“Mỏ vàng” du lịch văn hóa Thủ đô chờ đánh thức

“Mỏ vàng” phía Tây Thủ đô

Hiện nay, không nhiều điểm đến tại Việt Nam hội tụ đầy đủ những điều kiện để phát triển công nghiệp văn hóa gắn với du lịch – dịch vụ như Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam (Làng Văn hóa). Trên diện tích hơn 1.500 ha, nơi đây tái hiện không gian kiến trúc, đời sống, phong tục, tập quán của 54 dân tộc anh em. Điều đặc biệt là sự hiện diện thường xuyên của 16 cộng đồng dân tộc đang trực tiếp sinh sống, thực hành văn hóa và giao lưu với du khách, tạo nên một “bảo tàng sống” hiếm có, nơi hội tụ văn hóa 54 dân tộc từ mọi miền tổ quốc về thủ đô Hà Nội.

Bên cạnh giá trị văn hóa, vị trí địa lý cũng là một lợi thế nổi bật. Từ trung tâm Hà Nội, du khách chỉ mất khoảng một giờ di chuyển để đến Làng Văn hóa. Từ đây, hành trình có thể tiếp tục kết nối với các khu du lịch phía Tây Thủ đô. Theo nhiều doanh nghiệp lữ hành, nếu các “điểm nghẽn” được tháo gỡ và hạ tầng sản phẩm - dịch vụ được đầu tư đồng bộ, Làng Văn hóa hoàn toàn có thể trở thành điểm đến, điểm trung chuyển trong các tour khám phá văn hóa, nghỉ dưỡng và trải nghiệm thiên nhiên, trở thành trung tâm công nghiệp văn hóa và du lịch của Thủ đô.

“Hiện nay khu vực phía Tây Thủ đô vẫn còn thiếu một điểm đến có quy mô đủ lớn để giữ chân du khách trong thời gian dài. Với diện tích hơn 1.500 ha, cảnh quan sinh thái đẹp, vị trí thuận lợi gần Ba Vì, Sơn Tây, Đường Lâm và hồ Đồng Mô, Làng Văn hóa hoàn toàn có thể trở thành hạt nhân của một không gian du lịch văn hóa - sinh thái - nghỉ dưỡng mới của Hà Nội. Điều đặc biệt là đây không chỉ là một điểm tham quan, mà là nơi duy nhất ở Việt Nam hội tụ và giới thiệu giá trị văn hóa của 54 dân tộc anh em. Đây là nguồn tài nguyên rất hiếm có, mang tính quốc gia và có sức hấp dẫn đối với khách quốc tế, bởi trong một hành trình ngắn họ có thể tiếp cận sự đa dạng văn hóa của cả Việt Nam”, ông Vũ Văn Tuyên, công ty lữ hành Travelogy nhận định.

Cũng theo ông Tuyên, lợi thế lớn nhất của Làng Văn hóa không nằm ở những ngôi nhà truyền thống, mà nằm ở khả năng phát triển thành một “bảo tàng sống”. Doanh nghiệp lữ hành mong muốn Làng Văn hóa sẽ trở thành một điểm đến có thể bán được nhiều loại sản phẩm khác nhau: tour giáo dục dành cho học sinh, tour trải nghiệm dành cho gia đình, chương trình MICE và team building cho doanh nghiệp, tour văn hóa dành cho khách quốc tế, cùng các sự kiện, lễ hội quy mô lớn diễn ra bốn mùa.

Nhiều “điểm nghẽn” cần tháo gỡ

Tại buổi làm việc mới đây ở Làng Văn hóa, nhiều doanh nghiệp đã nêu ba “điểm nghẽn” lớn tại Làng Văn hóa.

Theo đó, “điểm nghẽn” đầu tiên là Làng Văn hóa còn thiếu sản phẩm trải nghiệm có chiều sâu: Xu hướng du lịch hiện nay đã chuyển từ “tham quan” sang “trải nghiệm”. Du khách không muốn chỉ nhìn thấy văn hóa mà muốn trực tiếp tham gia vào văn hóa như học nấu món ăn dân tộc, làm nghề thủ công, mặc trang phục truyền thống, tham gia lễ hội, chơi nhạc cụ, trò chơi dân gian hay sinh hoạt cùng đồng bào...

Thứ hai là thiếu các hoạt động diễn ra thường xuyên. Một điểm đến không thể chỉ đông khách vào các dịp lễ hội. Doanh nghiệp lữ hành cần một lịch hoạt động ổn định quanh năm để có thể xây dựng và bán tour từ rất sớm. Nếu mỗi ngày đều có các chương trình biểu diễn nghệ thuật, trình diễn nghề truyền thống, workshop văn hóa hay hoạt động trải nghiệm thì doanh nghiệp sẽ yên tâm đưa khách đến bất kỳ thời điểm nào.

“Điểm nghẽn” thứ ba là thiếu hệ sinh thái dịch vụ để giữ chân khách. Một điểm đến hấp dẫn không chỉ có tài nguyên mà còn phải có lý do để du khách ở lại lâu hơn. Hiện nay, các dịch vụ như kinh tế đêm, ẩm thực đặc sắc, mua sắm sản phẩm thủ công, lưu trú, nghỉ dưỡng, chương trình biểu diễn quy mô lớn hay các hoạt động thể thao ngoài trời vẫn chưa được khai thác tương xứng. Vì vậy, phần lớn khách chỉ lưu lại vài giờ rồi rời đi.

Theo các chuyên gia du lịch, điều Làng Văn hóa đang sở hữu không phải là những công trình kiến trúc đơn thuần mà là tài nguyên văn hóa. Đây là yếu tố ngày càng được du khách trong và ngoài nước quan tâm. Song, tài nguyên chỉ thực sự trở thành sản phẩm khi được tổ chức khai thác bài bản, có câu chuyện, có trải nghiệm và có khả năng kết nối với hệ sinh thái du lịch của địa phương.

Bước chuyển đột phá

Mặc dù đánh giá cao tiềm năng, nhiều doanh nghiệp cũng cho rằng Làng Văn hóa vẫn chưa thực sự trở thành điểm đến thực sự hấp dẫn du khách. Nguyên nhân trước hết nằm ở việc hệ thống dịch vụ còn thiếu đồng bộ. Cơ chế vận hành còn thiếu cởi mở. Các sản phẩm trải nghiệm chưa đủ đa dạng để giữ chân du khách trong thời gian dài; hoạt động về đêm gần như chưa có; khu lưu trú, mua sắm, ẩm thực và vui chơi giải trí còn hạn chế.

Việc chuyển giao về UBND thành phố Hà Nội vì thế không chỉ mang ý nghĩa thay đổi cơ quan quản lý mà còn mở ra cơ hội để Làng Văn hóa được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển du lịch của Thủ đô.

Xác định rõ tiềm năng, thế mạnh và các “điểm nghẽn” cần tháo gỡ tại Làng Văn hóa, sau khi tiếp nhận, Hà Nội xác định Làng Văn hóa sẽ có điều kiện gắn kết chặt chẽ hơn với hệ sinh thái văn hóa, du lịch, giáo dục, sáng tạo và đối ngoại của Thủ đô, qua đó phát huy hiệu quả hơn giá trị của một thiết chế văn hóa quốc gia.

“Chúng tôi xác định tiếp tục phát triển Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam theo định hướng đồng bào các dân tộc là chủ thể văn hóa; nhân dân, du khách là trung tâm phục vụ; văn hóa là nền tảng cho phát triển bền vững. Trọng tâm là xây dựng các sản phẩm văn hóa, du lịch đặc sắc gắn với trải nghiệm văn hóa của 54 dân tộc; tổ chức thường xuyên các hoạt động, sự kiện văn hóa hấp dẫn nhằm thu hút đông đảo nhân dân và du khách; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ trong quảng bá, thuyết minh và nâng cao chất lượng trải nghiệm của du khách. Đồng thời, tăng cường liên kết với công ty lữ hành, đơn vị để phát triển tour, tuyến và kết nối Làng Văn hóa với các điểm du lịch trọng điểm phía Tây Thủ đô, qua đó phát huy hiệu quả giá trị của “Ngôi nhà chung” 54 dân tộc Việt Nam”, ông Phạm Tuấn Long, Giám đốc Sở VH-TT Hà Nội cho biết.

Nếu được kết nối hiệu quả với các khu du lịch phía Tây của Thủ đô, Làng Văn hóa có thể trở thành điểm nhấn trên hành trình khám phá Hà Nội, nơi du khách không chỉ tham quan mà còn trải nghiệm trọn vẹn bản sắc văn hóa Việt Nam.

“Trong 6 tháng cuối năm, ngành Du lịch Thủ đô triển khai khảo sát, xây dựng và đưa vào khai thác 02-03 sản phẩm du lịch mới, đặc sắc, hấp dẫn trên cơ sở phát huy giá trị văn hóa các dân tộc Việt Nam, đáp ứng nhu cầu của từng nhóm khách du lịch tại Làng; Tổ chức chương trình khảo sát du lịch và Hội nghị xúc tiến du lịch tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam; Tổ chức hội nghị tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ, kỹ năng và kiến thức về du lịch cho đội ngũ viên chức, người lao động và đồng bào các dân tộc tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam; Tổ chức lớp bồi dưỡng, cập nhật kiến thức và cấp thẻ đối với đội ngũ hướng dẫn viên tại điểm của Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam; Hướng dẫn Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam lập hồ sơ công nhận khu du lịch cấp Thành phố và thẩm đinh, trình công nhận theo quy định của luật du lịch 2017”, ông Trần Trung Hiếu, Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội cho biết.

Khi nguồn lực của Nhà nước được kết hợp với sự sáng tạo của doanh nghiệp và giá trị văn hóa do chính cộng đồng các dân tộc gìn giữ, Làng Văn hóa sẽ có cơ hội vượt qua vai trò của một điểm tham quan đơn lẻ, trở thành trung tâm văn hóa - du lịch đặc sắc của Thủ đô và là biểu tượng cho sự đa dạng văn hóa của Việt Nam.

Tăng cường kết nối, phát huy tiềm năng Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

VOV.VN - Ngày 25/7, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (xã Đoài Phương, Hà Nội), Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội đã tổ chức buổi làm việc với Ban tổ chức các giải chạy Marathon, Half Marathon năm 2026, các doanh nghiệp tổ chức sự kiện thể thao, doanh nghiệp du lịch, lữ hành cùng các đơn vị liên quan.