Bộ NN&MT yêu cầu không để “cò” đất đai được ưu ái hơn người dân

Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) vừa có văn bản đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố triển khai nhiều giải pháp nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp khi thực hiện thủ tục hành chính về đất đai. Động thái này được đưa ra trong bối cảnh dư luận phản ánh không ít trường hợp người dân tự đi làm thủ tục thì hồ sơ bị trả lại nhiều lần, thời gian giải quyết kéo dài. Trong khi đó, nếu ủy quyền cho người làm dịch vụ, thường được gọi là “cò” đất đai, hồ sơ lại được xử lý nhanh hơn.

Hồ sơ thiếu phải hướng dẫn đầy đủ trong một lần

Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các địa phương kiểm soát chặt chẽ quy trình tiếp nhận, xử lý thủ tục hành chính về đất đai. Theo đó, nếu hồ sơ chưa đầy đủ hoặc chưa hợp lệ, cơ quan tiếp nhận phải có văn bản hướng dẫn người dân bổ sung, hoàn thiện đầy đủ trong một lần. Yêu cầu này nhằm chấm dứt tình trạng lần đầu cán bộ thông báo thiếu giấy tờ A, lần sau yêu cầu thêm giấy tờ B, đến lần thứ ba mới phát hiện giấy tờ C chưa đúng mẫu.

Trường hợp hồ sơ không đủ điều kiện giải quyết, cơ quan có thẩm quyền phải trả lời bằng văn bản, nêu rõ lý do và căn cứ pháp lý. Không được chỉ thông báo chung chung rằng hồ sơ “chưa phù hợp”, “cần kiểm tra thêm” hoặc yêu cầu người dân tự tìm hiểu để bổ sung.

Đối với hồ sơ quá hạn, cơ quan giải quyết phải có văn bản xin lỗi người thực hiện thủ tục; đồng thời xác định trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan. Kết quả này sẽ là căn cứ đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ, xét thi đua, khen thưởng hoặc xử lý kỷ luật.

Quy định cán bộ phải hướng dẫn đầy đủ trong một lần cũng được thể hiện tại Nghị định 309/2026, có hiệu lực từ ngày 5/8. Theo đó, khi hồ sơ chưa đầy đủ hoặc chưa chính xác, người tiếp nhận phải thông báo rõ nội dung, lý do và hướng dẫn cụ thể để người dân hoàn thiện.

Không tạo “đặc quyền” cho hồ sơ qua trung gian

Một nội dung đáng chú ý khác là yêu cầu kiểm soát chặt các trường hợp ủy quyền thực hiện thủ tục hành chính về đất đai, bảo đảm tuân thủ đúng quy định của pháp luật về dân sự và đất đai. Các địa phương phải theo dõi, phát hiện những trường hợp lợi dụng việc ủy quyền để kinh doanh dịch vụ trái phép, trốn thuế hoặc có dấu hiệu can thiệp tiêu cực vào quá trình xử lý hồ sơ.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, quy trình giải quyết phải bảo đảm công bằng, bình đẳng, công khai và minh bạch giữa người dân trực tiếp thực hiện thủ tục với người được ủy quyền. Cơ quan chức năng tuyệt đối không được tạo “đặc quyền, đặc lợi” hoặc ưu tiên về thời gian, quy trình đối với hồ sơ do người làm dịch vụ thực hiện.

Thực tế, “cò” thủ tục không phải lúc nào cũng có khả năng biến một hồ sơ chưa đủ điều kiện thành đủ điều kiện. Lợi thế của họ nhiều khi chỉ nằm ở việc quen quy trình, biết cần gặp ai, nộp giấy tờ nào và dự đoán trước cán bộ sẽ yêu cầu bổ sung những gì.

Điều đáng nói là những thông tin này lẽ ra phải được công khai, minh bạch và được cán bộ hướng dẫn đầy đủ cho mọi người dân, thay vì trở thành “kinh nghiệm riêng” của những người làm dịch vụ. Nếu người dân thuê dịch vụ vì không có thời gian hoặc muốn được hỗ trợ về chuyên môn, đó là nhu cầu bình thường. Tuy nhiên, nếu họ buộc phải tìm đến “cò” vì tự nộp thì hồ sơ liên tục bị trả lại, còn thông qua trung gian lại được giải quyết nhanh chóng, vấn đề không còn nằm ở sự thuận tiện mà có thể liên quan đến tính minh bạch của bộ máy hành chính.

Cần phân biệt hai trường hợp bổ sung hồ sơ

Theo luật sư Trần Tuấn Anh Đoàn Luật sư Thành phố Hà Nội, yêu cầu hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ một lần là cần thiết, nhưng khi áp dụng phải tính đến đặc thù của thủ tục đất đai. Có những thiếu sót cán bộ có thể nhận biết ngay tại thời điểm tiếp nhận, như đơn không đúng mẫu, thiếu giấy tờ bắt buộc hoặc thông tin kê khai chưa đầy đủ. Với những trường hợp này, cơ quan tiếp nhận phải kiểm tra và hướng dẫn người dân bổ sung toàn bộ trong một lần. Nếu cán bộ hoàn toàn có thể phát hiện giấy tờ còn thiếu ngay từ đầu nhưng lại yêu cầu bổ sung nhỏ giọt qua nhiều lần, trách nhiệm không thể tiếp tục đẩy về phía người dân. Tuy nhiên, một số vấn đề chỉ xuất hiện trong quá trình thẩm tra, xác minh, đo đạc hoặc đối chiếu dữ liệu. Chẳng hạn, khi cấp giấy chứng nhận lần đầu, cơ quan chuyên môn phải kiểm tra nguồn gốc và thời điểm sử dụng đất, tình trạng tranh chấp, ranh giới, diện tích thực tế cũng như nghĩa vụ tài chính.

Có trường hợp hồ sơ ban đầu thể hiện đất không tranh chấp, nhưng trong quá trình xác minh lại phát sinh đơn khiếu nại. Cũng có trường hợp diện tích đo đạc thực tế chênh lệch so với giấy tờ cũ hoặc dữ liệu địa chính không thống nhất với giấy chứng nhận.

Những tình tiết này khó có thể được phát hiện ngay tại quầy tiếp nhận. Khi đó, cơ quan chức năng vẫn có thể yêu cầu người dân giải trình hoặc bổ sung tài liệu, nhưng phải nêu rõ tình tiết mới phát sinh, nguyên nhân chưa thể xác định từ đầu và căn cứ pháp lý của yêu cầu bổ sung. Như vậy, “hướng dẫn một lần” không có nghĩa hồ sơ đất đai trong mọi trường hợp chỉ được bổ sung duy nhất một lần. Điều cần chấm dứt là việc người dân phải đi lại nhiều lần vì những thiếu sót mà cơ quan tiếp nhận hoàn toàn có thể phát hiện ngay từ đầu. Khi quy trình được công khai, dữ liệu được kết nối, trách nhiệm cán bộ được xác định rõ và mọi hồ sơ được đối xử bình đẳng, khoảng cách giữa người dân tự thực hiện thủ tục với người thuê dịch vụ sẽ dần được thu hẹp. Đây cũng là giải pháp căn cơ để hạn chế đất sống của “cò” thủ tục và củng cố niềm tin của người dân vào bộ máy hành chính.

Giá dầu thế giới có thể tăng đạt mốc 100 USD/thùng

VOV.VN - Dữ liệu hàng hải quốc tế cho thấy lượng tàu đi qua eo Hormuz cuối tuần qua tiếp tục giảm và về mức thấp nhất kể từ tháng 5. Trên thị trường năng lượng, giá dầu thế giới bật tăng trở lại, dần tiến sát mốc 100 USD/thùng.