Vụ lúa đông - xuân vừa qua, mô hình lúa sinh thái kết hợp bảo tồn sếu đầu đỏ tại HTX Phú Xuân, xã Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp đã mang lại niềm vui lớn cho nông dân với năng suất vượt trội; vụ đông- xuân này cũng là vụ có năng suất cao nhất trong 8 vụ trở lại đây, với mỗi ha đạt từ 8-8,5 tấn, hạt lúa to, vàng, sáng, đạt tiêu chuẩn xuất khẩu; không chỉ được mùa, nông dân còn đạt lợi nhuận từ 20-25 triệu đồng/1ha, cao hơn ngoài mô hình từ 5-8 triệu đồng.

Ông Nguyễn Văn Mít, thành viên HTX Phú Xuân chia sẻ: "Từ ngày tham gia mô hình lúa-sếu nên giảm được lúa giống, phân… Năm nay, giá lúa bán thấp hơn, vụ đông-xuân năm ông bán được 6.200 đồng/kg, năm nay chỉ bán được 6.000 đồng/kg, nhưng  bù lại năng xuất lúa cao hơn".

Ông Lê Thanh Hùng, Giám đốc HTX Phú Xuân cho biết: “Mô hình lúa-sếu sản xuất áp dụng theo quy trình của Đề án 1 triệu ha. Để đảm bảo về chất lượng, tiêu chuẩn quốc tế, sau khi thu hoạch, công ty vận chuyển đến lò sấy trong vòng 12 tiếng để đảm bảo chất lượng hạt gạo ngon nhất, đạt theo tiêu chuẩn các cơ quan đang khuyến cáo”.

Tính đến hết năm 2025, tổng diện tích tham gia Đề án 1 triệu héc ta trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp đạt hơn 75.000 ha; với 21 mô hình canh tác lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh. Bước đầu, các mô hình đã đạt một số kết quả tích cực như: Giảm lượng giống 60 - 80 kg/1ha so với sản xuất truyền thống; giảm lượng phân 50 - 53,5 kg/1ha; giảm số lần phun thuốc bảo vệ thực vật 2 - 3 lần/vụ; giảm phát thải khí nhà kính bình quân từ 3,1 – 4,9 tấn CO2e/1ha/vụ. Không chỉ giảm chi phí đầu vào, các mô hình còn tăng năng suất năng suất cao hơn 420 - 442 kg/1ha và lúa ít đổ ngã hơn so với sản xuất truyền thống, lợi nhuận tăng thêm từ 4,5 - 7 triệu đồng/1ha, giá thành sản xuất giảm từ hơn 500 - 800 đồng/kg, góp phần nâng cao sức cạnh tranh cho hạt gạo Đồng Tháp trên thị trường…

Ông Nguyễn Quang Tiễn, phường Thường Lạc, tỉnh Đồng Tháp tham gia Đề án 1 triệu héc ta ngay từ những ngày đầu cho biết, trước đây xạ lan, mà xạ lan thì lúa bị bệnh nhiều, năng xuất lại không cao, lợi nhuận không được nhiều. Sau khi trọn mô hình này, sản xuất nó ít tốn chi phí, cây lúa nó lại thoáng, không cạnh tranh về dinh dưỡng, hạt gạo tốt hơn. Về môi trường ít ảnh hưởng hơn, vì trước đây xạ lan mỗi vụ lúa ông phải xịt thuốc 7-8 lần, vừa là bệnh, vừa sâu, sau khi xạ thưa thì xịt 2 lần, nên an toàn lương thực cho người tiêu dùng.

Những kết quả từ sản xuất lúa sinh thái kết hợp bảo tồn sếu đầu đỏ; lúa chất lượng cao; lúa hữu cơ, tuần hoàn;…Chính là điều kiện và là động lực để nông dân và chính quyền địa phương trên địa bàn tỉnh  tiếp tục nhân rộng diện tích canh tác theo hướng hữu cơ không chỉ giảm chi phí, tăng lợi nhuận, mà còn tạo môi trường sống an toàn cho sếu, hướng tới phát triển bền vững.

Được biết, vụ hè-thu này, tỉnh Đồng Tháp dự kiến xuống giống hơn 221.600 ha lúa, năng suất bình quân ước đạt 64 tạ/1ha, sản lượng hơn 1,42 triệu tấn. Tỷ lệ sử dụng giống xác nhận đạt 89%, diện tích sạ hàng, sạ thưa chiếm 72% và 100% diện tích thu hoạch bằng cơ giới.

Đồng Tháp áp dụng Quy trình mới triển khai Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp tập trung vào việc chuẩn hóa quy trình kỹ thuật bền vững (giảm giống, giảm phân, giảm thuốc, xiết nước, xử lý rơm rạ), liên kết chặt chẽ chuỗi giá trị, và áp dụng công nghệ số để đo đạc, báo cáo, thẩm định (MRV) nhằm đạt tiêu chuẩn "Gạo Việt xanh phát thải thấp"

Ông Lê Văn Chấn, Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Đồng Tháp cho rằng, trong Đề án trước đây, có một điểm bắt buộc là thu gom 100% rơm ra khỏi đồng rộng sau năm 2025, việc này không khả thi, đặc biệt trong mùa mưa; nên ngoài việc thu gom để tận dụng rơm làm phân hữu cơ, thức ăn chăn nuôi, ủ gốc cây ăn trái… sẽ dụng chế phẩm sinh học vùi rơm tại chỗ để phân hủy nhanh, giảm ô nhiễm.

“Điểm mới thứ 2 nữa là về quy trình canh tác, điều chỉnh lượng giống áp dụng; chúng tôi điều chỉnh còn 80kg và sau năm 2028-2030 chỉ còn dưới 70kg/1ha. Đặc biệt quy trình tưới nước ngập, khô xen kẽ; đây là một yếu tố rất quan trọng để góp phần giảm lượng phát thải khí nhà kính; đặc biệt là khi metan trong Đề án 1 triệu héc ta này”, ông Chấn cho biết thêm.

Trong năm 2026, Đồng Tháp đặt mục tiêu nâng diện tích tham gia Đề án 1 triệu ha lúa lên 100.000ha, tiến tới hoàn thành chỉ tiêu trước năm 2030. Để đạt được mục tiêu này, tỉnh không chỉ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, tập huấn kỹ thuật, hỗ trợ tín dụng và thu hút doanh nghiệp tham gia liên kết sản xuất, tiêu thụ. Đặc biệt, việc nhân rộng mô hình lúa giảm phát thải gắn với IPHM được xem là giải pháp then chốt; lấy hiệu quả thực tế từ các mô hình làm cơ sở để nông dân thấy rõ lợi ích và tự nguyện tham ra; từ đó, góp phần xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại và bền vững.

Ông Lê Chí Thiện, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp cho biết, để nhân rộng diện tích thực hiện Đề án 1 triệu héc ta lúa chất lượng cao, giảm phát thải, ngành nông nghiệp sẽ cùng với các địa phương xây dựng những mô hình thí điểm, qua các mô hình thí điểm sẽ chứng minh cho bà con thấy được hiệu quả kinh tế, lợi ích kinh tế trên mô hình sản xuất lúa chất lượng cao, giảm phát thải, để từ đó bà con tự tham gia; mang lại kết quả như kế hoạch của UBND tỉnh đề ra.

Việc kiên định theo đuổi nông nghiệp xanh, tuần hoàn không chỉ giúp Đồng Tháp khẳng định vị thế trong Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, mà còn tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững. Thành công này mở ra hướng đi đầy triển vọng: nâng cao giá trị nông sản, giảm phát thải, và hiện thực hóa giấc mơ làm giàu "thuận thiên" cho nông dân nơi đất Sen Hồng.

Cần Thơ bàn việc tiêu thụ lúa vụ Đông Xuân 2025 - 2026 cho nông dân

VOV.VN - Sáng 15/4, Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ Vương Quốc Nam chủ trì buổi làm việc với các Sở, ngành chức năng, các doanh nghiệp thu mua, xuất khẩu gạo để trao đổi các giải pháp thu mua lúa vụ Đông Xuân 2025 - 2026 cho nông dân.