Không tháo gỡ vướng mắc thì chính sách mua bán điện chỉ nằm trên giấy
VOV.VN - Chiều 13/8, Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp phối hợp với Viện Nghiên cứu Ứng dụng Năng lượng Thông minh (iSEAR) tổ chức Diễn đàn "Mua bán điện trực tiếp và phát triển lưu trữ năng lượng: Đòn bẩy cho chuyển dịch xanh và phát triển bền vững".
Điện dư khó bán
Ông Nguyễn Văn Hoàng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam cho biết, ngành này có khoảng 7.000 doanh nghiệp. Hiện nay, nhiều doanh nghiệp chuyển sang mô hình nhà máy xanh sử dụng năng lượng điện mặt trời áp mái. Nhiều doanh nghiệp tự sản tự tiêu bị lãng phí lượng điện dư thừa trong các ngày nghỉ.
Tuy nhiên, việc mua bán trực tiếp của các doanh nghiệp ở các khu công nghiệp cũng trở ngại. Điển hình tại khu công nghiệp Amata ở TP. Đồng Nai gặp vướng mắc do đơn vị quản lý hạ tầng có công ty mua bán điện riêng và từ chối cho đấu nối, do lo ngại về an toàn lưới điện. Điều này buộc doanh nghiệp phải tốn thêm chi phí mua chứng chỉ giảm phát thải từ bên ngoài để đáp ứng yêu cầu của đối tác.
Ở góc độ hiệp hội và chuyên gia, ông Nguyễn Xuân Quy, Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng sạch Việt Nam đánh giá cao Nghị định 243 của Chính phủ sửa đổi Quy định cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA)và phát triển năng lượng tái tạo khi cho nâng tỷ lệ bán điện dư lên 50% và mở rộng đối tượng bán lẻ. Đây là tin vui cho doanh nghiệp.
Tuy nhiên, hiện nay có ba trở ngại lớn kìm hãm cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) qua lưới điện quốc gia. Thứ nhất, năng lượng tái tạo khó dự báo sản lượng. Thứ hai, chi phí truyền tải, phân phối, điều độ và tổn thất chưa công bố dài hạn, khiến doanh nghiệp và ngân hàng không tính toán được dòng tiền từ 15-20 năm, gây khó khăn lớn khi huy động vốn quốc tế. Thứ ba, hạ tầng truyền tải ở vùng giàu tiềm năng như Nam Trung Bộ, Tây Nguyên bị quá tải, trong khi nhu cầu tiêu thụ tập trung ở miền Bắc và Đông Nam Bộ.
Ông Nguyễn Xuân Quy bày tỏ sự xót xa khi lượng điện dư thừa bị lãng phí trong các ngày nghỉ của nhà máy dệt may: “Nếu không có chính sách cụ thể đi kèm thì việc mua bán điện trực tiếp cũng không khả thi, vì trước Nghị định 243 đã có Nghị định 57 Quy định cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) năng lượng tái cho doanh nghiệp bán 20% điện dư lên lưới nhưng nhiều năm nay chưa có đơn vị nào bán được đồng nào. Vì vậy, chính sách mới này (Nghị định 243 - PV) dù cho bán 50% hay 70% lượng điện dư cũng chỉ nằm trên giấy”.
Sàn giao dịch năng lượng
Còn ông Nguyễn Võ Trường An, Tổng Giám đốc Công ty CP Sàn giao dịch tín chỉ Carbon ASEAN cho rằng, để giải quyết tình trạng bên bán và bên mua điện tái tạo chưa thể "tìm thấy nhau” Việt Nam cần sớm xây dựng Sàn giao dịch điện hoặc Sàn giao dịch năng lượng số hóa.
Sàn này sẽ chuẩn hóa việc định giá, quản lý các loại hợp đồng chêch lệnh (CFD), hợp đồng giao ngay, hợp đồng tương lai và dịch vụ lưu trữ. Mô hình này giúp thị trường vận hành minh bạch, số hóa toàn bộ dữ liệu công suất phát và lượng tiêu thụ để bảo vệ các bên.
“Tôi nghĩ là thế giới có nhiều thị trường đang triển khai sàn giao dịch này. Và không quá khó để chúng ta có thể có một công cụ thúc đẩy, phát triển thị trường mua bán điện ở Việt Nam. Và nếu chúng ta có công cụ đấy, có platform đấy, thì tôi nghĩ mọi thứ về pháp lý, về giá, về kết nối bên mua bên bán, tất cả mọi thứ sẽ rõ ràng và minh bạch. Chúng ta sẽ không còn lăn tăn về khó khăn về trước mắt. Và mọi thứ sẽ được số hóa trên sàn giao dịch”, ông Trường An nêu rõ.
Về vướng mắc đấu nối tại khu công nghiệp Amata, ở góc độ chuyên gia, ông Phan Công Tiến - Giám đốc Viện Nghiên cứu ứng dụng năng lượng thông minh (ISEAR) cho biết Nghị định 243 về cơ chế mua bán điện đã quy định rõ nguyên tắc mở quyền truy cập lưới điện cho doanh nghiệp, bắt buộc đơn vị quản lý hạ tầng phải cho phép đấu nối vào lưới điện.
“Theo Nghị định 243, các công ty bán lẻ trong khu công nghiệp họ sẽ mua điện dư từ các khách hàng. Tôi nghĩ các công ty bán lẻ điện ở các khu nghiệp sẽ làm việc này trước công ty điện lực và họ sẽ mua 50% điện dư đó cho các khách hàng trong khu công nghiệp”, ông Phan Công Tiến cho biết.
Để giải quyết xung đột lợi ích, ông Phan Công Tiến kiến nghị Bộ Công Thương sớm hướng dẫn chi tiết cách tính toán phí phân phối điện nội bộ làm cơ sở áp dụng giá mua bán hợp lý. Ông cho rằng mô hình mua bán điện trực tiếp qua lưới quốc gia gặp khó khăn do giá điện xanh chịu thêm chi phí truyền tải và phân phối, làm giảm sức cạnh tranh.
Quy hoạch điện VIII mở đường cho Vĩnh Long thành trung tâm năng lượng tái tạo
VOV.VN - Tỉnh Vĩnh Long đang tập trung triển khai Quy hoạch điện VIII và điều chỉnh Quy hoạch điện VIII; đồng thời rà soát, tháo gỡ khó khăn, đôn đốc tiến độ các dự án năng lượng trên địa bàn, hướng tới mục tiêu trở thành Trung tâm năng lượng tái tạo vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
