ĐBQH đề nghị làm rõ quy định về sở hữu nhà chung cư có thời hạn
VOV.VN - ĐBQH cho rằng, cần phân biệt rõ niên hạn sử dụng công trình với quyền sở hữu căn hộ, bảo đảm quyền tài sản hợp pháp của người dân ngay cả khi chung cư hết niên hạn, hư hỏng hoặc phải phá dỡ.
Chung cư hết niên hạn không đồng nghĩa mất quyền sở hữu
Chiều 21/8, tại phiên thảo luận hội trường, góp ý về định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023 đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp) đề nghị làm rõ quy định về sở hữu nhà chung cư có thời hạn, đặc biệt là mối quan hệ giữa niên hạn sử dụng công trình và quyền sở hữu của người dân.
Theo đại biểu, việc xác định thời hạn sử dụng đối với nhà chung cư là cần thiết, bởi công trình phải được quản lý dựa trên tuổi thọ và yêu cầu an toàn kỹ thuật. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ thời hạn sử dụng của công trình với quyền sở hữu căn hộ. Nếu một chung cư được xác định có thời hạn sử dụng 50 năm thì sau 50 năm không nên mặc nhiên hiểu quyền sở hữu căn hộ của người dân cũng chấm dứt.
“Xây dựng nhà mới thì tất nhiên phải có niên hạn và nó tính tới kỹ thuật công trình. Ví dụ thời hạn sử dụng nhà chung cư là 50 năm thì công trình đó 50 năm kèm theo thời hạn nhà chung cư là 50 năm. Tuy nhiên khi hết thời hạn sử dụng công trình, người sở hữu căn hộ vẫn có các quyền tài sản cần được pháp luật bảo đảm, bởi tài sản không chỉ là căn hộ mà còn liên quan đến quyền đối với phần đất của dự án chung cư. Vì vậy, cần quy định rạch ròi, cụ thể quyền của người sở hữu căn hộ khi công trình hết niên hạn, qua đó giúp người dân yên tâm khi mua nhà và tạo thuận lợi cho thị trường bất động sản", đại biểu Hòa cho biết.
Cũng theo đại biểu Hòa, đây cũng là vấn đề cần được tính toán kỹ để bảo đảm quyền lợi của người mua nhà ngay từ thời điểm giao dịch. Khi người dân hiểu rõ mình được sở hữu gì, quyền đó được duy trì như thế nào khi công trình xuống cấp hoặc hết niên hạn sử dụng, tâm lý mua nhà sẽ ổn định hơn.
Cùng quan điểm, đại biểu Thạch Phước Bình (Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long) đề nghị bỏ khái niệm “chung cư có thời hạn”, thống nhất sử dụng khái niệm “thời hạn sử dụng nhà chung cư”. Đồng thời, cần bổ sung nguyên tắc việc chung cư hết thời hạn sử dụng, hư hỏng hoặc phải phá dỡ do không còn an toàn không làm chấm dứt các quyền tài sản hợp pháp của chủ sở hữu.
Theo đại biểu, pháp luật phải có cơ chế đủ mạnh để phá dỡ những tòa nhà nguy hiểm, nhưng không thể để cùng với việc phá dỡ công trình thì quyền tài sản hợp pháp của người dân cũng bị mất theo.
Không để người thu nhập thấp mất chỗ ở khi xây dựng lại chung cư
Đại biểu Phạm Văn Hòa đề nghị tính toán lại cơ chế quản lý quỹ bảo trì chung cư 2% theo vòng đời công trình. Một chung cư có thể có thời hạn sử dụng 50 năm nhưng quỹ bảo trì có thể đã sử dụng hết sau 10-20 năm, gây khó khăn khi phải huy động cư dân đóng góp thêm. Vì thế, cần nghiên cứu cơ chế phân kỳ, quản lý và sử dụng nguồn kinh phí này phù hợp hơn, bảo đảm nguồn lực duy trì chất lượng công trình trong suốt thời gian sử dụng.
Đại biểu Thạch Phước Bình đặc biệt lưu ý là nghĩa vụ đóng góp kinh phí xây dựng lại chung cư. Dự thảo đã đặt ra nghĩa vụ chủ sở hữu phải đóng góp kinh phí xây dựng lại, nhưng cần quy định cụ thể mức đóng góp được xác định như thế nào, đóng một lần hay theo tiến độ và tỷ lệ đồng thuận của chủ sở hữu ra sao. Đáng chú ý, cần có cơ chế bảo vệ những người không có khả năng tài chính để đóng góp.
“Không thể để một người cao tuổi, một gia đình thu nhập thấp đã sở hữu hợp pháp căn hộ nhưng khi chung cư phải xây dựng lại lại đứng trước lựa chọn hoặc có ngay một khoản tiền rất lớn để đóng góp hoặc mất khả năng tiếp tục có chỗ ở tại dự án”, đại biểu nêu.
Vì thế, cần nghiên cứu nhiều phương án như đóng góp theo tiến độ, tiếp cận tín dụng, nhận căn hộ phù hợp với khả năng đóng góp hoặc nhận giá trị quyền tài sản theo phương án được phê duyệt. Cơ chế xây dựng lại chung cư phải vừa bảo đảm an toàn cho cư dân, vừa bảo vệ quyền lợi của những người đã sở hữu căn hộ hợp pháp.
Định hướng mới về thời hạn, chung cư là tích sản hay tiêu sản?
VOV.VN - Nghị quyết 21 đề xuất hoàn thiện các quy định về niên hạn sử dụng công trình xây dựng lại chung cư khi hết thời hạn sử dụng. Điều đó khiến không ít người cho rằng, chung cư sẽ không còn là một tài sản để tích lũy lâu dài hoặc chính chất lượng của dự án mới quyết định chung cư là tiêu sản hay tích sản.
