở lưu trú, doanh nghiệp lữ hành, đơn vị vận chuyển có chất lượng sẽ có cơ hội cạnh tranh bằng chất lượng thật, thay vì phải chạy đua với những thông tin thiếu kiểm chứng trên môi trường số.

Một vấn đề khác không thể bỏ qua là dữ liệu. Mỗi lượt tìm kiếm, đặt phòng, hủy dịch vụ hay đánh giá điểm đến đều để lại những tín hiệu quý giá về nhu cầu của du khách. Những dữ liệu ấy nếu được khai thác hợp lý có thể giúp Việt Nam dự báo thị trường, quy hoạch hạ tầng, điều phối điểm đến và hiểu du khách tốt hơn.

Nghị quyết 26 đặt mục tiêu hình thành hệ sinh thái du lịch thông minh, cơ sở dữ liệu du lịch quốc gia và nền tảng số du lịch quốc gia. Đây là hướng đi cần thiết. Nhưng nếu để các nền tảng toàn cầu nắm trong tay phần lớn dữ liệu về du khách đến Việt Nam, còn cơ quan quản lý chỉ nhìn thị trường qua những con số được cung cấp từ bên ngoài, thì lợi thế của chuyển đổi số sẽ không nằm trọn trong tay Việt Nam.

Dữ liệu cá nhân phải được bảo vệ chặt chẽ. Đồng thời, những dữ liệu cần thiết cho quản lý thị trường, dự báo nhu cầu và hoạch định chính sách cần có cơ chế chia sẻ phù hợp, minh bạch về phạm vi và trách nhiệm. Mục tiêu cuối cùng phải là để dữ liệu giúp Việt Nam hiểu du khách hơn, chứ không chỉ giúp các nền tảng hiểu thị trường Việt Nam hơn.

Cùng với đó, nền tảng số du lịch quốc gia cũng không nên được nhìn như một cánh cửa dựng lên để cạnh tranh với mọi nền tảng quốc tế. Giá trị lớn hơn nằm ở việc tạo một điểm tham chiếu chính thống, kết nối các chủ thể trong nước, cung cấp thông tin đáng tin cậy và bổ trợ cho hệ sinh thái số đang hình thành.

Việt Nam không cần chọn giữa mở cửa và quản lý. Một thị trường du lịch hiện đại phải làm được cả hai.

Các nền tảng xuyên biên giới không nên bị nhìn đơn thuần như những “ông lớn” bên ngoài cần kiểm soát. Nhưng cũng không thể để công nghệ chạy quá xa, còn luật chơi mãi ở phía sau. Điều cần thiết là một quan hệ hợp tác minh bạch: Nhà nước tạo khuôn khổ; nền tảng thực hiện trách nhiệm; doanh nghiệp cung cấp dịch vụ bảo đảm chất lượng; du khách được bảo vệ và có đủ thông tin để lựa chọn.

Khi Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 đón 45 - 50 triệu lượt khách quốc tế, quy mô thị trường càng lớn thì vai trò của các nền tảng xuyên biên giới càng lớn. Đến lúc ấy, điều cần thiết là đặt đúng “bản lề” cho những cánh cửa của nền tảng toàn cầu.

Mở để đón công nghệ, dòng khách và nguồn lực quốc tế; đồng thời đủ chắc để bảo vệ chất lượng dịch vụ, sự an toàn của du khách, nguồn thu và dữ liệu của thị trường. Đó là cách để Việt Nam bước vào kỷ nguyên du lịch số với vị thế của một thị trường chủ động - nơi các nền tảng toàn cầu có thể tìm đến, nhưng phải cùng tuân theo một luật chơi rõ ràng.

Vì sao Hàn Quốc mạnh tay điều tra các nền tảng đặt phòng nước ngoài?

VOV.VN - Các nền tảng đặt phòng nước ngoài đang đối mặt với các cuộc điều tra, giám sát tại Hàn Quốc sau khi nhiều người dùng báo cáo bị thiệt hại tài chính. Thành phố Seoul khẳng định sẽ can thiệp mạnh tay để xóa bỏ tình trạng hiển thị giá không rõ ràng và quảng cáo sai sự thật từ các nền tảng du lịch trực tuyến.