Bài toán hút vốn, không chỉ là chuyển đổi xanh
VOV.VN - Hiện nay, doanh nghiệp tại TP.HCM đang có nhu cầu vốn rất lớn để phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số. Trong khi đó, nhiều nhà đầu tư nước ngoài sẵn sàng rót vốn thông qua Trung tâm Tài chính Quốc tế TP.HCM (VIFC-HCMC), đặc biệt vào các dự án chuyển đổi xanh.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy chỉ “xanh” thôi là chưa đủ; để thu hút được dòng vốn này, doanh nghiệp còn phải chứng minh được tiềm năng phát triển và hiệu quả đầu tư.
Vốn tài chính xanh có dư địa lớn
Công ty Cổ phần Kho lạnh kỷ nguyên mới (NECS) cung cấp dịch vụ lưu trữ nông, thủy sản cho hàng hóa xuất khẩu. Việc lưu trữ hàng hóa ở các palet của kho lạnh phải dùng xe nâng tầng cao. Hệ thống kho cao 5-8 tầng rất tốn nhiều nhân lực và điện năng. Để giảm chi phí và lượng điện năng tiêu thụ, ông Nguyễn Hoàng Hải Chủ tịch Hội đồng quản trị, kiêm Tổng giám đốc Công ty NECS đã chuyển sang tự động hóa.
Doanh nghiệp đã vay nguồn vốn tài chính xanh của Ngân hàng Nam Á Bank với thời gian vay dài hạn và lãi suất thấp hơn mức bình quân của thị trường 2-3%. Nhờ nguồn vốn này, công ty chuyển tất cả các kho lạnh truyền thống sang vận hành bằng 15 robot với 110.000 vị trí palet.
Ông Nguyễn Hoàng Hải cho biết, với mô hình kho tự động ASRS để vận chuyển hàng hóa ra vào kho và xuất đi không cần dùng người, đồng thời phát thải ở kho lạnh cũng giảm đáng kể, tiết kiệm từ 20-40% điện năng. Không chỉ dừng lại ở đó, với nguồn vốn tài chính xanh, công ty đã đầu tư thêm năng lượng điện mặt trời áp mái nhà để tiết kiệm hơn.
"Bây giờ chi phí hoạt động của chúng tôi có thể tiết kiệm khoảng 25-30% (điện và nhân sự -PV) tùy thời điểm. Đặc biệt, trong tháng 7 vừa rồi chi phí điện của chúng tôi dưới 15%, trong khi trong ngành này kho lạnh tự động chi phí điện phải 15%-20%", ông Hải nói.
Xanh là yếu tố cần nhưng chưa đủ
Để tiếp cận nguồn tài chính xanh từ ngân hàng như Công ty Cổ phần Kho lạnh kỷ nguyên mới (NECS), doanh nghiệp phải chuẩn bị dự án bài bản, đáp ứng đầy đủ các tiêu chí.
Tuy nhiên, hiện nay, quy mô vốn xanh trong nước vẫn còn hạn chế. Trong khi đó, dòng vốn lớn hiện nay chủ yếu đến từ các quỹ đầu tư nước ngoài.
Thực tế, doanh nghiệp Việt đã bắt đầu tiếp cận nguồn vốn này thông qua trái phiếu “dán nhãn” phát triển bền vững, nhưng quy mô còn khiêm tốn, chỉ khoảng 1,1 tỷ USD. Điều này cho thấy dư địa còn rất lớn, vấn đề đặt ra là doanh nghiệp cần nâng cao năng lực để tiếp cận và thu hút hiệu quả nguồn vốn này.
Ông Nguyễn Quang Thuân, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc FiinGroup cho rằng, nhiều doanh nghiệp đang hiểu chưa đúng về yếu tố “xanh”. Không phải cứ dự án “xanh” là tự động hấp dẫn nhà đầu tư. Yếu tố quyết định vẫn là tính khả thi và hiệu quả của dự án. Theo ông Thuân, “xanh” chỉ giúp gia tăng sức hút, còn để thu hút và mở rộng đầu tư, dự án phải chứng minh được hiệu quả tài chính và tiềm năng phát triển rõ ràng.
Hiện nay, nhiều dự án trong nước vẫn chưa được thiết kế theo các tiêu chuẩn mà nhà đầu tư quốc tế có thể chấp nhận. Ngay cả trước khi xét đến yếu tố “xanh”, dự án phải chứng minh được hiệu quả kinh tế, tính khả thi về tài chính, cấu trúc đầu tư hợp lý và năng lực của chủ đầu tư.
Còn ông Ngô Thế Triệu, nhà sáng lập và Giám đốc điều hành Optima Wealth Partners, lưu ý doanh nghiệp sau khi huy động vốn về trái phiếu thì các quỹ đầu tư sẽ kiểm soát việc sử dụng vốn có hợp lý và đúng với tiêu chí đặt ra như lúc ban đầu hay không:
"Quá trình sử dụng vốn đó có đúng chuẩn xanh, phát triển bền vững hay không, đó là điều rất quan trọng. Nếu các doanh nghiệp đi theo chuẩn, quy trình tốt thì các nhà đầu tư rất quan tâm, đó cũng là điểm để nhà đầu tư vốn tiếp theo của nguồn vốn xanh, dự án của các định chế tài chính trong nước và quốc tế", ông Triệu nói.
Sẵn sàng đáp ứng yêu cầu của nhà đầu tư
Ông Lưu Trọng An Hà, Tổng Giám đốc Lotus Investment Group, đại diện nhóm nhà đầu tư liên doanh đầu tư vào VIFC-HCMC, cho biết bên cạnh các quỹ lớn tập trung vào những “rổ” cổ phiếu như VN30, VN Diamond hay VN100, vẫn có một nhóm nhà đầu tư nước ngoài quan tâm đến doanh nghiệp quy mô vừa.
Đây là các doanh nghiệp có vốn từ khoảng 1.000-1.200 tỷ đồng trở lên và có tiềm năng tăng trưởng tốt. Với nhóm này, nhà đầu tư có thể đồng hành, hỗ trợ để nâng tầm phát triển. Tuy nhiên, để thu hút được dòng vốn, doanh nghiệp cần chuẩn bị kỹ lưỡng, sẵn sàng trả lời các câu hỏi của nhà đầu tư về hoạt động sản xuất, kinh doanh, hiệu quả và định hướng phát triển...
Bên cạnh đó, khung pháp lý cũng cần tiếp tục hoàn thiện, nhất là các quy định liên quan đến cơ chế thoái vốn, nhằm tạo điều kiện thuận lợi và tăng niềm tin cho nhà đầu tư.
"Vai trò của VIFC -HCMC rất lớn, phải xác nhận được các nhóm doanh nghiệp này đang ở đâu? Nhu cầu về nguồn vốn của họ như thế nào?khi vốn này vào trong doanh nghiệp sẽ làm gì? VIFC -HCMC làm sao để kết nối được với nhà đầu tư. Chứ không thể nào chúng ta chỉ làm một trang giới thiệu, kết nối với nhau nhưng lại không rõ câu trả lời cho những câu hỏi này. Mỗi doanh nghiệp có một ngành nghề sẽ có những bộ câu hỏi khác nhau, VIFC -HCMC hỗ trợ doanh nghiệp trả lời cho nhà đầu tư những câu trả lời này”, ông Hà cho hay.
Nhu cầu vốn của doanh nghiệp hiện rất lớn, trong khi dòng vốn từ nhà đầu tư nước ngoài vẫn dồi dào. Tuy nhiên, yếu tố “xanh” chỉ là điều kiện cần. Điều nhà đầu tư thực sự quan tâm là họ sẽ đầu tư vào đâu, hiệu quả và lợi nhuận ra sao, khả năng thoái vốn như thế nào và tính minh bạch của dự án. Giải được những bài toán này không chỉ giúp doanh nghiệp tiếp cận dòng vốn ngoại, mà còn tạo nền tảng để nhà đầu tư yên tâm rót vốn lâu dài.