Nhà ở cho thuê: Lối mở để bình ổn thị trường và mở rộng cơ hội an cư
VOV.VN - Phát triển nhà ở cho thuê đang được xem là hướng đi chiến lược nhằm giảm áp lực tăng giá nhà, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận chỗ ở cho người thu nhập thấp. Mô hình nhà ở xã hội cho thuê được kỳ vọng tạo ra sự linh hoạt, góp phần cân bằng cung cầu và ổn định thị trường bất động sản.
Nhà ở cho thuê, giúp giảm giá và tái cân bằng thị trường
Giá nhà tại các đô thị lớn liên tục tăng trong nhiều năm qua, vượt xa tốc độ tăng thu nhập của người dân, khiến giấc mơ an cư trở nên ngày càng xa vời với phần đông người lao động.
Ở nhiều quốc gia phát triển, tỷ lệ người dân sống trong nhà thuê chiếm phần lớn, nhờ hệ thống chính sách hỗ trợ đồng bộ và nguồn cung dồi dào. Trong khi đó, tại Việt Nam, thị trường nhà ở vẫn nặng về sở hữu, khiến áp lực giá bị đẩy lên cao do tâm lý “phải có nhà”. Điều này dẫn đến tình trạng cầu mua cao, kể cả vượt khả năng tài chính, từ đó đẩy giá nhà tăng liên tục.
Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, nhu cầu nhà ở tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM vẫn tăng mạnh, trong khi nguồn cung nhà ở giá rẻ lại hạn chế. Chính vì vậy, phát triển nhà ở cho thuê, đặc biệt là phân khúc nhà ở xã hội, được xác định là một trong những trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển nhà ở quốc gia.
Ông Lê Hoàng Châu Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản thành phố Hồ Chí Minh nhận định: “Nhà ở cho thuê, nếu được phát triển bài bản, sẽ giúp giảm áp lực phải mua nhà bằng mọi giá. Khi người dân có thêm lựa chọn thuê với chi phí hợp lý, nhu cầu đầu cơ và tích trữ bất động sản cũng sẽ giảm, từ đó góp phần ổn định mặt bằng giá”.
Báo cáo của Ngân hàng Thế giới (World Bank) cũng chỉ ra rằng, việc phát triển thị trường nhà ở cho thuê là một yếu tố quan trọng để tăng tính linh hoạt của thị trường bất động sản, đồng thời cải thiện khả năng tiếp cận nhà ở cho các nhóm thu nhập thấp và trung bình. Theo đó, các chính sách hỗ trợ như ưu đãi thuế, tín dụng và quỹ đất dành riêng cho nhà ở cho thuê cần được đẩy mạnh.
Tại Việt Nam, thời gian qua, Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, trong đó có loại hình cho thuê và thuê mua. Tuy nhiên, thực tế triển khai vẫn còn nhiều hạn chế do thiếu cơ chế hấp dẫn nhà đầu tư. Lợi nhuận từ nhà ở cho thuê thường thấp hơn so với bán đứt, trong khi thời gian thu hồi vốn kéo dài, khiến doanh nghiệp chưa mặn mà.
Ông Châu cho rằng: “Để thị trường nhà ở cho thuê phát triển đúng kỳ vọng, cần có những chính sách đủ mạnh để thu hút doanh nghiệp tham gia, chẳng hạn như ưu đãi về thuế, lãi suất và thủ tục pháp lý. Đồng thời, cần xây dựng một hệ sinh thái vận hành chuyên nghiệp để nâng cao chất lượng dịch vụ cho thuê”.
Không chỉ dừng lại ở yếu tố kinh tế, nhà ở cho thuê còn mang ý nghĩa xã hội sâu sắc. Đối với người thu nhập thấp, việc có một nơi ở ổn định với chi phí hợp lý giúp họ yên tâm làm việc, nâng cao chất lượng cuộc sống và đóng góp tích cực cho xã hội. Đây cũng là nền tảng để phát triển nguồn nhân lực bền vững cho các đô thị.
Mở rộng cơ hội an cư cho người thu nhập thấp
Một khía cạnh quan trọng mà nhà ở cho thuê mang lại là khả năng điều tiết thị trường. Khi nguồn cung nhà ở cho thuê tăng lên, áp lực mua nhà sẽ giảm, từ đó góp phần làm chậm lại đà tăng giá. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thị trường bất động sản có dấu hiệu mất cân đối cung - cầu, với phân khúc cao cấp dư thừa trong khi nhà ở giá rẻ lại thiếu hụt.
Bên cạnh vai trò điều tiết thị trường, nhà ở cho thuê còn mang ý nghĩa xã hội sâu sắc khi trực tiếp giải quyết bài toán chỗ ở cho người thu nhập thấp, nhóm đối tượng đang gặp nhiều khó khăn nhất trong việc tiếp cận nhà ở.
Đối với nhiều người lao động, đặc biệt là công nhân và người trẻ mới lập nghiệp, việc sở hữu nhà ở trong ngắn hạn là điều gần như không khả thi. Trong khi đó, nhu cầu về một nơi ở ổn định, an toàn và có chi phí phù hợp là nhu cầu thiết yếu.
Theo T.S Trần Xuân Lượng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và Bất động sản Việt Nam, việc phát triển nhà ở cho thuê là xu hướng tất yếu của các đô thị hiện đại: “Việc phát triển nhà ở cho thuê không chỉ là giải pháp ngắn hạn mà còn là xu hướng dài hạn. Một thị trường bất động sản bền vững cần có sự cân bằng giữa sở hữu và thuê. Nếu làm tốt, mô hình này sẽ giúp giảm áp lực giá và tăng tính ổn định cho toàn thị trường”, ông Lượng nhận định.
Tuy vậy, ông Lượng cho rằng, để hiện thực hóa kỳ vọng này, cần có sự vào cuộc đồng bộ của cả Nhà nước và doanh nghiệp. Nhà nước cần đóng vai trò kiến tạo thông qua việc hoàn thiện khung pháp lý, quy hoạch quỹ đất và đưa ra các chính sách hỗ trợ phù hợp. Doanh nghiệp cần đổi mới tư duy, chuyển từ “bán sản phẩm” sang “cung cấp dịch vụ”, coi nhà ở cho thuê là một lĩnh vực đầu tư dài hạn.
Có thể thấy, nhà ở cho thuê không chỉ là giải pháp tình thế mà còn là một phần tất yếu của chiến lược phát triển đô thị bền vững. Nếu được triển khai hiệu quả, mô hình này không chỉ giúp giảm áp lực giá nhà mà còn mở ra cơ hội an cư cho hàng triệu người dân, đặc biệt là những người thu nhập thấp, những đối tượng đang cần được hỗ trợ trên hành trình tìm kiếm một nơi ở ổn định.