Cửa khẩu số mở hướng mới cho xuất nhập khẩu Cao Bằng
VOV.VN - Tỉnh Cao Bằng đang triển khai xây dựng nền tảng cửa khẩu số nhằm hiện đại hóa quản lý và tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu qua biên giới. Trong bối cảnh lưu lượng hàng hóa ngày càng tăng, việc xử lý thủ tục còn phụ thuộc nhiều vào phương thức thủ công đã bộc lộ những hạn chế về thời gian.
Hiện nay, tại các cửa khẩu, doanh nghiệp khi thực hiện thủ tục xuất nhập khẩu không chỉ làm việc với một cơ quan mà phải khai báo, hoàn tất thủ tục riêng lẻ với nhiều lực lượng như Hải quan, Biên phòng, Kiểm dịch, Thuế... Quy trình này không chỉ mất thời gian mà còn tiềm ẩn nguy cơ sai sót, thiếu đồng bộ trong quản lý.
Từ thực tế đó, Cao Bằng đang xây dựng nền tảng cửa khẩu số với mục tiêu hướng tới tự động hóa quy trình quản lý phương tiện và hàng hóa xuất nhập khẩu, giảm phụ thuộc vào xử lý thủ công; đồng thời kết nối, liên thông dữ liệu giữa các lực lượng chức năng. Đáng chú ý, mô hình quản lý cũng sẽ chuyển từ kiểm tra đại trà sang “quản lý rủi ro dựa trên dữ liệu”, qua đó nâng cao hiệu quả kiểm soát, đồng thời tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại. Không chỉ phục vụ quản lý, cửa khẩu số còn mang lại lợi ích trực tiếp cho doanh nghiệp.
Khi nền tảng được triển khai, doanh nghiệp chỉ cần khai báo một lần, toàn bộ dữ liệu sẽ được chia sẻ giữa các cơ quan liên quan; quá trình thông quan được rút ngắn, chi phí logistics giảm, đồng thời có thể theo dõi hành trình hàng hóa theo thời gian thực.
Ông Lý Quốc Khánh, Phó trưởng BQL Khu kinh tế tỉnh Cao Bằng cho biết: Hiện nay xu thế về cửa khẩu số, cửa khẩu thông minh đều được các địa phương khác trong nước cũng như phía Trung Quốc đã triển khai. Mô hình này sẽ được triển khai tại Cao Bằng trong thời gian tới, kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính XNK, rút ngắn thời gian giao nhận hàng hóa, tạo điều kiện cho doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy vòng quay XNK cao hơn, nhanh hơn, tạo ra không gian, giá trị cao hơn so với trước.
Để bảo đảm vận hành hiệu quả, tỉnh Cao Bằng yêu cầu nền tảng phải được xây dựng theo hướng đồng bộ, liên thông và chuẩn hóa dữ liệu. Toàn bộ quy trình của các lực lượng tại cửa khẩu sẽ được số hóa; dữ liệu được kết nối giữa Hải quan, Biên phòng, Kiểm dịch, doanh nghiệp kho bãi, doanh nghiệp vận tải… tiến tới tích hợp với Hệ thống một cửa quốc gia và một cửa ASEAN. Các yêu cầu về chứng từ điện tử, chữ ký số, định dạng dữ liệu thống nhất cũng được đặt ra nhằm bảo đảm tính minh bạch và thuận lợi trong sử dụng. Lộ trình triển khai đã được xác định cụ thể. Theo kế hoạch, nền tảng cửa khẩu số tại Cao Bằng sẽ được triển khai theo 3 giai đoạn: giai đoạn chuẩn bị đến hết tháng 3/2026; giai đoạn xây dựng, thí điểm tại cửa khẩu Tà Lùng và Trà Lĩnh trong tháng 4 và 5/2026; và vận hành chính thức trên toàn tỉnh từ ngày 01/6/2026.
Ông Nguyễn Thế Bằng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực XVI cho biết: Hiện nay khi doanh nghiệp làm thủ tục tại các cửa khẩu thì không riêng làm việc với hải quan, mà còn làm với các lực lượng khác, phải khai báo, làm thủ tục riêng, mất nhiều thời gian, vì vậy khi áp dụng nền tảng cửa khẩu số, áp dụng khoa học công nghệ vào thì khi ấy sẽ tích hợp chung, doanh nghiệp chỉ phải khai báo 1 lần thôi. Khi áp dụng cửa khẩu số doanh nghiệp sẽ tối ưu được thời gian, chi phí, nền tảng sử dụng được bằng các phương tiện cầm tay, các khâu tác nghiệp của các lực lượng sẽ công khai, minh bạch, doanh nghiệp thì thuận lợi trong theo dõi tiến trình XNK.
Việc ứng dụng công nghệ vào quản lý cửa khẩu không chỉ giúp tối ưu quy trình, mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch, phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại. Với lộ trình cụ thể và sự vào cuộc đồng bộ của các lực lượng, nền tảng cửa khẩu số được kỳ vọng sẽ tạo ra bước chuyển quan trọng trong quản lý và vận hành cửa khẩu tại Cao Bằng. Từ đó, không chỉ rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí cho doanh nghiệp mà còn mở ra không gian phát triển mới cho hoạt động xuất nhập khẩu qua biên giới trong giai đoạn tới.