Còn 28 bộ, cơ quan và 18 địa phương giải ngân đầu tư công thấp
VOV.VN - Năm 2026, tổng vốn đầu tư công hơn 1 triệu tỷ đồng, chiếm khoảng 35,5% tổng chi ngân sách, được kỳ vọng là động lực tăng trưởng. Tuy nhiên, đến giữa tháng 4, giải ngân mới đạt hơn 12%, trong khi vẫn còn 28 bộ, cơ quan và 18 địa phương dưới mức bình quân, cho thấy tiến độ còn nhiều điểm nghẽn.
Tại Hội nghị toàn quốc về đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công năm 2026, Bộ Tài chính cho biết tổng kế hoạch vốn được Thủ tướng giao là trên 1 triệu tỷ đồng, chiếm hơn 35% tổng chi ngân sách nhà nước và cao hơn năm 2025.
Hết quý I/2026, giải ngân vốn đầu tư công đạt 11% kế hoạch Chính phủ giao, tăng gần 10% so với cùng kỳ năm trước. Đến ngày 15/4, tổng số vốn giải ngân đạt gần 127 nghìn tỷ đồng, tương đương khoảng 12% kế hoạch Thủ tướng giao. Trong đó, vốn ngân sách Trung ương đạt trên 34.000 tỷ đồng, còn ngân sách địa phương đạt trên 92.000 tỷ đồng.
Trong bức tranh chung, có 7 bộ, cơ quan và 16 địa phương đạt tỷ lệ giải ngân cao hơn mức bình quân cả nước. Tuy nhiên, vẫn còn 28 bộ, cơ quan và 18 địa phương giải ngân thấp hơn mức bình quân, phản ánh sự chênh lệch đáng kể về tiến độ triển khai giữa các đơn vị.
Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương nghiêm túc rà soát tiến độ, chất lượng giải ngân để có chuyển biến ngay. Thủ tướng biểu dương các đơn vị đạt kết quả cao, đồng thời phê bình những nơi giải ngân thấp hơn mức bình quân.
Theo Thủ tướng, đầu tư công còn dàn trải, công tác chuẩn bị đầu tư yếu, thủ tục rườm rà, việc phân bổ vốn chậm, giải phóng mặt bằng không kịp tiến độ và nguồn nguyên vật liệu chưa bảo đảm. Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa các cơ quan chưa đồng bộ, vai trò người đứng đầu chưa được phát huy, làm giảm hiệu quả triển khai.
Thủ tướng nhấn mạnh tình trạng giải ngân chậm, không sử dụng hết vốn đã kéo dài và cần có biện pháp mạnh để xử lý. Nguyên nhân chủ yếu đến từ yếu tố chủ quan, khi cùng một mặt bằng pháp lý nhưng có nơi làm tốt, nơi lại chậm trễ. Một số đơn vị chưa chủ động kiểm tra, đôn đốc, xử lý dự án chậm tiến độ, còn tâm lý né tránh trách nhiệm.
Ngoài ra, năng lực của một số chủ đầu tư, ban quản lý và nhà thầu còn hạn chế. Một số địa phương chậm trong giải phóng mặt bằng, thiếu hụt nguyên vật liệu xây dựng, trong khi chi phí nhân công biến động cũng gây áp lực lên tiến độ thực hiện.
Trong bối cảnh kinh tế cần thêm động lực, đầu tư công tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt, kích hoạt dòng vốn tư nhân và FDI, thúc đẩy sản xuất - kinh doanh. Theo tính toán, giai đoạn 2021-2025, nếu vốn đầu tư công giải ngân tăng 1% có thể giúp GDP tăng thêm 0,058 điểm phần trăm.