Vùng tôm giống ở Lâm Đồng đứng trước nguy cơ xoá sổ
VOV.VN - Khu vực tỉnh Bình Thuận cũ, nay thuộc tỉnh Lâm Đồng được xem là “thủ phủ tôm giống” của miền Trung, mỗi năm cung ứng khoảng 20% tổng sản lượng tôm giống của cả nước. Tuy nhiên, do vướng quy hoạch và gia hạn thuê đất, các doanh nghiệp sản xuất tôm giống đang ở thế “tiến thoái lưỡng nan”.
Chồng chéo quy hoạch, vướng chủ trương
Với 3 khu nuôi tôm giống trên tổng diện tích hơn 20.000 m2, mỗi năm Công ty TNHH Sản xuất giống thủy sản Tân Hoàng Anh sản xuất ra hơn 1 tỷ post. Trong đó một khu 6.000 m2 đã hết hạn thuê đất từ năm 2021; một khu với hơn 6.000 m2 đang chờ làm sổ đỏ và 1 khu hơn 3.000 m2 sẽ hết hạn thuê đất vào năm 2030.
Đại diện công ty này cho biết, đã hơn 4 năm kể từ ngày gửi hồ sơ xin gia hạn thuê đất nhưng đến nay vẫn chưa có kết quả.
Theo Hiệp hội Tôm tỉnh Lâm Đồng, đến nay đã có khoảng 18 cơ sở sản xuất tôm giống hết hạn thuê đất.
Ông Trương Hữu Phiếu, Phó Tổng Giám đốc Công ty Tôm giống Thông Thuận cho biết, hiện đơn vị có hơn 5 héc-ta đang chờ gia hạn thuê đất. Việc chậm gia hạn thuê đất ảnh hưởng rất nhiều đến hoạt động của doanh nghiệp, nhất là ngân hàng sẽ ngưng cho vay để tiếp tục tái đầu tư.
“Hiện tại ở đây vướng về vấn đề quy hoạch và vấn đề gia hạn, dẫn tới tất cả doanh nghiệp ở đây không dám đầu tư để phát triển mạnh, dẫn tới bây giờ sản lượng con giống ở đây thấp, sụt giảm so với trước và sụt giảm rất chi là nhiều so với lại ở Ninh Thuận cũ. Bởi vì ngoài Ninh Thuận cũ bây giờ đã ổn định sản xuất, người ta được đầu tư để sản xuất tiếp theo. Còn bây giờ ở đây, không doanh nghiệp nào dám đầu tư để mở rộng sản xuất và đầu tư về vấn đề chiều sâu” - ông Phiếu nói.
Hiệp hội Tôm tỉnh Lâm Đồng cho biết, từ năm 2018 đến nay rất nhiều doanh nghiệp và cơ sở sản xuất đã chủ động vay ngân hàng và huy động từ các nguồn khác hàng trăm tỷ đồng để đầu tư mua sắm máy móc, trang bị công nghệ tiên tiến; xây dựng, cải tạo và mở rộng nhà xưởng với mục tiêu hoạt động lâu dài theo định hướng đến năm 2040.
Tuy nhiên, ngày 24/10/2024, Thường trực Tỉnh uỷ Bình Thuận cũ lại đưa ra chủ trương: tất cả các dự án tôm trên địa huyện Tuy Phong cũ sẽ bị thu hồi đất và chấm dứt hoạt động trước ngày 31/12/2030.
Sau đó, ngày 19/11/2024, UBND tỉnh Bình Thuận cũ ra thông báo số 4355 về việc triển khai thực hiện chủ trương trên, đã khiến nhiều doanh nghiệp sản xuất tôm giống ở đây rơi vào thế “tiến thoái lưỡng nan”.
Liên quan vấn đề gia hạn sử dụng đất, ông Nguyễn Thanh Sang, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Hảo, tỉnh Lâm Đồng cho biết, không phải tất cả các công ty đều bị vướng, có nhiều trường hợp được Nhà nước cho thuê đất đến năm 2040 thậm chí đến năm 2060, có trường hợp đến 2070.
Còn liên quan vấn đề quy hoạch, ông Sang cho biết, địa phương cũng đã có văn bản (số 1444, ngày 16/12/2025) đề nghị Sở Xây dựng hướng dẫn giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong giải quyết thủ tục hành chính về lĩnh vực xây dựng.
“Liên quan việc này có ba vấn đề. Đối với quy hoạch kế hoạch sử dụng đất hiện tại, các dự án này là quy hoạch đất nông nghiệp khác; quy hoạch xây dựng hiện tại là quy hoạch đất nuôi trồng thủy sản. Ngành xây dựng thì nói đất ở đó phải là đất nuôi trồng thủy sản, mà đất nuôi trồng thủy sản thì không cấp phép xây dựng công trình được; ngành nông nghiệp khẳng định đất đó phải là đất nông nghiệp khác thì mới được cấp phép xây dựng. Mà đặc thù của ngành tôm phải có xây dựng công trình thì mới nuôi tôm được” - ông Sang cho biết thêm.
Nguy cơ xoá sổ
Khu vực xã Vĩnh Hảo là vùng sản xuất tôm giống trọng điểm của tỉnh Lâm Đồng. Hiện nay có 111 cơ sở sản xuất giống thủy sản với 725 trại sản xuất. Trong đó có 42 dự án được UBND tỉnh cấp Giấy chứng nhận đầu tư với tổng diện tích trên 156 ha, gồm 36 dự án sản xuất tôm giống và 6 dự án nuôi tôm thương phẩm công nghiệp.
Hằng năm, khu vực này sản xuất khoảng 25 tỷ post tôm giống, chiếm trên 80% sản lượng tôm giống toàn tỉnh, cung cấp cho hầu hết các vùng nuôi tôm trên cả nước, đặc biệt là khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Hoạt động sản xuất tôm giống đã góp phần xây dựng thương hiệu tôm giống của địa phương, tạo việc làm ổn định cho khoảng 2.500 lao động và đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi Trường tỉnh Lâm Đồng, đến nay, đã có 29 dự án được điều chỉnh thời hạn hoạt động và thời hạn sử dụng đất; hiện còn 13 dự án của 9 doanh nghiệp đang thực hiện thủ tục đề nghị gia hạn do sắp hết thời hạn thuê đất.
Tại quyết định số 2786 ngày 6/6/2026 của UBND tỉnh Lâm Đồng phê duyệt điều chỉnh quy hoạch tỉnh Lâm Đồng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, tiểu vùng Vĩnh Hảo – Phan Rí Cửa (khu vực phía Đông Bắc tỉnh Lâm Đồng) tiếp tục được định hướng phát triển sản xuất giống thủy sản, nuôi trồng thủy sản cùng với các ngành công nghiệp, năng lượng tái tạo, thương mại, dịch vụ, logistics hàng hải.
Cùng với đó, theo kết luận của Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Lê Trọng Yên sau đợt khảo sát thực địa các dự án năng lượng, Khu sản xuất giống thủy sản tập trung Chí Công và các cơ sở sản xuất tôm giống trên địa bàn, UBND tỉnh đã giao các cơ quan liên quan tiếp tục rà soát, đánh giá toàn diện hiệu quả hoạt động của các dự án sản xuất tôm giống, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường, sử dụng đất hiệu quả và định hướng phát triển của địa phương.
Thực tế cho thấy, các dự án sản xuất tôm giống đã hình thành vùng sản xuất tập trung quy mô lớn, góp phần xây dựng thương hiệu tôm giống Bình Thuận trước đây và nay là tỉnh Lâm Đồng, đóng vai trò quan trọng trong chuỗi giá trị ngành tôm của cả nước.
Để tránh thiệt hại về tài sản của nhà đầu tư và sự tác động tiêu cực về kinh tế - xã hội, ông Phạm Ngọc Đồng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Tôm tỉnh Lâm Đồng cho biết: “Hiệp hội mong muốn giữ nguyên hiện trạng của khu tôm giống hiện hữu, gia hạn theo Luật Đầu tư (gia hạn 50 năm) để cho tất cả các doanh nghiệp họ yên tâm đầu tư để phát triển chiều sâu ngành con tôm giống. Cùng với đó, hoàn tất các thủ tục pháp lý của Khu sản xuất giống thủy sản tập trung Chí Công, để các hội viên họ đầu tư vào trong đó và mở rộng thêm ra”.
Vùng sản xuất tôm giống của tỉnh Lâm Đồng là một trong những vùng nước trồi của thế giới, vì vậy sản lượng và chất lượng con tôm giống được người nuôi đánh giá cao. Nếu những vướng mắc trên không được tháo gỡ, thì thương hiệu tôm giống Bình Thuận (nay là Lâm Đồng) đã được gầy dựng hơn 30 năm qua có nguy cơ xoá sổ.