Bắc Ninh siết chặt kiểm soát thực phẩm trường học từ nguồn cung đến bếp ăn
VOV.VN - Bắc Ninh tăng cường kiểm soát thực phẩm trường học từ nguồn cung, mở rộng truy xuất nguyên liệu đến nhà cung cấp thứ cấp, siết trách nhiệm nhà trường và tạo điều kiện để phụ huynh tham gia giám sát bữa ăn bán trú.
Kiểm soát thực phẩm trường học không chỉ là kiểm tra điều kiện chế biến trong bếp ăn mà còn phải truy xuất nguồn nguyên liệu từ các đơn vị cung ứng phía sau doanh nghiệp ký hợp đồng với nhà trường.
Truy nguồn thực phẩm đến nhà cung cấp thứ cấp
Một doanh nghiệp có đầy đủ giấy tờ về an toàn thực phẩm chưa đồng nghĩa với việc từng lô rau, thịt đưa vào bếp ăn trường học đều đã được kiểm chứng về chất lượng. Phía sau đơn vị ký hợp đồng với nhà trường còn có những cơ sở cung cấp nguyên liệu, nơi thực phẩm được thu mua, tập kết trước khi chuyển đến các bếp ăn bán trú. Kiểm soát được những mắt xích này đang trở thành yêu cầu được nhiều địa phương tại Bắc Ninh chú trọng.
Tại phường Võ Cường, chính quyền địa phương đã phối hợp với các nhà trường và đại diện cha mẹ học sinh tổ chức khảo sát, kiểm tra đột xuất những đơn vị cung cấp thực phẩm, suất ăn bán trú. Đáng chú ý, phạm vi kiểm tra không chỉ giới hạn ở doanh nghiệp ký hợp đồng với nhà trường mà còn mở rộng đến các nhà cung cấp thứ cấp.
Bà Trần Thu Hà, Phó Chủ tịch UBND phường Võ Cường, cho biết việc kiểm tra tập trung làm rõ nguồn gốc rau, thịt và những nguyên liệu được đưa vào bếp ăn. Bên cạnh điều kiện bảo quản, vận chuyển, đoàn kiểm tra đối chiếu hồ sơ, hóa đơn, chứng từ và thông tin về các cơ sở cung ứng phía sau doanh nghiệp.
Việc kiểm tra phải truy xuất đến các nhà cung cấp thứ cấp, bởi doanh nghiệp có thể thu mua nguyên liệu từ nhiều đầu mối. Nếu chỉ kiểm tra hồ sơ của đơn vị ký hợp đồng, sẽ khó xác minh nguồn gốc thực phẩm khi phát sinh nghi vấn về chất lượng.
Tại phường Từ Sơn, sau khi các trường học sáp nhập, địa phương cho phép ký hợp đồng cung cấp thực phẩm tạm thời trong một tháng để duy trì bữa ăn bán trú. Đồng thời, tháng 9/2026, phường tổ chức thẩm định 9 đơn vị cung cấp thực phẩm, nguyên liệu và suất ăn cho 5 trường công lập, tập trung vào hồ sơ pháp lý, điều kiện an toàn thực phẩm và năng lực cung ứng.
Bà Đỗ Thị Thu Phương, Hiệu trưởng Trường Mầm non Từ Sơn 1, cho biết hiệu trưởng trực tiếp chịu trách nhiệm về quyết định lựa chọn, ký kết hợp đồng với đơn vị cung ứng, trên cơ sở bảo đảm nguồn gốc và chất lượng thực phẩm phục vụ học sinh.
Điều này cũng đặt ra yêu cầu đối với người đứng đầu nhà trường: trách nhiệm không kết thúc ở việc ký hợp đồng, mà phải được duy trì trong suốt quá trình doanh nghiệp cung cấp thực phẩm.
Ai giám sát chất lượng bữa ăn của học sinh?
Cùng với truy xuất nguồn cung, các trường tăng cường giám sát khâu tiếp nhận, chế biến và phục vụ học sinh. Tại Từ Sơn, các cơ sở giáo dục phải công khai nguồn thực phẩm, hóa đơn, thực đơn, hình ảnh bữa ăn và xử lý phản ánh của phụ huynh trong vòng 24 giờ.
Ở Trường Tiểu học Từ Sơn 2, việc kiểm tra được thực hiện từ khi nguyên liệu được đưa vào bếp đến quá trình chế biến, chia suất ăn. Theo bà Nguyễn Thị Tuyết Nhài, Phó Hiệu trưởng nhà trường, các khâu đều cần được theo dõi, giám sát để kịp thời phát hiện những vấn đề phát sinh.
Tại phường Kinh Bắc, Trường Tiểu học và THCS Trần Quốc Toản có hơn 3.500 học sinh đăng ký ăn bán trú, chiếm trên 90% tổng số học sinh. Với số lượng suất ăn lớn mỗi ngày, việc kiểm tra nguyên liệu đầu vào, giám sát chế biến và lưu mẫu thức ăn được nhà trường chú trọng.
Dù vậy, việc công khai hồ sơ, thực đơn hay tăng cường kiểm tra vẫn chưa thể giải tỏa hoàn toàn những băn khoăn về chất lượng thực phẩm trong từng bữa ăn.
Có con đang theo học tại Trường Nam Sơn, bà Đinh Thị Thủy Liên ghi nhận những biện pháp của chính quyền và nhà trường, nhưng cho rằng phụ huynh cần có cơ hội trực tiếp kiểm chứng thay vì chỉ tiếp nhận thông tin được công bố.
“Chúng tôi ghi nhận nhà trường và chính quyền đã thực hiện công tác kiểm tra. Thế nhưng, ở cương vị phụ huynh, chúng tôi vẫn rất lo lắng liệu thực phẩm đưa vào bếp ăn ở trường có thực sự bảo đảm an toàn hay không. Vì vậy, chúng tôi mong muốn được tham gia kiểm tra thực tế, thậm chí có thể kiểm tra đột xuất để yên tâm hơn về chất lượng bữa ăn của các con”, bà Liên chia sẻ.
Mong muốn của bà Liên đặt ra một vấn đề cần được quan tâm trong tổ chức bữa ăn bán trú: phụ huynh có thể tham gia giám sát đến đâu, bằng hình thức nào và việc kiểm tra thực tế được thực hiện ra sao để vừa bảo đảm tính khách quan, vừa không ảnh hưởng đến hoạt động của nhà trường?
Tại xã Đại Đồng, 5.923 học sinh ở bốn trường đăng ký ăn bán trú. Hai trường mầm non tổ chức tự nấu, trong khi hai trường tiểu học ký hợp đồng với doanh nghiệp chế biến ngay tại bếp ăn nhà trường.
Ông Lê Xuân Quang, Phó Chủ tịch UBND xã Đại Đồng, cho biết địa phương yêu cầu công khai nguồn gốc thực phẩm, tăng cường giám sát với sự tham gia của phụ huynh; đồng thời đề nghị nhà trường chấm dứt hợp đồng với doanh nghiệp vi phạm. Việc kiểm soát thực phẩm trường học không chỉ dựa vào hồ sơ, chứng từ mà phải giám sát chặt chẽ chất lượng nguyên liệu từ nguồn cung đến khi bàn giao cho nhà trường.
Khi chính quyền tăng cường kiểm tra, nhà trường siết trách nhiệm và phụ huynh mong muốn được trực tiếp giám sát, yêu cầu đặt ra với doanh nghiệp cung ứng cũng rõ ràng hơn: nguồn thực phẩm phải minh bạch, có thể truy xuất và chịu được sự kiểm chứng. Bởi sự an toàn của bữa ăn học đường không thể chỉ được bảo đảm bằng những bản cam kết. Điều quan trọng là từng khâu cung ứng, chế biến phải được giám sát thường xuyên, để những lo lắng của phụ huynh được giải đáp bằng chất lượng thực phẩm thực tế, thay vì chỉ bằng hồ sơ, giấy tờ.