Sức ép bủa vây từ chi phí đầu vào

Xung đột tại Trung Đông khiến chuỗi cung ứng toàn cầu bị gián đoạn, nhiều mặt hàng rơi vào tình trạng khan hiếm và tăng giá.

Thị trường phân bón chịu tác động nặng nề nhất do khu vực này cung cấp đến 33% lượng phân urê toàn cầu, tương đương sản lượng 25 triệu tấn/năm. Hiện tại, giá phân bón thế giới đã biến động rất mạnh với mức tăng khoảng 60%, có nơi chạm ngưỡng 700 USD/tấn.

Ông Vũ Đình Tuấn – Trưởng phòng Kinh doanh Công ty Phân bón Cà Mau chia sẻ, đã có lúc nguồn cung phân bón thế giới bị đứt gãy hoàn toàn trong ngắn hạn. Không chỉ thiếu hụt nguồn cung, chiến tranh còn đẩy giá xăng dầu tăng, gián tiếp đội chi phí đầu vào lên cao.

Cụ thể, cứ mỗi thùng dầu tăng 10 USD thì chi phí sản xuất phân bón của công ty tăng thêm tới 525 tỷ đồng. Trong khi đó, giá xăng dầu thế giới từng có thời điểm vọt từ 70 USD lên đến 120 USD/thùng.

Bên cạnh đó, đà tăng của giá nhiên liệu còn kéo theo gánh nặng logistics. Thời gian qua, chi phí vận tải quốc tế đã tăng 20-30%, vận tải trong nước cũng tăng 15-20%. Điều này tác động trực tiếp vào chi phí sản xuất phân bón trong nước.

Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp phân bón sẽ phải điều chỉnh tăng giá bán để tránh thua lỗ, nhưng đều cố gắng kìm giữ ở mức tăng nhẹ nhất nhằm san sẻ gánh nặng với đối tác và bạn hàng lâu năm: "Trong ngắn hạn sẽ tác động ngay lập tức đến nguồn cung phân bón. Còn về đầu ra, tất nhiên để bù đắp lại chi phí thì bắt buộc chúng tôi cũng sẽ phải có những điều chỉnh giá bán cho phù hợp. Tuy nhiên, theo tính toán của chúng tôi, mặt bằng của doanh nghiệp theo mặt bằng giá thế giới thì rất tội cho người nông dân. Bởi vì giá lúa gạo gần như không tăng và duy trì ở mức rất thấp. Cho nên mỗi việc xác định tăng giá thì chúng tôi cũng phải cân nhắc rất kỹ".

Theo ông Vũ Khánh Thiện – Đại diện Ban Kinh doanh Nhà máy Phân bón Phú Mỹ, chi phí sản xuất trong nước hiện nay theo thị trường thế giới nhưng có độ trễ nhất định. Các doanh nghiệp đang nỗ lực duy trì mặt bằng giá ổn định, bởi nếu giá phân bón tăng cao, người trồng lúa sẽ rất dễ thua lỗ, còn người trồng các loại cây công nghiệp như cà phê có khả năng duy trì lợi nhuận.

Do đó, ông Thiện mong muốn các cơ quan chức năng tạo điều kiện để các nhà máy được vận hành tối đa công suất. Việc này không chỉ giúp nguồn cung trong nước không bị đứt gãy mà còn mở ra cơ hội xuất khẩu, thu về nguồn ngoại tệ lớn trong thời điểm phân bón toàn cầu đang khan hàng và được giá.

"Các cơ quan quản lý cố gắng hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất tối đa công suất. Hiện nay, một số quy định các nhà máy chạy quá công suất sẽ bị phạt. Để bình ổn thị trường, gia tăng thêm sản lượng thì nhiều khi nhà máy sản xuất vượt công suất đã bị Cục Hóa chất - Bộ Công thương đến nhắc nhở. Chúng tôi cũng đang giải trình lên Cục Hóa chất trong trường hợp thị trường thiếu hụt mà nhà máy vẫn dư công suất thì mong cơ quan quản lý hỗ trợ cho doanh nghiệp chạy tối đa công suất để đáp ứng nhu cầu thị trường, đảm bảo nguồn cung không bị đứt gãy", ông Thiện nói.

Nông dân gồng mình gánh "phí chồng phí"

Mặt bằng giá vật tư nông nghiệp tăng cao cũng tạo kẽ hở cho các cơ sở nhỏ lẻ sản xuất, buôn bán trái phép phân bón giả, kém chất lượng trục lợi. Vì vậy, đại diện các nhà máy kiến nghị cơ quan quản lý Nhà nước cần siết chặt kiểm tra, giám sát thị trường trong thời gian tới.

Cũng tại buổi làm việc, ông Nguyễn Văn Nghiễm – Tổng Thư ký Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) bày tỏ sự lo lắng khi chi phí sản xuất trong vụ lúa Hè Thu sắp tới sẽ đội lên đáng kể. Giá xăng dầu leo thang không chỉ khiến giá phân bón tăng mà còn chất thêm nhiều loại chi phí khác lên vai người nông dân.

Thực tế tại nhiều tỉnh thuộc ĐBSCL, bà con đang gặp khó khăn trong tìm kiếm nguồn cung dầu ổn định để chạy máy gặt và vận chuyển lúa. Đồng thời, chi phí logistics tăng 20-30% đã kéo theo giá thành sản xuất lúa tăng thêm từ 20.000 – 30.000 đồng/tấn.

Đặc biệt, đối với thị trường xuất khẩu Trung Đông, giá cước vận tải biển đã tăng gấp 3-4 lần, lên mức hơn 3.000 - 4.000 USD/container. Tình trạng này đe dọa trực tiếp đến biên lợi nhuận của doanh nghiệp và làm suy giảm năng lực cạnh tranh của gạo Việt Nam.

Dù chưa đến mức thua lỗ nhờ sự chia sẻ từ các đối tác, nhưng lợi nhuận của người nông dân đang ngày càng giảm.

"Kính mong lãnh đạo Bộ Công thương sẽ hỗ trợ thêm về chính sách tín dụng, lãi suất, có những gói tín chấp, đặc biệt là thu mua tạm trữ lúa gạo cho bà con nông dân. Với lãi suất ổn định thì một số cộng đồng doanh nghiệp chúng tôi còn kiến nghị lãi suất dao động ở mức từ 5-6%. Thứ hai là về chính sách tạm trữ kéo dài, thời gian tín dụng sau đó lên đến 6 - 7 tháng để chúng tôi có thời gian tốt hơn và chi phí sản xuất hiệu quả hơn. Bên cạnh đó thì hỗ trợ giảm bớt chi phí sản xuất lúa cho bà con nông dân", Tổng Thư ký VFA kiến nghị cần sớm có phương án can thiệp trợ lực cho người dân.

Tính đến ngày 10/3, tổng lượng gạo xuất khẩu lũy kế của Việt Nam mới đạt hơn 1,47 triệu tấn (giảm 8% so với cùng kỳ), trong khi giá bán lúa gạo cũng đang có xu hướng giảm khoảng 8-10%. Điều này đang gây khó khăn cho ngành nông nghiệp nói chung và người trồng lúa nói riêng.

Giá xăng đột ngột quay đầu giảm mạnh, vẫn còn những nỗi lo

VOV.VN - Mặc dù giá xăng đã quay đầu giảm mạnh sau nhiều ngày tăng liên tiếp, song đây chưa hẳn là tín hiệu đáng mừng. Việc nhà nước sử dụng quỹ bình ổn giá chỉ mang tính tạm thời, trong khi về lâu dài vẫn có nhiều vấn đề cần được giải quyết.