Sức ép lớn đối với Tổng thống Trump

Ảnh hưởng của Iran đối với eo biển Hormuz, cùng việc Tehran không chấp nhận nhượng bộ theo yêu cầu của Washington, khiến Mỹ khó đạt được một kết thúc nhanh chóng.

Trong khi đó, thời gian xung đột kéo dài cũng làm gia tăng áp lực trong nước đối với Nhà Trắng. Tỷ lệ ủng hộ ông Trump suy giảm, giá nhiên liệu tăng cao và tâm lý phản đối chiến tranh ngày càng lớn đang thu hẹp dư địa chính trị của tổng thống Mỹ. Bối cảnh này phần nào lý giải việc ông Trump liên tục đưa ra các tuyên bố lạc quan về tiến triển đàm phán hòa bình, đồng thời nhiều lần công bố hoặc điều chỉnh chiến lược quân sự một cách đột ngột.

Một trong những hy vọng mới nhất hiện nay là bản ghi nhớ dài một trang đang được Mỹ, Iran và Pakistan – quốc gia đóng vai trò trung gian – thảo luận. Văn kiện này được cho là nhằm hướng tới chấm dứt xung đột và mở ra khoảng thời gian 30 ngày để hai bên tiếp tục xử lý các bất đồng còn tồn tại.

Một số nhà phân tích cho rằng cách tiếp cận này phù hợp với phong cách đàm phán đơn giản và trực diện của ông Trump. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cũng hoài nghi rằng một văn kiện ngắn gọn khó có thể giải quyết triệt để hàng chục năm căng thẳng giữa Washington và Tehran, đặc biệt là các vấn đề liên quan chương trình hạt nhân, tên lửa và mạng lưới lực lượng ủy nhiệm của Iran trong khu vực.

Ngoài ra, Tehran cũng được cho là đang yêu cầu nới lỏng các lệnh trừng phạt nhằm hỗ trợ nền kinh tế, đồng thời muốn duy trì lợi ích chiến lược từ hoạt động vận chuyển dầu khí qua eo biển Hormuz.

Theo các nguồn tin ngoại giao, Iran dự kiến chuyển phản hồi đối với đề xuất của Mỹ cho phía trung gian Pakistan trong ngày 7/5. Một số quan chức nhận định các cuộc đàm phán hiện nay có thể là thời điểm hai bên tiến gần nhất tới khả năng đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột.

Tuy vậy, giới quan sát vẫn tỏ ra thận trọng. Trong những tuần gần đây, ông Trump nhiều lần khẳng định một “thỏa thuận” sắp được ký kết và cho rằng Tehran đã chấp nhận các yêu cầu của Washington. Nhưng trên thực tế, các bất đồng cốt lõi giữa hai bên vẫn chưa được giải quyết.

Từ Cuồng nộ đến Dự án tự do

Theo giới phân tích, cuộc xung đột với Iran ngày càng bị phủ bóng bởi những thay đổi chiến lược liên tục, các quyết định đột ngột và sự thiếu rõ ràng về mục tiêu cuối cùng của Mỹ.

Xu hướng này tiếp tục thể hiện rõ trong tuần qua. Hôm 5/5, Ngoại trưởng Marco Rubio lưu ý chiến dịch quân sự mang tên “Cuồng nộ sử thi” đã kết thúc. Tuy nhiên, chỉ ít giờ sau, ông lại dành phần lớn thời gian trong cuộc họp báo để thúc đẩy “Dự án Tự do” — chiến dịch mới do Tổng thống Donald Trump công bố nhằm hỗ trợ hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz.

Dẫu vậy, chiến dịch này nhanh chóng bị đình chỉ chỉ vài giờ sau khi bắt đầu. Tổng thống Trump cho biết quyết định tạm dừng được đưa ra nhằm tạo điều kiện cho các nỗ lực đàm phán hòa bình. Theo nhiều nhà phân tích, việc triển khai rồi nhanh chóng thay đổi chiến lược cho thấy sự thiếu nhất quán của Washington đối với cuộc chiến

Chuyên gia về Iran Trita Parsi cho rằng, Mỹ nhiều khả năng đang theo đuổi chiến lược “viên đạn bạc” và cho rằng việc thực thi các hành động mạnh tay có thể nhanh chóng buộc Iran phải nhượng bộ. Trong thời gian qua Mỹ và Israel đã liên tiếp triển khai nhiều biện pháp gây áp lực đối với Tehran, từ các chiến dịch không kích nhằm vào mục tiêu quân sự, các biện pháp siết hoạt động hàng hải, cho tới “Dự án Tự do” tại eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, chưa có dấu hiệu cho thấy các động thái này có thể làm suy yếu đáng kể quyết tâm của Iran. Những phát biểu gần đây của Tổng thống Trump cũng tiếp tục làm dấy lên tranh luận về định hướng của Nhà Trắng trong cuộc xung đột.

Phát biểu tại Nhà Trắng hôm 6/5, ông Trump cho rằng tình hình hiện nay là “một cuộc đụng độ” và khẳng định Mỹ “đang làm rất tốt”. Theo các nhà phân tích, sự linh hoạt trong chính sách đôi khi có thể là lợi thế của một nhà lãnh đạo. Tuy nhiên, những thay đổi liên tục trong cách tiếp cận của Washington cũng làm gia tăng câu hỏi về chiến lược dài hạn của Mỹ đối với cuộc xung đột hiện nay.

Mỹ loay hoay thoát khỏi “bẫy chiến lược” tại Iran

Những hạn chế trong hoạt động quân sự của Mỹ, cùng với việc Iran tận dụng lợi thế chiến lược tại eo biển Hormuz và áp lực chính trị ngày càng lớn đối với Tổng thống Donald Trump, đang khiến cuộc xung đột trở nên phức tạp hơn.

“Toàn bộ diễn biến của cuộc xung đột cho đến nay cho thấy khoảng cách rất lớn giữa năng lực quân sự đáng kể của Mỹ và khả năng đạt được một kết quả chiến lược đáp ứng tiêu chí thành công mà Washington đặt ra”, ông Ian Lesser, học giả tại Quỹ German Marshall của Mỹ, nhận định.

Theo ông Lesser, đây cũng là lý do khiến chính quyền ông Trump chưa thể chuyển các lợi thế quân sự trên thực địa thành một chiến thắng chiến lược nhanh chóng và rõ ràng như kỳ vọng ban đầu của Nhà Trắng.

Trong khi đó, ông Manuel – cựu quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ dưới thời Tổng thống George W. Bush – cho rằng việc liên tục thay đổi tên gọi chiến dịch hoặc tuyên bố ngừng bắn không làm thay đổi thực tế cốt lõi của cuộc xung đột.

“Bạn có thể đổi tên chiến dịch, tuyên bố ngừng bắn rồi lại hủy bỏ nó, nhưng thực tế vẫn là eo biển Hormuz đang bị gián đoạn. Các tàu chở dầu Iran bị ngăn chặn, giá dầu tăng mạnh, doanh nghiệp Mỹ chịu tác động và cuộc xung đột vẫn chưa có dấu hiệu kết thúc”, ông nói.

Phía sau quyết định đình chỉ chiến dịch “Dự án Tự do” tại Hormuz của ông Trump

VOV.VN - Quyết định bất ngờ của Tổng thống Mỹ Donald Trump thay đổi kế hoạch hỗ trợ tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz được cho là xuất từ việc một đồng minh chủ chốt của Mỹ ở vùng Vịnh không cho phép Washington sử dụng căn cứ quân sự và không phận để thực hiện chiến dịch Dự án Tự do