Siêu tên lửa AIM-174B: Vũ khí mới giúp Mỹ tấn công ngoài tầm radar
VOV.VN - AIM-174B là một trong những tên lửa không đối không tầm xa mới đáng chú ý nhất của Mỹ, có khả năng tấn công mục tiêu ở khoảng cách hơn 320km. Sự xuất hiện của loại vũ khí này đang làm dấy lên nhiều quan tâm về mức độ thay đổi cán cân không chiến hiện đại.
Trong phần lớn giai đoạn đầu và giữa thế kỷ 20, các trận không chiến chủ yếu diễn ra ở cự ly gần, khi phi công sử dụng pháo hoặc súng máy để bắn hạ đối phương. Cách tác chiến này tiếp tục được duy trì cho đến Thế chiến II, trước khi sự xuất hiện của các tên lửa không đối không đáng tin cậy giúp máy bay có thể tấn công mục tiêu từ khoảng cách xa hơn, thậm chí trước khi bị phát hiện. Mỹ đã chế tạo Tên lửa không đối không (AAM) đầu tiên là Hughes AIM-4, đưa vào biên chế năm 1955. Kể từ đó, công nghệ tên lửa của nước này đã có bước tiến đáng kể.
Mỗi thế hệ tên lửa không đối không mới đều được cải tiến về tầm bắn, độ chính xác và sức công phá. Trong số đó có AIM-9 Sidewinder - một trong những dòng tên lửa không đối không được sử dụng phổ biến nhất thế giới - với hiệu quả vượt trội so với các thiết kế đời đầu. Dù Mỹ không sở hữu loại tên lửa không đối không có sức mạnh lớn nhất, nước này lại đang dẫn đầu về tầm bắn với AIM-174B, loại tên lửa được đánh giá vượt trội hơn nhiều so với các đối thủ hiện nay.
Tên lửa không đối không tầm cực xa AIM-174B Gunslinger, được công bố lần đầu vào tháng 9/2024, do tập đoàn Raytheon phát triển cho tiêm kích F/A-18F Super Hornet của Hải quân Mỹ. Loại tên lửa này được cho là có tầm bắn hơn 320km, dù giới quan sát tin rằng con số thực tế có thể còn lớn hơn mức quân đội Mỹ công bố.
Tầm bắn đáng chú ý của AIM-174B
Nếu mục tiêu của tên lửa không đối không là giúp máy bay tấn công mục tiêu đối phương từ khoảng cách an toàn nhất có thể, thì AIM-174B được xem là một trong những loại tên lửa đáp ứng tốt yêu cầu này. Trong bối cảnh nhiều quốc gia đang đưa vào biên chế các tiêm kích thế hệ năm hiện đại, tên lửa không đối không tầm xa được coi là giải pháp giúp các dòng máy bay đời cũ duy trì khả năng tác chiến hiệu quả.
Việc trang bị AIM-174B cho tiêm kích F/A-18F Super Hornet thế hệ 4,5 cho phép máy bay này khai hỏa từ khoảng cách xa để giảm nguy cơ bị các tiêm kích tàng hình hiện đại phát hiện hoặc áp sát. Điều đó có thể giúp các máy bay cũ tiếp tục duy trì vai trò trong biên chế lâu hơn dự kiến.
Với tầm bắn hơn 320km, AIM-174B nằm trong nhóm tên lửa không đối không có tầm hoạt động xa nhất hiện nay. Khoảng cách này tương đương quãng đường giữa hai thành phố lớn như Boston và New York của Mỹ. Ngoài nhiệm vụ tấn công máy bay chiến đấu hay máy bay ném bom, AIM-174B còn được cho là có khả năng đánh chặn tên lửa hoặc các loại đạn dẫn đường khác. Một số đánh giá cũng cho rằng hệ thống này có thể được điều chỉnh để tấn công mục tiêu mặt đất, qua đó mở rộng đáng kể vai trò tác chiến và mức độ nguy hiểm đối với đối phương.
Vũ khí mới giúp Mỹ tấn công ngoài tầm nhìn
Với việc đưa AIM-174B vào biên chế, Hải quân Mỹ trở thành lực lượng sở hữu tên lửa không đối không tầm xa (BVRAAM) đáng gờm. AIM-174B cho phép tiêm kích Boeing F/A-18F Super Hornet tấn công mục tiêu ở khoảng cách xa hơn đáng kể so với khả năng hiện tại của AIM-120 AMRAAM. Khi được tích hợp với máy bay cảnh báo sớm E-2D Hawkeye, tiêm kích F-35 Lightning II và hệ thống chiến đấu Aegis trong mạng lưới Kiểm soát Hỏa lực Tích hợp Hải quân – Chống không kích (NIFC-CA), AIM-174B được kỳ vọng sẽ mở rộng đáng kể năng lực đánh chặn mục tiêu trên không của Hải quân Mỹ ở khoảng cách rất xa.
Về bản chất, AIM-174B được xem là giải pháp lấp khoảng trống năng lực sau khi tên lửa AIM-54 Phoenix bị loại biên. Đây từng là tên lửa không đối không tầm xa chủ lực của tiêm kích F-14 Tomcat trước khi cả hai chính thức ngừng hoạt động vào năm 2004.
AIM-54 Phoenix nổi tiếng với tầm bắn hơn 185km cùng khả năng tấn công đồng thời nhiều mục tiêu, tạo nên năng lực tác chiến ngoài tầm nhìn đáng gờm cho Hải quân Mỹ trong nhiều thập kỷ. Sau khi hệ thống này bị loại biên, quân đội Mỹ không có một phương án thay thế trực tiếp nào có tầm bắn tương đương trong thời gian dài. Dù vậy, Mỹ vẫn tiếp tục phát triển các thế hệ tên lửa không đối không mới nhằm tăng cường năng lực tác chiến tầm xa cho các dòng tiêm kích hiện đại, trong đó AIM-174B được xem là bước tiến đáng chú ý nhất hiện nay.