Kinh tế mạnh là nền tảng cho quốc phòng mạnh

Đối ngoại quốc phòng: “Tuyến phòng thủ từ sớm, từ xa” bảo vệ Tổ quốc

Hội nghị Trung ương 2, khóa XIV xác định đối ngoại là nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên” và nhấn mạnh yêu cầu kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế với củng cố, tăng cường quốc phòng, an ninh. Đây không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là định hướng chiến lược lâu dài.

Trong bối cảnh cạnh tranh các nước lớn, xung đột cục bộ, an ninh phi truyền thống và sức ép địa chính trị ngày càng gia tăng, Thiếu tướng Nguyễn Văn Sáu cho rằng một quốc gia muốn có quốc phòng mạnh trước hết phải có nền kinh tế đủ mạnh.

Kinh tế phát triển sẽ tạo nguồn lực cho hiện đại hóa quân đội, phát triển công nghiệp quốc phòng, nâng cao trình độ khoa học công nghệ cũng như bảo đảm hậu cần, kỹ thuật và khả năng tự chủ chiến lược. Ngược lại, nếu nền kinh tế yếu hoặc phụ thuộc lớn vào bên ngoài thì nguy cơ bị chi phối về chính trị, an ninh và lợi ích quốc gia sẽ gia tăng.

Không chỉ vậy, việc kết hợp phát triển kinh tế với quốc phòng, an ninh còn giúp hình thành thế trận chiến lược toàn diện ngay trong thời bình.

Những công trình hạ tầng như hệ thống giao thông, cảng biển, sân bay, mạng lưới thông tin liên lạc, năng lượng hay hạ tầng số vừa phục vụ phát triển kinh tế, vừa có giá trị chiến lược đối với quốc phòng khi cần thiết.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với các khu vực biên giới, biển đảo, vùng sâu, vùng xa - những địa bàn vừa giữ vai trò “phên dậu” của Tổ quốc vừa là không gian phát triển mới của đất nước.

Thiếu tướng Nguyễn Văn Sáu cho rằng an ninh quốc gia hiện nay gắn chặt với an ninh kinh tế. Những vấn đề như đứt gãy chuỗi cung ứng, an ninh năng lượng, an ninh mạng, an ninh dữ liệu, phụ thuộc công nghệ hay dòng vốn đầu tư đều có thể tác động trực tiếp đến ổn định chính trị và chủ quyền quốc gia.

“Phát triển kinh tế bền vững chính là tạo “gốc rễ” cho quốc phòng, an ninh; còn quốc phòng, an ninh vững chắc lại là điều kiện bảo đảm cho phát triển lâu dài của đất nước”, Thiếu tướng Nguyễn Văn Sáu khẳng định.

Bên cạnh đó, đối ngoại và hội nhập quốc tế cũng được Thiếu tướng Nguyễn Văn Sáu đánh giá là công cụ quan trọng để mở rộng thị trường, thu hút đầu tư, tiếp cận khoa học công nghệ hiện đại và tạo thế đan xen lợi ích với các quốc gia. Đây chính là cơ sở để ngăn ngừa xung đột, giữ môi trường hòa bình từ sớm, từ xa.

Trung ương cũng đặt ra yêu cầu giữ vững thế chiến lược quốc gia trên nền tảng kết hợp chặt chẽ quốc phòng, an ninh, đối ngoại và hội nhập quốc tế với phát triển nhanh, bền vững.

Theo Thiếu tướng Nguyễn Văn Sáu, đối ngoại quốc phòng được xác định như một “tuyến phòng thủ từ sớm, từ xa” để bảo vệ Tổ quốc bằng biện pháp hòa bình. Đối ngoại không chỉ dừng lại ở nhiệm vụ bảo đảm an ninh quân sự mà còn trực tiếp góp phần mở rộng không gian phát triển, bảo vệ lợi ích dân tộc.

“Đối ngoại quốc phòng không chỉ xử trí vấn đề an ninh quân sự, mà còn góp phần bảo vệ chủ quyền, giữ vững môi trường đầu tư, chuỗi cung ứng, an ninh kinh tế và lợi ích chiến lược của quốc gia”, Thiếu tướng Nguyễn Văn Sáu nhấn mạnh.

Nền tảng xuyên suốt của đối ngoại quốc phòng Việt Nam vẫn là đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế; không liên minh quân sự, không chọn bên, không chọn phe, kiên quyết bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc.

Cách tiếp cận này giúp Việt Nam giữ được thế cân bằng chiến lược, tránh bị cuốn vào các vòng xoáy đối đầu, đồng thời tranh thủ tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ phát triển đất nước.

Song song với đó là việc xây dựng lòng tin chiến lược với các nước láng giềng, các đối tác chiến lược, đối tác chiến lược toàn diện và các tổ chức quốc tế thông qua nhiều cơ chế hợp tác thực chất.

Đáng chú ý, theo Thiếu tướng Nguyễn Văn Sáu, tư duy mới về an ninh quốc phòng hiện nay đã có sự chuyển dịch quan trọng từ bảo vệ lãnh thổ đơn thuần sang bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc trên mọi không gian: đất liền, biển, đảo, không gian mạng, không gian kinh tế và không gian chiến lược quốc tế.

An ninh mạng, biến đổi khí hậu đặt ra yêu cầu mới cho đối ngoại quốc phòng

Hội nghị Trung ương 2, khóa XIV cũng đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, khó lường. Bởi các nguy cơ mới như an ninh mạng, biến đổi khí hậu, an ninh năng lượng, dịch bệnh, cạnh tranh công nghệ hay gián đoạn chuỗi cung ứng hiện nay không chỉ tác động tới phát triển kinh tế mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến ổn định chính trị, chủ quyền và an ninh quốc gia.

Theo Thiếu tướng Nguyễn Văn Sáu, điều này đòi hỏi đối ngoại quốc phòng phải chuyển từ tư duy ứng phó truyền thống sang tư duy an ninh toàn diện, chủ động và linh hoạt hơn.

Nếu trước đây trọng tâm là hợp tác quân sự và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ thì hiện nay cần mở rộng sang các lĩnh vực mới như an ninh dữ liệu, cứu trợ thảm họa, an ninh biển, biến đổi khí hậu và bảo vệ hạ tầng chiến lược.

Đặc biệt là không gian mạng, nơi đây đã trở thành một “mặt trận mới” của bảo vệ Tổ quốc. Các nguy cơ tấn công mạng, đánh cắp dữ liệu, thao túng thông tin hay phụ thuộc công nghệ có thể tác động trực tiếp đến năng lực quản trị đất nước và an ninh quốc gia.

Vì vậy, cần đẩy mạnh hợp tác quốc tế về chia sẻ thông tin, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực bảo vệ không gian mạng quốc gia.

Trong khi đó, đối với biến đổi khí hậu, an ninh năng lượng hay an ninh nguồn nước, không quốc gia nào có thể tự mình giải quyết hiệu quả nếu thiếu hợp tác quốc tế. Đây cũng là lý do Việt Nam chủ động tham gia nhiều cơ chế hợp tác quốc phòng đa phương.

Theo Thiếu tướng Nguyễn Văn Sáu, các diễn đàn như ASEAN, Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng (ADMM+), Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF) hay các cơ chế của Liên hợp quốc không chỉ giúp tăng cường lòng tin chiến lược mà còn tạo thêm các kênh đối thoại nhằm xử trí những vấn đề an ninh khu vực bằng biện pháp hòa bình. Đặc biệt, hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc được đánh giá là một trong những điểm sáng nổi bật của đối ngoại quốc phòng Việt Nam trong những năm gần đây.

“Đối ngoại quốc phòng không chỉ là “lá chắn an ninh” mà còn là “cầu nối phát triển”, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định và tạo thêm nguồn lực cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước”, Thiếu tướng Nguyễn Văn Sáu khẳng định.

Nhìn từ các cuộc xung đột gần đây trên thế giới, Thiếu tướng Nguyễn Văn Sáu cho rằng chính sách quốc phòng “4 không” tiếp tục chứng minh giá trị chiến lược và bản lĩnh của Việt Nam.

Chính sách này giúp Việt Nam giữ được thế chủ động, tránh bị cuốn vào các liên minh đối đầu, đồng thời tạo niềm tin với cộng đồng quốc tế.

Theo ông, trong bối cảnh hiện nay, yếu tố cốt lõi để Việt Nam giữ được cân bằng chiến lược vẫn là kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế và đặt lợi ích quốc gia - dân tộc lên trên hết, trước hết.

Đó cũng chính là nền tảng để Việt Nam vừa mở rộng không gian chiến lược, vừa giữ vững chủ quyền, lợi ích quốc gia - dân tộc trong một thế giới ngày càng phức tạp và khó lường.

“Quốc phòng mạnh để kiến tạo và bảo vệ không gian phát triển của đất nước”

VOV.VN - Ông Trịnh Xuân An, đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội cho rằng, nền quốc phòng mạnh sẽ không tách rời phát triển, mà phải đồng hành, kiến tạo và bảo vệ không gian phát triển của đất nước.