Nhu cầu sử dụng của Campuchia

Thị trường xe điện tại Campuchia trong những năm vừa qua phát triển rất mạnh do nhu cầu của người tiêu dùng ngày càng cao. Theo số liệu của Bộ Giao thông - Công chính Campuchia cho biết, hiện số xe ô tô điện đăng ký mới tại nước này đạt tổng cộng 10.363 chiếc. Trong đó, năm 2024 có 2.253 xe, năm 2025 có 7.971 xe và riêng 02 tháng đầu năm nay có 1.298 xe ô tô điện được đăng ký mới. Với tốc độ tăng trưởng hiện nay, số lượng xe điện tại Campuchia có khả năng sẽ sớm vượt mục tiêu trước thời hạn của chính phủ nhằm nâng tổng số xe ô tô điện lên 30.000 chiếc vào năm 2030.

Giải thích về sự tăng trưởng nhanh chóng này, ông Phan Rim, Người phát ngôn Bộ Giao thông- Công chính Campuchia cho biết: Số xe điện tại Campuchia tăng nhanh trong thời gian gần đây là do người tiêu dùng mong muốn giảm chi phí vận hành, khi chi phí vận hành của xe điện thấp hơn đáng kể so với xe chạy xăng hoặc dầu diesel, đồng thời góp phần giảm thiểu tác động đến môi trường.

Để thúc đẩy hơn nữa việc sử dụng xe điện, Chính phủ Campuchia đã ban hành “Chính sách quốc gia về phát triển ngành xe điện giai đoạn 2024-2030”. Chính sách này nhằm mục đích thúc đẩy việc sử dụng và phát triển toàn bộ hệ sinh thái xe điện, bao gồm cơ sở hạ tầng sạc và các ngành công nghiệp liên quan.

Thủ tướng Campuchia Hun Manet gần đây đã nhấn mạnh rằng việc thúc đẩy sản xuất xe điện trong nước là một ưu tiên chiến lược dựa trên sự bùng nổ mạnh mẽ về nhu cầu sử dụng và các mục tiêu kinh tế - môi trường dài hạn của quốc gia này. Người dân Campuchia hiện nay ưu tiên mua xe điện của các hãng có trung tâm bảo hành chính hãng thay vì mua xe nhập khẩu của các hãng không có đại lý hoặc trung tâm bảo hành tại Campuchia. Hơn nữa, mức giá sạc điện rẻ hơn nạp nhiên liệu cho xe xăng từ 3 đến 4 lần khiến việc sở hữu những mẫu xe điện giúp chủ xe tiết kiệm được nhiều chi phí vận hành.

Một vấn đề khác là tâm lý của số đông người Campuchia hiện coi sở hữu xe điện là một trào lưu thời thượng, thể hiện sự năng động, hiện đại và kinh tế khá giả. Xe điện chạy trên đường phố Campuchia chiếm tỷ lệ ngày càng lớn khiến tâm lý số đông càng tăng mạnh. Vì vậy, ngày nay khi người Campuchia tính đến việc mua ô tô mới thì xe điện thường là một lựa chọn ưu tiên.

Thách thức này được nhìn nhận thế nào ở Campuchia?

Thách thức về niềm tin của người sử dụng và khả năng cạnh tranh của xe điện được sản xuất, lắp ráp nội địa so với xe nhập khẩu của các hãng tên tuổi là một bài toán hóc búa không chỉ của riêng Chính phủ Campuchia mà còn đối với các nước đang phát triển khác. Thay vì áp dụng các biện pháp cực đoan để hỗ trợ cho ngành sản xuất trong nước như tăng thuế, nâng cao tiêu chuẩn hoặc đặt ra các loại rào cản để hạn chế xe nhập khẩu, thì Chính phủ Campuchia đang chọn một lối đi thực dụng hơn. Thủ tướng Hun Manet đã đưa ra một quan điểm rất cởi mở rằng nội địa hóa không nhất thiết phải là thương hiệu thuần Campuchia ngay lập tức. Campuchia không cố gắng sản xuất ra một chiếc xe mang thương hiệu Campuchia để cạnh tranh với Tesla hay BYD, mà khuyến khích các hãng xe lớn này xây dựng nhà máy lắp ráp ngay tại Campuchia.

Thủ tướng Hun Manet đã nhấn mạnh việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài vào sản xuất xe điện là con đường để Campuchia "học việc". Mục tiêu của Chính phủ Campuchia đặt ra sẽ được thực hiện theo từng bước đi nhỏ với giai đoạn đầu là lắp ráp máy móc, linh kiện, phụ tùng nhập khẩu, giai đoạn tiếp theo là tăng dần tỷ lệ nội địa hóa linh kiện, phụ tùng trên các xe điện được sản xuất, lắp ráp trong nước và giai đoạn cuối là từng bước chuyển giao, tự chủ về công nghệ.

Hiện tại, ngành sản xuất xe điện tại Campuchia đang ở giai đoạn phát triển bước đầu với sự góp mặt của tập đoàn BYD đến từ Trung Quốc. Vào tháng 4/2025, BYD khởi công xây dựng nhà máy lắp ráp xe điện đầu tiên của Campuchia tại Đặc khu kinh tế Sihanoukville với công suất dự kiến từ 10.000 đến 20.000 xe/năm. Đây là nhà máy lắp ráp xe điện quy mô lớn thứ 3 của BYD tại Đông Nam Á (sau Thái Lan và Indonesia), các mẫu xe điện sẽ được lắp ráp tại đây để phục vụ thị trường nội địa và xuất khẩu.

Qua thực tế thu hút đầu tư để phát triển ngành sản xuất xe điện tại Campuchia, có thể thấy Chính phủ của Thủ tướng Hun Manet không đi theo hướng tự mình xây dựng mọi thứ từ con số 0 mà muốn biến Campuchia trước hết trở thành một “công xưởng lắp ráp” thông qua việc thu hút đầu tư nước ngoài. Bằng cách này, họ tận dụng được công nghệ của các hãng xe lớn để giải quyết bài toán niềm tin của người tiêu dùng đối với chất lượng sản phẩm.

Khi một chiếc BYD hay Toyota được lắp ráp tại Campuchia, nó vừa đem đến sự đảm bảo về chất lượng nhờ thương hiệu quốc tế, vừa được coi là sản phẩm nội địa của Campuchia để hưởng các ưu đãi thuế đặc biệt cho doanh nghiệp sản xuất trong nước, giúp giá thành cạnh tranh với các dòng xe nhập khẩu. Khi đó, người tiêu dùng Campuchia sẽ sẵn sàng trải nghiệm các dòng xe lắp ráp trong nước và niềm tin của họ sẽ được củng cố thông qua quá trình sử dụng thực tế.

Bài toán hạ tầng sạc pin

Chính phủ Campuchia đã có một “Chính sách quốc gia về phát triển ngành xe điện giai đoạn 2024-2030”, trong đó đề ra mục tiêu lắp đặt 4.000 điểm sạc trên toàn quốc để phục vụ 30.000 xe ô tô điện lưu thông. Đây là một mục tiêu khá thực tế và Campuchia hoàn toàn có thể đạt được sớm hơn thời hạn đề ra khi nhu cầu sử dụng xe điện tăng cao hơn dự kiến và Campuchia có hạ tầng tương đối thuận lợi để lắp đặt các trạm sạc ngay tại các cây xăng hiện có.

Chính phủ Campuchia cũng rất quan tâm đến việc tăng độ “phủ sóng” các trạm sạc để khuyến khích, tạo thuận lợi cho người dân chuyển đổi sang dùng xe điện. Ngày 22 tháng 4 năm 2025, Thủ tướng Hun Manet đã kêu gọi mở rộng mạng lưới trạm sạc xe điện trên toàn quốc và nhấn mạnh sự cần thiết phải hỗ trợ người sử dụng xe điện bằng cách tăng cường cơ sở hạ tầng sạc điện. Thủ tướng Campuchia cho rằng trong khi có nhiều trạm sạc xe điện ở các thành phố, thì vẫn còn quá ít dọc theo các tuyến đường quốc lộ, vì vậy đề nghị Bộ Mỏ và Năng lượng Campuchia xem xét khả năng xây dựng thêm nhiều trạm sạc để thúc đẩy hơn nữa việc sử dụng xe điện.

Chính phủ Campuchia cũng triển khai một lộ trình phát triển mạng lưới trạm sạc xe điện với sự tham gia của cả ba bên là nhà nước, doanh nghiệp FDI và tư nhân. Các doanh nghiệp tham gia đầu tư, vận hành trạm sạc cũng được ưu đãi mua điện từ điện lưới quốc gia với giá thấp hơn giá tiêu dùng thông thường để họ có lợi nhuận tốt, từ đó thúc đẩy đầu tư tư nhân vào phát triển hạ tầng trạm sạc.

Thực tế hiện nay, hầu hết các cây xăng lớn tại Campuchia đều đã được lắp đặt một khu vực riêng cung cấp sạc pin cho xe điện. Campuchia có thuận lợi trong việc lắp đặt trụ sạc tại các cây xăng hiện có mà không cần phải đầu tư xây dựng các trạm sạc xe điện nằm riêng lẻ vì đa số các cây xăng tại đây đều có diện tích khá lớn, đủ để bố trí lắp đặt trụ sạc cho xe điện. Ngoài ra, phần lớn cây xăng tại Campuchia còn có các cửa hàng tiện lợi, tiệm ăn uống, giải khát, khu vệ sinh… được bố trí liền kề, nhờ đó người sử dụng có điều kiện thuận lợi để nghỉ ngơi, sử dụng dịch vụ trong thời gian chờ sạc điện.

Trạm sạc xe điện tại chung cư: Phân vùng không gian và cô lập rủi ro

VOV.VN - Chính phủ yêu cầu hoàn thiện quy chuẩn trạm sạc xe điện trong Quý II/2026, nhưng việc triển khai tại chung cư còn nhiều vướng mắc về không gian, hạ tầng và an toàn.