Vì sao quân đội Mỹ phải “thắt lưng buộc bụng” giữa lúc xung đột leo thang?

Theo Bộ Quốc phòng Mỹ, giá nhiên liệu trung bình mà cơ quan này phải chi trả đã tăng từ 154,14 USD/thùng vào tháng 10/2025 lên 195,72 USD/thùng vào tháng 4/2026, tương đương mức tăng gần 27% chỉ trong vòng 6 tháng. Mức giá này được tính trên khoảng 24 loại nhiên liệu khác nhau mà quân đội Mỹ sử dụng, bao gồm xăng, dầu diesel và nhiên liệu nhiên liệu máy bay phản lực.

Quân đội Mỹ đối mặt áp lực ngân sách

Giá dầu và nhiên liệu tăng mạnh trong thời gian diễn ra xung đột với Iran có thể khiến Bộ Quốc phòng Mỹ phát sinh thêm hơn 1 tỷ USD chi phí ngoài kế hoạch trong năm 2026 để vận hành máy bay phản lực, xe tăng và các khí tài quân sự khác. 

Không chỉ chịu tác động từ giá nhiên liệu quân sự, các chỉ huy quân đội Mỹ còn phải đối mặt với việc giá nhiên liệu dân sự và vé máy bay thương mại tăng cao. Đây là những khoản chi có ảnh hưởng đáng kể bởi binh sĩ thường sử dụng các chuyến bay thương mại, xe thuê hoặc phương tiện cá nhân để di chuyển đến các địa điểm huấn luyện và công tác.

Trước áp lực chi phí ngày càng lớn, nhiều đơn vị quân đội đã phải cắt giảm đáng kể các chuyến công tác phục vụ huấn luyện, thậm chí hủy bỏ phần lớn các hoạt động này kể từ tháng 4.

Trung tá Orlando Howard, người phát ngôn Lục quân Mỹ, cho biết những biến động trên thị trường năng lượng đang làm gia tăng chi phí vận chuyển nhân lực, trang thiết bị và hàng hóa. Theo ông, quân đội đang ưu tiên các hoạt động thiết yếu nhằm bảo đảm nguồn lực cho các nhiệm vụ quan trọng và duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu.

Lục quân và Hải quân Mỹ buộc phải cắt giảm huấn luyện

Theo các tài liệu nội bộ và nhiều quan chức Mỹ, Lục quân Mỹ hiện đối mặt với khoản thiếu hụt ngân sách từ 4-6 tỷ USD trong thời gian còn lại của năm tài khóa, kết thúc vào ngày 30/9.

Khoản thiếu hụt này xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có chi phí phát sinh từ xung đột với Iran, các nhiệm vụ mở rộng tại khu vực biên giới phía Nam nước Mỹ và hoạt động triển khai lực lượng Vệ binh Quốc gia tại thủ đô Washington. Quy mô nhiệm vụ này dự kiến sẽ tăng gấp đôi trong mùa hè, lên khoảng 5.000 quân nhân.

Chi phí nhiên liệu tăng cao càng khiến áp lực tài chính thêm nặng nề, buộc quân đội Mỹ phải siết chặt quản lý ngân sách. Hàng chục chương trình huấn luyện đã bị cắt giảm hoặc hủy bỏ, trong đó có các khóa đào tạo dành cho quân y, công binh và pháo binh.

Áp lực tài chính ngày càng lớn đã buộc Lục quân Mỹ phải thực hiện hàng loạt biện pháp tiết giảm chi phí. Nhiều khóa huấn luyện dành cho lực lượng quân y, công binh và pháo binh đã bị hủy bỏ. Thời lượng bay của trực thăng cũng bị cắt giảm đáng kể, khiến nhiều tổ lái chỉ duy trì số giờ bay tối thiểu theo quy định.

Không chỉ Lục quân, các quân chủng khác của Mỹ cũng đang chịu sức ép tương tự.

Đô đốc Daryl Caudle, Tham mưu trưởng Hải quân Hoa Kỳ, hồi tháng 5 đã cảnh báo các nhà lập pháp rằng Hải quân Mỹ có thể sớm rơi vào tình trạng thiếu hụt kinh phí hoạt động.

Phát biểu trước Ủy ban Quân vụ Hạ viện, ông cho biết: “Chúng ta có một lực lượng hải quân hùng mạnh ở Trung Đông. Vì vậy, chúng ta đang hoạt động rất hiệu quả… nhưng điều đó cũng có cái giá của nó, và đó là chi phí hoạt động”.

Theo Đô đốc Caudle, nếu tốc độ chi tiêu hiện nay tiếp tục kéo dài, Hải quân Mỹ có thể bắt đầu cạn kiệt ngân sách trong mùa hè này.

Ông nhấn mạnh: “Tôi sẽ phải bắt đầu đưa ra các quyết định thay đổi về huấn luyện, hoạt động tác chiến và kiểm định năng lực lực lượng ngay từ tháng 7 tới”

Một đánh giá nội bộ của Lục quân Mỹ hồi tháng 4 cũng cho thấy, các khó khăn về ngân sách có thể khiến một số đơn vị dự kiến triển khai tới châu Âu trong năm tới không đạt được mức huấn luyện cần thiết.

Báo cáo đánh giá đối với Quân đoàn Thiết giáp III - lực lượng khoảng 70.000 binh sĩ đóng quân tại Fort Hood, bang Texas - kết luận rằng có thể mất hơn một năm để khôi phục trình độ huấn luyện của các đơn vị bị ảnh hưởng về mức trước khi xảy ra cuộc chiến với Iran.

Trên thực tế, hệ thống mua sắm nhiên liệu của quân đội Mỹ được thiết kế nhằm giảm thiểu tác động từ các biến động của thị trường. Trong nhiều trường hợp, Lầu Năm Góc ký hợp đồng mua nhiên liệu trước tới 18 tháng. Tuy nhiên, các hợp đồng này vẫn cho phép điều chỉnh giá khi thị trường biến động mạnh, khiến Bộ Quốc phòng Mỹ khó tránh khỏi tác động từ xu hướng tăng giá kéo dài.

Tình trạng tương tự từng xảy ra vào năm 2022 sau khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát, đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh. Khi đó, giá xăng trung bình tại Mỹ có thời điểm vượt 5 USD/gallon và Quốc hội Mỹ đã hai lần bổ sung ngân sách nhiên liệu cho Lầu Năm Góc với tổng trị giá 5,2 tỷ USD.

Không chỉ giá nhiên liệu tăng, quân đội Mỹ hiện còn tiêu thụ nhiên liệu nhiều hơn đáng kể so với kế hoạch được xây dựng trước đó. 

Tướng Kenneth Wilsbach, Tham mưu trưởng Không quân Hoa Kỳ, cho biết trước Quốc hội hồi tháng 5 rằng, lượng nhiên liệu tiêu thụ của không quân hiện cao hơn khoảng 10% so với dự kiến khi lập ngân sách hơn một năm trước. Điều này đồng nghĩa với việc quân đội Mỹ phải tiêu thụ thêm hàng trăm nghìn gallon nhiên liệu.

Dữ liệu của Lầu Năm Góc cho thấy, Bộ Quốc phòng Mỹ hiện là cơ quan tiêu thụ nhiên liệu lớn nhất trong chính phủ liên bang, với khoảng 227 triệu gallon dầu diesel và 2,2 tỷ gallon nhiên liệu hàng không mỗi năm kể từ năm 2021.

Trong khi đó, Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ cho biết lực lượng này hiện chưa phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt ngân sách đáng kể và cũng chưa phải cắt giảm các chương trình huấn luyện. Tuy nhiên, quy mô của lực lượng này nhỏ hơn nhiều so với các quân chủng còn lại.

Người phát ngôn Thủy quân lục chiến Mỹ cho biết lực lượng này thường xuyên điều chỉnh kế hoạch chi tiêu để ứng phó với các tình huống phát sinh, đồng thời ưu tiên nguồn lực cho những nhiệm vụ quan trọng nhất.

Mỹ mất gần 20% phi đội MQ-9 Reaper trong chiến sự với Iran

VOV.VN - Bloomberg dẫn một số nguồn thạo tin cho biết, quân đội Mỹ đã mất khoảng 30 máy bay không người lái MQ-9 Reaper kể từ khi xung đột với Iran bùng phát, tương đương gần 20% số lượng phi đội mà Washington sở hữu trước chiến sự, với tổng giá trị ước tính gần 1 tỷ USD.