Lý do Mỹ chỉ đóng 3 tàu ngầm lớp Seawolf

Hải quân Mỹ hiện là một trong những lực lượng hải quân viễn dương mạnh nhất thế giới, sở hữu nhiều loại tàu chiến hiện đại và có quy mô hàng đầu. Trong đó, hạm đội tàu ngầm của Mỹ được đánh giá đặc biệt hùng hậu khi toàn bộ đều sử dụng năng lượng hạt nhân, gồm nhiều lớp tàu khác nhau, từ tàu ngầm tấn công đến tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo hạt nhân.

Một trong những lớp tàu ngầm tấn công nhanh, nổi bật nhất là lớp Seawolf, chính thức được đưa vào biên chế năm 1997 với chiếc USS Seawolf (SSN-21).

Ban đầu, Hải quân Mỹ dự kiến đóng 29 tàu ngầm lớp Seawolf để thay thế các tàu ngầm lớp Los Angeles. Tuy nhiên, kế hoạch này cuối cùng không được triển khai đầy đủ. Giống như nhiều chương trình quốc phòng khác, yếu tố chi phí đóng vai trò quyết định. Dự án thiết kế lớp Seawolf được khởi động từ năm 1983, trong bối cảnh Chiến tranh Lạnh đang diễn ra căng thẳng. Tuy nhiên, đến thời điểm chiếc đầu tiên được đưa vào hoạt động, Chiến tranh Lạnh đã kết thúc, khiến nhu cầu duy trì một chương trình tàu ngầm đắt đỏ như vậy không còn cấp thiết.

Chi phí chế tạo quá lớn đã khiến Quốc hội Mỹ quyết định hủy bỏ phần lớn chương trình. Theo ước tính, mỗi tàu ngầm lớp Seawolf có giá khoảng 3,5 tỷ USD, tương đương khoảng 7,65 tỷ USD theo thời giá năm 2026, qua đó trở thành lớp tàu ngầm đắt nhất trong lịch sử Hải quân Mỹ.

Dù chỉ có ba chiếc được hoàn thiện, Seawolf vẫn được xem là một trong những lớp tàu ngầm hạt nhân tiên tiến nhất thế giới. Điều này càng đáng chú ý khi xét đến việc chúng đã phục vụ gần 3 thập kỷ. Sau khi chương trình Seawolf bị cắt giảm, Hải quân Mỹ tiếp tục nghiên cứu các phương án thay thế trước khi lựa chọn lớp tàu ngầm Virginia có kích thước nhỏ hơn và chi phí hợp lý hơn. Tính đến tháng 11/2025, Hải quân Mỹ đã vận hành khoảng 20 tàu ngầm lớp Virginia.

Sức mạnh của tàu ngầm lớp Seawolf

Nếu có một lớp tàu ngầm thể hiện trọn vẹn triết lý “chạy êm, lặn sâu” — cũng là tên bộ phim nổi tiếng ra mắt năm 1958 — thì đó chính là lớp Seawolf. Đây là tàu ngầm quân sự có tốc độ cao nhất hiện còn hoạt động, với vận tốc tối đa khi lặn đạt khoảng 40 dặm/giờ.

Hai tàu USS Seawolf (SSN-21) và USS Connecticut (SSN-22) có lượng choán nước khi lặn khoảng 9.137 tấn. Riêng USS Jimmy Carter (SSN-23) có kích thước lớn hơn đáng kể khi được kéo dài thêm khoảng 30 mét, nâng tổng chiều dài lên khoảng 138 mét và lượng choán nước khi lặn đạt khoảng 12.151 tấn. Dù vậy, cả ba tàu đều có đường kính thân khoảng 12 mét.

Điểm tạo nên ưu thế lớn nhất của lớp Seawolf nằm ở độ ồn cực thấp. Các hệ thống trên tàu được thiết kế để vận hành cực kỳ êm ái, giúp giảm đáng kể khả năng bị phát hiện bằng sonar. Chính vì vậy, lớp tàu này thường được ví với tiêm kích F-22 Raptor khi đều sở hữu khả năng tàng hình cao cùng hỏa lực mạnh.

Trái tim của mỗi tàu ngầm lớp Seawolf là lò phản ứng hạt nhân S6W, cho phép con tàu hoạt động liên tục mà không cần tiếp nhiên liệu hay nổi lên mặt nước để lấy không khí.

Về lý thuyết, các tàu ngầm này có thể hoạt động dưới nước trong nhiều tháng liên tiếp. Giới hạn thực sự không nằm ở nguồn năng lượng, mà ở lượng lương thực dự trữ và sức chịu đựng của thủy thủ đoàn trong môi trường biệt lập kéo dài.

Tàu ngầm lớp Seawolf có thể mang theo 50 loại vũ khí khác nhau, trong đó có tên lửa hành trình UGM-109 Tomahawk, ngư lôi Mark 48 và tên lửa chống hạm Harpoon. Sự kết hợp giữa tốc độ, độ tàng hình và hỏa lực khiến Seawolf trở thành một trong những lớp tàu ngầm tấn công đáng gờm nhất từng được chế tạo.

Tàu ngầm lớp Seawolf được thiết kế để hoạt động hiệu quả trong những môi trường phức tạp và nhiều tiếng ồn nhất dưới đại dương, chẳng hạn như vùng biển sâu ở Bắc Cực hoặc các khu vực có mật độ hoạt động hải quân dày đặc, nhưng vẫn duy trì khả năng hoạt động im lặng ở mức rất cao. Đây không phải là điều ngẫu nhiên, mà là kết quả của quá trình thiết kế và chế tạo cực kỳ tinh vi, trong đó mọi chi tiết — từ cấu trúc thân tàu cho đến hệ thống động lực — đều được tối ưu nhằm giảm thiểu tối đa tiếng ồn phát ra.

Hiện nay, Hải quân Mỹ vẫn duy trì hoạt động của cả 3 tàu ngầm lớp Seawolf, dù phần lớn lực lượng tàu ngầm tấn công đã được chuyển sang lớp Virginia mới hơn. Các tàu lớp Virginia cũng có chi phí chế tạo rất cao, riêng phiên bản Block V có giá khoảng 3,2 tỷ USD mỗi chiếc theo thời giá năm 2025.

Theo kế hoạch hiện tại, Hải quân Mỹ dự kiến cho nghỉ hưu USS Connecticut vào năm 2031. Hai tàu còn lại nhiều khả năng sẽ được rút biên chế trong những năm tiếp theo, khép lại lịch sử hoạt động của lớp tàu ngầm Seawolf trong biên chế Hải quân Mỹ.

Mỹ thúc đẩy phát triển “siêu bom” NDS-A khi sức mạnh mềm bị suy giảm

VOV.VN - Giữa lúc ảnh hưởng ngoại giao và quan hệ với các đồng minh phương Tây đối mặt nhiều thách thức, chính quyền Tổng thống Donald Trump đang thúc đẩy phát triển hệ thống răn đe hạt nhân phóng từ trên không NDS-A - loại “siêu bom” được cho là có khả năng xuyên phá vượt trội.