Điều chỉnh quy hoạch: Bỏ tư duy địa giới hành chính, tạo không gian đa trung tâm
VOV.VN - Quy hoạch đô thị - nông thôn đang được điều chỉnh theo hướng bỏ tư duy địa giới hành chính, chuyển sang không gian đa trung tâm. Định hướng mới không chỉ tận dụng tốt các hành lang kinh tế mà còn tăng liên kết đô thị - nông thôn, phù hợp bối cảnh phát triển mới đến 2050.
Hoàn thiện hệ thống đô thị, nông thôn theo mô hình đa trung tâm
Bộ Xây dựng vừa tổ chức hội thảo lấy ý kiến điều chỉnh quy hoạch tổng thể hệ thống đô thị và nông thôn thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Theo đơn vị tư vấn là Viện Quy hoạch đô thị và nông thôn quốc gia, quy hoạch hiện hành đã được phê duyệt theo Quyết định số 891/QĐ-TTg, bước đầu định hình hệ thống đô thị - nông thôn theo mô hình mạng lưới, gắn với các vùng động lực, hành lang kinh tế và cực tăng trưởng.
Tuy nhiên, trước những thay đổi về thể chế, tổ chức không gian phát triển và yêu cầu tăng trưởng mới, một số nền tảng của quy hoạch này đã bộc lộ hạn chế, cần được rà soát và cập nhật. Việc điều chỉnh được xác định là cần thiết nhằm đảm bảo tính thống nhất với quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng và bối cảnh tổ chức lãnh thổ mới.
Đại diện Viện Quy hoạch đô thị và nông thôn quốc gia cho biết, phương án điều chỉnh quy hoạch đặt mục tiêu đến năm 2030, nước ta sẽ hình thành hệ thống đô thị và nông thôn quốc gia theo mô hình mạng lưới đa trung tâm, đa cực, có cấu trúc không gian hợp lý, gắn với các cực tăng trưởng, vùng động lực và các hành lang kinh tế chủ đạo. Tỷ lệ đô thị hóa đạt trên 50%. Hệ thống đô thị phát triển theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả và tính bền vững…
Đến năm 2050, tỷ lệ đô thị hóa đạt khoảng 70 - 75%. Hệ thống đô thị phát triển xanh, thông minh, phát thải thấp, sử dụng hiệu quả tài nguyên, bền vững, hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao trong khu vực và quốc tế. Tỷ lệ giao thông công cộng tại các đô thị lớn đạt mức cao…
Trong đó, cả nước có 4 vùng đô thị lớn là Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng - Huế và Cần Thơ. Phát triển đô thị tại các vùng đô thị lớn này được điều chỉnh theo hướng kế thừa hệ thống đô thị hiện có, đồng thời chuyển đổi căn bản về cách tiếp cận, phù hợp với bối cảnh tổ chức lại đơn vị hành chính theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và hệ thống phân loại đô thị mới theo quy định hiện hành…
Thay đổi tư duy quy hoạch hành chính sang không gian chức năng
Một trong những điểm nhấn của lần điều chỉnh này là chuyển đổi cách tiếp cận quy hoạch từ đơn vị hành chính sang không gian chức năng và mạng lưới đô thị. Đây được xem là bước thay đổi mang tính nền tảng, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp và yêu cầu liên kết vùng ngày càng cao.
Nhiều chuyên gia đề xuất, làm rõ cơ chế quản lý khu vực chuyển tiếp đô thị - nông thôn cũng như lượng hóa các khái niệm như cụm đô thị, chuỗi đô thị. Đồng thời xác định rõ vai trò của từng địa phương trong mạng lưới vùng, bổ sung định hướng cho đô thị đặc thù và tăng cường kết nối hạ tầng liên vùng.
Ông Vũ Thế Đức - Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch, Tài chính, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề xuất lồng ghép phát triển công nghiệp văn hóa vào quy hoạch đô thị, đồng thời làm rõ vai trò của các hành lang du lịch và trung tâm du lịch quốc gia trong cấu trúc các vùng đô thị lớn. “Việc này, nhằm khai thác hiệu quả các giá trị di sản, cảnh quan và bản sắc vùng miền, đồng thời hình thành các không gian văn hóa - du lịch liên vùng có tính kết nối cao”, ông Đức nói.
Còn thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn khẳng định, việc điều chỉnh kịp thời quy hoạch hệ thống đô thị, nông thôn giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn 2050 là hết sức cần thiết, tạo cơ sở triển khai các quy hoạch tại địa phương.
Về định hướng, quy hoạch chuyển từ tiếp cận theo địa giới hành chính sang tổ chức theo không gian chức năng, phù hợp mô hình chính quyền hai cấp; đồng thời hình thành các cấu trúc mới như vùng đô thị, hành lang kinh tế đô thị. Thứ trưởng cũng cho rằng, chưa nên mở rộng thêm tầm nhìn trong giai đoạn hiện nay.
“Cần tiếp tục rà soát, đánh giá để phân cấp hệ thống đô thị theo quốc gia, vùng, tỉnh nhằm tạo ra các hình thức liên kết mới (chùm đô thị, chuỗi đô thị, cụm đô thị); đặc biệt phải rà soát kỹ các danh mục trong đồ án quy hoạch, đặc biệt là tên quy hoạch, thời kỳ quy hoạch và định hướng phát triển của các đô thị trong giai đoạn 2030 - 2050, đảm bảo đồng bộ với các quy hoạch đã được phê duyệt”, ông Văn cho biết.
Thủ tướng: Khẩn trương điều chỉnh tổng thể quy hoạch hệ thống đô thị và nông thôn
VOV.VN - Chiều 29/4, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã chủ trì cuộc họp về tình hình thực hiện nhiệm vụ từ đầu năm 2026 đến nay, phương hướng nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới của Bộ Xây dựng.
