Từ một cán bộ ngân hàng, ông Phạm Văn Minh – đại diện Công ty CP Minhfarm Bắc Giang, trú tại tổ dân phố Chu Xá, phường Nếnh, tỉnh Bắc Ninh đã rẽ hướng sang nông nghiệp, đầu tư mô hình nuôi lươn không bùn quy mô lớn. Sau nhiều năm thất bại, cải tạo liên tục, trang trại hiện đạt sản lượng khoảng 250 tấn lươn thương phẩm mỗi năm.

Khởi nghiệp từ đam mê với con lươn

Ít ai nghĩ rằng, trước khi trở thành chủ một trong những trang trại nuôi lươn lớn ở miền Bắc, ông Phạm Văn Minh từng có nhiều năm làm việc trong lĩnh vực ngân hàng.

Theo ông Minh, quyết định chuyển hướng sang nghề nuôi lươn xuất phát từ niềm yêu thích đặc biệt với loại thực phẩm giàu dinh dưỡng này, đồng thời mong muốn tạo ra nguồn thực phẩm sạch với giá thành hợp lý cho người tiêu dùng. Con lươn có giá trị dinh dưỡng rất cao. Bản thân muốn nhiều người được ăn lươn sạch với giá phải chăng, đồng thời tạo ra nghề mới cho bà con ở quê.

Nhận thấy nguồn lươn tự nhiên ngày càng cạn kiệt do ô nhiễm môi trường, thuốc bảo vệ thực vật và nước thải công nghiệp, ông cho rằng việc phát triển mô hình nuôi lươn là hướng đi tất yếu. “Vì hầu như con vật nào bây giờ cũng phải nuôi chứ không thể trông chờ vào khai thác tự nhiên mãi được”, ông Minh nói.

Thất bại liên tiếp vì thiếu kinh nghiệm

Bước chân vào lĩnh vực nông nghiệp với “hai bàn tay trắng” về kinh nghiệm, ông Minh cho biết, giai đoạn đầu gần như chỉ dựa vào niềm tin và sự đam mê.

Suốt hơn một năm rưỡi, ông chỉ tập trung nuôi thử nghiệm, nghiên cứu tập tính của lươn và xử lý từng sự cố phát sinh.

“Ban đầu tôi chỉ nuôi vài bể nhỏ để học kinh nghiệm. Mỗi lần gặp vấn đề lại tìm cách khắc phục rồi tiếp tục cải tiến mô hình”, ông Minh kể.

Những lứa lươn đầu tiên liên tục thất bại. Ông từng nhập khoảng một tạ lươn giống từ Vĩnh Long ra miền Bắc nuôi thử nghiệm. Tuy nhiên, do thời gian vận chuyển kéo dài gần hai ngày, chất thải trong quá trình di chuyển khiến môi trường nước ô nhiễm, lươn chết hàng loạt.

Không chỉ vậy, sự khác biệt khí hậu giữa miền Nam và miền Bắc cũng khiến đàn lươn khó thích nghi. Vào mùa đông, nhiệt độ xuống thấp khiến lươn bỏ ăn, chậm lớn và dễ phát sinh bệnh.

“Có thời điểm lươn lạnh quá nên gần như không ăn, nuôi mãi không phát triển. Tuy nhiên, thay vì bỏ cuộc, ông Minh coi những khó khăn là cơ hội để tích lũy kinh nghiệm thực tế, càng va vấp nhiều thì mình càng rút ra được nhiều bài học”, ông Minh nhớ lại.

Trang trại hơn 1ha, sản lượng 250 tấn lươn mỗi năm

Sau nhiều năm đầu tư và cải tạo, hiện trang trại của ông Minh có diện tích hơn 1ha với 83 bể nuôi lươn thương phẩm, cùng khu nuôi lươn giống và khu lươn đệm, thương mại. Mỗi năm, trang trại cung ứng ra thị trường khoảng 250 tấn lươn thương phẩm.

Theo ông Minh, để hoàn thiện mô hình, trang trại đã phải cải tạo tới 5-6 lần với hệ thống hạ tầng hiện đại, tối ưu hóa quy trình chăm sóc. “Hiện một lao động có thể chăm sóc gần 40 bể lươn, điều mà rất ít trang trại làm được”.

Khác với nhiều mô hình nuôi nhỏ lẻ, trại lươn Minh farm Bắc Giang định hướng phát triển lươn chất lượng cao với quy trình chăn nuôi khắt khe nhằm đảm bảo chất lượng thịt và an toàn thực phẩm.

Đặc biệt, trang trại ưu tiên sử dụng các loại thảo dược thay thế thuốc hóa học để đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu sang những thị trường khó tính như Nhật Bản.

“Điểm khác biệt của lươn chất lượng cao nằm ở độ an toàn thực phẩm, hạn chế tối đa tồn dư thuốc và hóa chất độc hại”, ông Minh nhấn mạnh.

Hướng tới chế biến sâu và xuất khẩu

Theo ông Minh, phần lớn người nuôi lươn hiện nay vẫn chủ yếu bán lươn tươi sống nên giá trị gia tăng chưa cao, thị trường đầu ra còn bấp bênh.

Để giải bài toán này, trang trại đang định hướng phát triển các sản phẩm chế biến sẵn như lươn hun khói, lươn sấy khô nhằm nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ.

“Hiện nhiều người vẫn ngại mua lươn về chế biến vì khó làm sạch. Nếu có sản phẩm sơ chế sẵn thì sẽ thuận tiện hơn cho người tiêu dùng”, ông Minh nói.

Ngoài thị trường trong nước, Minh farm Bắc Giang cũng bắt đầu hướng tới xuất khẩu, đồng thời đẩy mạnh bán hàng qua thương mại điện tử và các phiên livestream.” Đây là kênh tiềm năng để thay đổi thói quen tiêu dùng và đưa sản phẩm lươn đến gần hơn với người dân”.

Nghề nuôi lươn cần vốn lớn và đầu ra ổn định

Dù đánh giá nghề nuôi lươn còn nhiều tiềm năng, ông Minh cho rằng đây là lĩnh vực có vốn đầu tư lớn, thời gian quay vòng dài và tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Trong đó, yếu tố quan trọng nhất là quản lý nguồn nước và phòng bệnh cho lươn. “Nguồn nước đối với con lươn giống như không khí đối với con người”, ông ví von.

Theo ông Minh, người nuôi cần thường xuyên kiểm tra các chỉ số môi trường nước như độ pH, lượng chất hòa tan và nguy cơ ô nhiễm từ nguồn nước thải công nghiệp. Ngoài ra, đầu ra thị trường cũng là bài toán lớn đối với người nuôi lươn hiện nay.

Ông Minh cho biết, nhiều hộ nuôi ở các tỉnh phía Nam đang gặp khó khăn do thiếu kênh phân phối và nhà máy chế biến, khiến lươn tồn đọng, giá giảm sâu. “Khi lươn không bán được, người nuôi vẫn phải tiếp tục cho ăn. Lươn càng lớn thì càng khó tiêu thụ, giá lại càng giảm”.

Từ thực tế đó, ông Minh mong muốn Nhà nước có thêm chính sách hỗ trợ về vốn, phát triển kênh phân phối và kiểm soát quy hoạch vùng nuôi để tránh tình trạng cung vượt cầu, giúp nghề nuôi lươn phát triển bền vững hơn.

Ông Koji Izumi đến từ Higashi Senda Machi ở thành phố Hiroshima (Nhật Bản) cho biết, lươn chế biến theo phong cách Việt Nam có hương vị rất đặc trưng và hấp dẫn. Khoảng 4–5 năm trước, trong một chuyến đi sang Campuchia, tôi từng gặp một người đang theo đuổi ý tưởng đưa món lươn kiểu Nhật đi khắp thế giới nhằm quảng bá văn hóa ẩm thực Nhật Bản. Khi đó, nguồn lươn tại Nhật đang ngày càng khan hiếm, thậm chí đứng trước nguy cơ suy giảm nghiêm trọng.

Trước đây, khi nhắc đến nuôi lươn ở Campuchia, tôi chỉ hình dung đến mô hình nuôi truyền thống dưới bùn, chưa thấy những trang trại được đầu tư bài bản, có hệ thống xử lý nước và quy trình đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm như ở Việt Nam hiện nay.

"Qua tham quan thực tế, tôi nhận thấy mô hình nuôi lươn sạch của Việt Nam có nhiều tiềm năng, đặc biệt phù hợp để phát triển theo hướng xuất khẩu. Tôi cho rằng lươn hoàn toàn có thể trở thành một sản phẩm đồ ăn nhanh giàu giá trị dinh dưỡng. Đây có thể là món ăn mang bản sắc địa phương nhưng được chế biến theo phong cách Nhật Bản để quảng bá hình ảnh ẩm thực châu Á ra thế giới", ông Koji Izumi nói.

Theo ông Koji Izumi chia sẻ, lươn Việt Nam cũng có nhiều điểm khác biệt so với lươn Nhật. Qua chuyến tham quan hôm nay, tôi thấy mô hình nuôi bài bản không chỉ nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn góp phần chủ động hơn về nguồn giống và phát triển ngành lươn bền vững trong tương lai.

Cận cảnh hiện trạng đại công trường dự án sân bay Gia Bình ở Bắc Ninh

VOV.VN - Sau hơn 7 tháng triển khai thi công, hình hài đường cất hạ cánh, tháp không lưu ATC, nhà ga VIP sân bay bắt đầu được hiện rõ trên đại công trường dự án Cảng hàng không Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh.