Bán hàng trên sàn: Doanh thu tính thuế và hóa đơn điện tử được xác định ra sao?

Cùng với sự bùng nổ của thương mại điện tử, nhiều hộ kinh doanh đang gặp vướng mắc trong việc xác định doanh thu kê khai thuế và thực hiện nghĩa vụ hóa đơn điện tử. Đặc biệt, khi tiền bán hàng được chuyển về sau khi đã khấu trừ phí sàn, phí vận chuyển, quảng cáo, hoa hồng hay thuế nộp thay, không ít người lúng túng trong việc xác định đâu là doanh thu tính thuế theo quy định.

Theo cơ quan thuế, doanh thu kê khai phải được xác định theo toàn bộ giá trị bán hàng trước khi trừ các khoản chi phí. Đồng thời, dữ liệu giao dịch trên sàn thương mại điện tử không có giá trị pháp lý thay thế hóa đơn điện tử, dù ngành thuế đang hướng tới việc tích hợp và tự động hóa toàn bộ quy trình nhằm giảm gánh nặng thủ tục cho hộ kinh doanh.

Doanh thu tính thuế là toàn bộ tiền bán hàng, không phải số tiền thực nhận

Theo ông Đặng Văn Thành, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thuế Thương mại điện tử, Cục Thuế, căn cứ quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng và Nghị định 68, doanh thu của hộ, cá nhân kinh doanh được xác định là toàn bộ tiền bán hàng, tiền gia công, tiền cung ứng dịch vụ cùng các khoản phụ thu, phụ trợ. Tuy nhiên, doanh thu không bao gồm các khoản chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán và giá trị hàng bán bị trả lại. Vì vậy, người kinh doanh cần phân biệt rõ đâu là doanh thu và đâu là các khoản chi phí phát sinh trong quá trình bán hàng.

Để làm rõ cách xác định doanh thu, ông Thành lấy ví dụ: một hộ kinh doanh bán sản phẩm mỹ phẩm trên sàn với giá 1.000.000 đồng. Sau đó, sàn thương mại điện tử khấu trừ 100.000 đồng phí sàn và đơn vị vận chuyển tiếp tục khấu trừ 50.000 đồng phí vận chuyển. Khi đó, doanh thu để xác định nghĩa vụ thuế vẫn là 1.000.000 đồng, chứ không phải 850.000 đồng là số tiền thực tế người bán nhận được.

"Doanh thu là toàn bộ khoản tiền người nộp thuế được hưởng từ việc bán hàng, không phải số thực thu về sau khi đã trừ các chi phí liên quan", ông Thành nêu rõ.

Để hạn chế sai sót trong quá trình kê khai, đại diện Chi cục Thuế Thương mại điện tử khuyến nghị hộ kinh doanh chủ động yêu cầu sàn thương mại điện tử cung cấp dữ liệu giao dịch để đối chiếu. Đồng thời, cần lập sổ sách ghi chép đầy đủ, phản ánh trung thực hoạt động bán hàng nhằm tránh tình trạng kê khai thiếu doanh thu hoặc phát sinh sai sót khi thực hiện nghĩa vụ thuế.

Dữ liệu của sàn không thể thay thế hóa đơn điện tử

Bên cạnh cách xác định doanh thu, nghĩa vụ lập hóa đơn điện tử cũng là nội dung được nhiều hộ kinh doanh quan tâm, nhất là khi phần lớn giao dịch trên sàn đã được quản lý đầy đủ về dòng tiền và dữ liệu đơn hàng.

Theo ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế, quy định về xuất hóa đơn áp dụng đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh thuộc diện bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử. Tuy nhiên, không phải tất cả hộ kinh doanh đều phải xuất hóa đơn, bởi những hộ có doanh thu dưới 1 tỷ đồng không thuộc diện bắt buộc.

Lãnh đạo Cục Thuế khẳng định, dữ liệu giao dịch trên sàn thương mại điện tử và hóa đơn điện tử có giá trị pháp lý hoàn toàn khác nhau.

"Dữ liệu của sàn chủ yếu phục vụ quản lý đơn hàng, thanh toán và đối soát. Trong khi đó, hóa đơn điện tử là chứng từ pháp lý để quản lý giao dịch, bảo vệ quyền lợi của người mua, người bán, chứng minh nguồn gốc hàng hóa và thực hiện nghĩa vụ kế toán, thuế theo quy định của pháp luật. Vì vậy, dữ liệu của sàn thương mại điện tử về mặt pháp lý chưa thể thay thế hóa đơn điện tử", ông Mai Sơn nhấn mạnh.

Tuy nhiên, theo lãnh đạo Cục Thuế, định hướng của Chính phủ và ngành thuế là một dữ liệu phát sinh sẽ được sử dụng cho nhiều mục đích quản lý. Ngành thuế đang hướng tới tự động hóa toàn bộ quy trình, từ xác định doanh thu, chi phí, nghĩa vụ thuế đến tạo tờ khai gợi ý và hỗ trợ xuất hóa đơn, giúp hộ kinh doanh hạn chế tối đa việc thao tác thủ công.

Song song với đó, cơ quan thuế đang phối hợp với các nhà cung cấp giải pháp để tích hợp chữ ký số vào máy tính tiền, máy POS và phần mềm bán hàng, đồng thời đóng gói quy trình quản lý bán hàng, hóa đơn điện tử, kê khai và nộp thuế trên cùng một hệ thống.

Đáng chú ý, chính sách cũng đã điều chỉnh theo hướng phù hợp hơn với thực tiễn bán hàng trên sàn. Theo đó, đối với các đơn hàng chưa được xác nhận giao dịch thành công, bao gồm đơn bị hủy hoặc hoàn trả, người bán chưa phải lập hóa đơn. Nghĩa vụ xuất hóa đơn chỉ phát sinh khi giao dịch được xác nhận hoàn tất.

Hộ kinh doanh có thể ủy quyền cho sàn xuất hóa đơn điện tử

Bên cạnh việc tiếp tục hoàn thiện chính sách và hệ thống dữ liệu, cơ quan thuế cũng khuyến khích hình thức ủy quyền cho sàn thương mại điện tử xuất hóa đơn điện tử đối với các giao dịch bán hàng trực tiếp trên sàn. Đây được đánh giá là giải pháp phù hợp với thực tiễn cũng như thông lệ quốc tế.

Ngoài ra, ngành thuế đang nghiên cứu kết nối mã số thuế cá nhân với nền tảng VNeID để tự động điền thông tin định danh trên hóa đơn điện tử. Dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia sẽ được liên thông với máy tính tiền, máy POS và phần mềm kế toán, qua đó hỗ trợ hộ kinh doanh truyền dữ liệu trực tiếp vào hệ thống báo cáo thuế.

Bán hàng online: Khi nào sàn thương mại điện tử nộp thay thuế, khi nào tự kê khai?

VOV.VN - Hộ kinh doanh bán hàng online, bán tại cửa hàng hay kết hợp cả hai hình thức sẽ có cách kê khai thuế khác nhau. Nắm rõ quy định về doanh thu do sàn thương mại điện tử (TMĐT) khai thay và phần doanh thu phải tự kê khai sẽ giúp người kinh doanh thực hiện đúng nghĩa vụ thuế theo quy định.

Làm rõ hơn quy định đối với hộ kinh doanh bán hàng trên Shopee, TikTok Shop có doanh thu trên 1 tỷ đồng và đã được sàn khấu trừ, nộp thuế thay, bà Nguyễn Thị Thu Hà, chuyên viên chính Ban Chính sách, thuế quốc tế cho biết, việc sàn khấu trừ thuế và việc lập hóa đơn là hai nghĩa vụ hoàn toàn độc lập.

"Việc lập hóa đơn là nghĩa vụ của người bán, còn việc sàn khấu trừ thuế là trách nhiệm của sàn", bà Hà khẳng định.

Theo bà, Nghị định số 68/2026/NĐ-CP về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh quy định rõ trong thời hạn 30 ngày kể từ thời điểm doanh thu vượt 1 tỷ đồng, hộ kinh doanh phải đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử.

“Ngoài ra, Nghị định số 254/2026/NĐ-CP cũng cho phép hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh ủy nhiệm cho sàn thương mại điện tử lập hóa đơn điện tử. Quy định về ủy nhiệm lập hóa đơn đã được hướng dẫn cụ thể tại Nghị định số 11 của Bộ Tài chính, tạo điều kiện để hộ kinh doanh vừa tuân thủ quy định pháp luật, vừa giảm bớt thủ tục khi bán hàng trên các nền tảng thương mại điện tử”, bà Hà nói thêm.

Như vậy, việc sàn thương mại điện tử khấu trừ phí, khấu trừ thuế hay quản lý dòng tiền không làm thay đổi căn cứ xác định doanh thu tính thuế cũng như nghĩa vụ lập hóa đơn điện tử của người bán. Trong thời gian tới, cùng với việc hoàn thiện chính sách, ngành thuế sẽ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, kết nối dữ liệu và tự động hóa các quy trình kê khai, xuất hóa đơn, nộp thuế nhằm giảm chi phí tuân thủ và tạo thuận lợi hơn cho hộ kinh doanh trên môi trường số.