Siết kỷ luật thị trường tiền tệ, quyết tâm giảm lãi suất cho tăng trưởng kinh tế
VOV.VN - Chỉ trong tháng 5/2026, Ngân hàng Nhà nước liên tiếp ban hành các văn bản chỉ đạo, yêu cầu kiểm tra chuyên đề và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm điều chỉnh lãi suất trong hoạt động huy động vốn.
Trong bối cảnh mặt bằng lãi suất tại một số ngân hàng thương mại (NHTM) có dấu hiệu gia tăng trở lại, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang phát đi thông điệp mạnh mẽ về quyết tâm giữ ổn định lãi suất, nhằm hỗ trợ phục hồi và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Các chuyên gia phân tích, nếu lãi suất huy động tăng tự do, chi phí vốn đầu vào sẽ tăng theo và kéo mặt bằng lãi suất cho vay đi lên, gây khó khăn cho doanh nghiệp và nền kinh tế. Bên cạnh đó, nếu lãi suất VND giảm quá sâu, chênh lệch lãi suất giữa VND và USD bị thu hẹp cũng có thể khiến người dân và doanh nghiệp gia tăng nắm giữ USD, tạo áp lực lên tỷ giá và dòng vốn.
Ông Nguyễn Thanh Minh, Giám đốc điều hành One Second lý giải, một phần nguyên nhân lãi suất tăng mạnh là do quá trình giải ngân đầu tư công thúc đẩy kinh tế, tăng trưởng tín dụng, năm 2025 tỷ lệ tăng trưởng tín dụng cực kỳ cao, sẽ có hệ quả phải chịu dư nợ tín dụng nhanh, nhưng tốc độ huy động vốn không tăng nhanh bằng dẫn tới mất thanh khoản.
“Các ngân hàng phải huy động tiền gửi của người dân để bù đắp thanh khoản. Năm 2026 thúc đẩy đầu tư công còn cao hơn, vì vậy thiếu vốn trong ngắn hạn là điều hiển nhiên, đây cũng là một trong những lý do chính lãi suất tăng trong thời gian vừa qua”, ông Minh nhận định.
Theo thông báo mới nhất của NHNN, trong tháng 4/2026, mặt bằng lãi suất thị trường liên tục có xu hướng giảm. Tuy nhiên, những ngày gần đây xuất hiện hiện tượng cá biệt một số tổ chức tín dụng không thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của NHNN, điều chỉnh tăng lãi suất và đã được các cơ quan báo chí, truyền thông phản ánh.
Trước diễn biến trên, ngày 14/5/2026, NHNN ban hành Công văn số 3972/NHNN-CSTT yêu cầu các NHNN khu vực tổ chức kiểm tra các chi nhánh NHTM trên địa bàn trong việc thực hiện chủ trương giảm mặt bằng lãi suất. Không chỉ vậy, ngày 21/5, NHNN tiếp tục ban hành Công văn số 4190/NHNN-CSTT, yêu cầu các NHNN khu vực tổ chức họp với các chi nhánh NHTM, để quán triệt việc thực hiện nghiêm Thông báo của NHNN về giảm mặt bằng lãi suất. Đồng thời, NHNN cũng yêu cầu tăng cường kiểm tra việc giảm lãi suất của các NHTM và xử lý nghiêm các sai phạm nếu có.
Bà Phùng Thị Bình, Phó Tổng giám đốc Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Agribank) cho biết, ngân hàng đã chấp nhận giảm lợi nhuận để rút ngắn khoản chênh lệch giữa lãi suất huy động và cho vay, giữ ổn định mặt bằng lãi suất trong thời gian vừa qua:
“Agribank đã lường trước huy động vốn sẽ rất khó khăn nhưng không nghĩ sẽ khó khăn như vậy. Nguồn vốn huy động tăng 0,3%, trong khi lãi suất huy động dân cư tăng 1,5%, lãi suất huy động từ tổ chức giảm 1,2%. Đấy là bằng chứng rõ nét chứng minh ngân hàng vẫn luôn kiên định mục tiêu giữ ổn định lãi suất”, bà Bình nói.
Bên cạnh các biện pháp hành chính và tăng cường kiểm tra thị trường, NHNN cũng triển khai nhiều giải pháp kỹ thuật nhằm hỗ trợ thanh khoản và tạo thêm dư địa vốn cho hệ thống ngân hàng. Đáng chú ý, Thông tư 08/2026 có hiệu lực từ ngày 15/5/2026 đã cho phép các tổ chức tín dụng được tính 20% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước, vào cấu phần tổng tiền gửi khi tính toán tỷ lệ LDR (tỷ lệ cho vay/huy động), thay vì phải loại bỏ hoàn toàn theo lộ trình trước đó.
NHNN yêu cầu các ngân hàng thương mại giảm lãi suất huy động và cho vay
VOV.VN - Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tiếp tục yêu cầu các ngân hàng thương mại thực hiện nghiêm chủ trương giảm lãi suất huy động và cho vay, đồng thời tăng cường thanh tra, giám sát trên toàn hệ thống.
