Nhiều doanh nghiệp kinh doanh, xay xát lúa gạo ở Đồng Tháp có nguy cơ đóng cửa
VOV.VN - Đầu ra hạt gạo gặp khó khăn, giá cả giảm thấp kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến thu nhập của người trồng lúa mà còn đẩy nhiều doanh nghiệp kinh doanh, sấy và xay xát lúa gạo vào tình cảnh lao đao. Các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh ngành hàng này tại tỉnh Đồng Tháp đang gặp khó khăn.
Công ty TNHH 4 Trí là một trong những doanh nghiệp có nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực sấy, xay xát lúa gạo tại ấp An Hiệp, xã Cái Bè, tỉnh Đồng Tháp. Trước đây, mỗi ngày nhà máy tiếp nhận từ 350 đến 500 tấn lúa để sấy và xay xát. Tuy nhiên, khoảng 3 tháng nay, hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp rơi vào cảnh ế ẩm. Hiện mỗi tuần, nhà máy chỉ xay xát trên dưới 100 tấn lúa, chủ yếu phục vụ một số tiểu thương quen thuộc.
Theo ông Phan Văn Út, chủ doanh nghiệp, giá gạo giảm mạnh, tiêu thụ chậm khiến nhiều thương lái thua lỗ, phải giảm lượng thu mua hoặc tạm ngừng mua lúa. Điều này khiến các nhà máy thiếu nguyên liệu, không có đủ việc làm và thường xuyên phải đóng cửa.
“Nếu giá gạo ổn định thì bạn hàng dễ làm ăn lắm. Nhưng giá bây giờ sụt hơn 1.000 đồng/kg nên thương lái lỗ hết. Nhà máy cũng vậy, bạn hàng thua lỗ thì nhà máy cũng mệt luôn. Hiện nay, nhà máy muốn có lúa để sấy, tách vỏ thì phải bỏ vốn ra mua. Tôi cũng đề xuất UBND tỉnh, lãnh đạo tỉnh xem xét, kiến nghị Thủ tướng Chính phủ có giải pháp làm sao cho giá lúa gạo ổn định, không tiếp tục giảm giá nữa” - ông Út chia sẻ.
Đồng Tháp là một trong những địa phương có hoạt động sấy, xay xát và chế biến lúa gạo trọng điểm tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Toàn tỉnh có khoảng 200 doanh nghiệp chế biến lúa gạo quy mô, công suất lớn, trong đó 21 doanh nghiệp được Bộ Công Thương cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo.
Tuy nhiên, trước những khó khăn của thị trường, nhiều doanh nghiệp đang phải tạm ngừng hoạt động do kinh doanh thua lỗ hoặc không có nguồn hàng gia công. Tại khu vực An Cư - Bà Đắc, thuộc xã Hội Cư, và Cụm công nghiệp An Thạnh, xã Cái Bè, không ít nhà máy xay xát đã dừng hoạt động, trong khi lượng gạo tồn kho còn lớn.
Bà Trần Thị Kim Phượng, chủ Nhà máy Song Thành Phát tại xã Cái Bè, cho biết dù giá lúa, gạo gần đây có nhích lên đôi chút nhưng sức tiêu thụ vẫn chậm. Nhà máy chủ yếu nhận gia công xay xát cho thương lái, chiếm khoảng 80% hoạt động; phần kinh doanh trực tiếp chỉ chiếm 20%. So với những năm trước, hoạt động kinh doanh lúa gạo hiện chịu nhiều áp lực, trong khi lợi nhuận ngày càng giảm.
Bà Phượng chia sẻ: "Hoạt động kinh doanh lúa gạo đang rất khó khăn với lý do là lãi suất ngân hàng quá cao, các khoản thuế đều tăng, nhưng giá dịch vụ của mình, tức giá gia công sấy và xay xát lúa, không tăng. Ví dụ, mình gia công mỗi tấn lúa sấy là 130.000 đồng, nhưng 10 năm về trước cũng mức giá này. Doanh nghiệp tôi có lò sấy, máy lọc lức, máy lau nên vẫn có thể hoạt động cầm chừng. Còn nếu chỉ làm đơn lẻ thì coi như hết vụ là không có lúa để hoạt động. Hàng xáo mua lúa về xay rất lỗ vì giá gạo bây giờ rất thấp”.
Không chỉ các doanh nghiệp, nhiều cơ sở kinh doanh lúa gạo nhỏ lẻ cũng gặp khó khăn do đầu ra bấp bênh, chi phí sản xuất tăng cao và thiếu vốn duy trì hoạt động.
Theo ông Trần Thanh Thuận, Chủ tịch UBND xã Hội Cư, địa phương có 247 doanh nghiệp và hơn 2.300 cơ sở kinh doanh cá thể, trong đó hoạt động kinh doanh lúa gạo chiếm tỷ trọng lớn. Qua nắm tình hình, phần lớn doanh nghiệp kinh doanh lương thực đang gặp khó khăn do tiêu thụ gạo chậm, giá bán thấp, trong khi khả năng tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi còn hạn chế.
Ông Thuận cho biết thêm: “Đa số doanh nghiệp lúa gạo tại địa bàn xã đang gặp khó khăn do khi mua lúa về xay thì giá gạo bị sụt, dẫn đến thua lỗ. Biện pháp thì phải đề nghị cấp tỉnh, chứ địa phương không có chính sách hỗ trợ riêng, chủ yếu liên quan đến hoạt động xuất khẩu. Trước mắt, chúng tôi vận động doanh nghiệp tìm hiểu các chính sách, không mở rộng quy mô sản xuất vì ảnh hưởng của thuế và lãi vay ngân hàng còn cao quá”.
Hoạt động thu mua, sấy, xay xát và kinh doanh lúa gạo tại tỉnh Đồng Tháp có vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng, gia tăng giá trị hạt gạo, đồng thời tạo đầu ra cho nông dân vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Tuy nhiên, khi thị trường tiêu thụ gặp khó, giá gạo giảm thấp, doanh nghiệp thua lỗ thì hoạt động thu mua lúa cũng bị ảnh hưởng, kéo theo những khó khăn đối với người trồng lúa.
Trước thực trạng này, chính quyền và các ngành chức năng cần sớm có giải pháp tháo gỡ khó khăn về thị trường tiêu thụ, vốn vay và chi phí sản xuất, tạo điều kiện để doanh nghiệp duy trì hoạt động ổn định. Bởi khi doanh nghiệp có điều kiện sản xuất, kinh doanh hiệu quả, việc thu mua lúa cho nông dân mới được duy trì, góp phần nâng cao giá trị hạt gạo và cải thiện thu nhập cho người trồng lúa.