Chọn đúng tinh bột: Bí quyết hỗ trợ gan khỏe mạnh
VOV.VN - Người bị gan nhiễm mỡ không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn cơm, bánh mì hay khoai. Quan trọng là chọn nguồn tinh bột phù hợp, kiểm soát khẩu phần và duy trì chế độ ăn cân đối để bảo vệ gan.
Những loại tinh bột có lợi cho gan nên bổ sung
Gan giữ vai trò quan trọng trong chuyển hóa và điều phối năng lượng. Khi cơ thể hấp thu carbohydrate, gan chuyển một phần glucose thành glycogen để dự trữ và sử dụng khi cần. Ở người mắc bệnh gan mạn tính, đặc biệt là xơ gan, khả năng dự trữ glycogen có thể suy giảm, làm tăng nguy cơ suy dinh dưỡng và mất khối cơ khi nhịn đói kéo dài. Vì vậy, người bệnh cần bảo đảm đủ năng lượng, tránh bỏ bữa và duy trì chế độ ăn phù hợp.
Nên ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt như yến mạch, gạo lứt, lúa mạch vì giàu chất xơ, hỗ trợ kiểm soát đường huyết; các loại đậu như đậu đen, đậu xanh cung cấp carbohydrate, chất xơ và protein thực vật; rau củ giàu tinh bột như khoai lang, khoai tây bổ sung năng lượng và vi chất, phù hợp với cách chế biến luộc, hấp hoặc nướng. Trong khi đó, tinh bột tinh chế như gạo trắng, bánh mì trắng thường ít chất xơ hơn ngũ cốc nguyên hạt, nên cần chú ý khẩu phần và kết hợp với rau xanh, protein. Người bệnh cũng nên hạn chế đường bổ sung từ nước ngọt, bánh kẹo vì tiêu thụ quá nhiều đường, đặc biệt là fructose, có thể thúc đẩy quá trình tích tụ mỡ trong gan khi cơ thể dư thừa năng lượng. Trái cây nguyên quả vẫn là lựa chọn phù hợp nếu ăn với lượng vừa phải nhờ cung cấp chất xơ, vitamin và khoáng chất.
Cách bổ sung tinh bột hợp lý để hỗ trợ sức khỏe gan
Để tinh bột cung cấp năng lượng mà không làm tăng gánh nặng chuyển hóa, cần chú ý chất lượng thực phẩm, khẩu phần và cách kết hợp dinh dưỡng. Chất xơ từ rau củ, trái cây nguyên quả, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt có thể hỗ trợ kiểm soát đường huyết, chuyển hóa chất béo và sức khỏe đường ruột; một số nghiên cứu ghi nhận mối liên hệ giữa chế độ ăn giàu chất xơ với nguy cơ gan nhiễm mỡ thấp hơn, nhưng đây không phải biện pháp điều trị độc lập.
Chế độ ăn Địa Trung Hải với nhiều rau củ, trái cây, cá, đậu, ngũ cốc nguyên hạt và dầu thực vật không bão hòa, đồng thời hạn chế thực phẩm siêu chế biến, đồ uống có đường và chất béo bão hòa, là lựa chọn có lợi cho sức khỏe chuyển hóa. Lượng tinh bột cần được điều chỉnh theo nhu cầu năng lượng, cân nặng, mức độ vận động và tình trạng sức khỏe của mỗi người. Để xây dựng thực đơn hợp lý, nên thay một phần gạo trắng bằng gạo lứt hoặc yến mạch, ăn trái cây nguyên quả thay vì uống nước ép, hạn chế nước ngọt, trà sữa và bánh kẹo, kết hợp tinh bột với protein từ cá, thịt nạc, trứng, đậu phụ cùng rau xanh, đồng thời kiểm soát tổng khẩu phần để tránh dư thừa năng lượng kéo dài, nhất là ở người thừa cân hoặc có rối loạn chuyển hóa.
Người bị gan nhiễm mỡ có nên ăn tinh bột không?
Người mắc gan nhiễm mỡ vẫn có thể ăn tinh bột, nhưng cần chọn thực phẩm phù hợp, kiểm soát khẩu phần và điều chỉnh chế độ ăn theo tình trạng sức khỏe. Mục tiêu là hạn chế tích tụ mỡ trong gan, cải thiện độ nhạy insulin và kiểm soát cân nặng nếu thừa cân, béo phì. Với người cholesterol cao hoặc mắc đái tháo đường típ 2, nên hạn chế tinh bột tinh chế, đường bổ sung và ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, rau củ giàu chất xơ. Tuy nhiên, người mắc bệnh gan mạn tính hoặc xơ gan có nguy cơ suy dinh dưỡng, mất khối cơ nên cần bảo đảm đủ năng lượng, tránh nhịn ăn kéo dài hoặc tự ý cắt giảm tinh bột. Vì vậy, chế độ ăn cần được điều chỉnh theo tình trạng gan, cân nặng, đường huyết và bệnh lý đi kèm, ưu tiên thực phẩm ít qua chế biến và duy trì dinh dưỡng cân đối thay vì loại bỏ hoàn toàn tinh bột.
10 thực phẩm giúp hạ men gan, hỗ trợ gan khỏe mạnh từ bên trong
VOV.VN - Men gan tăng cao là dấu hiệu cảnh báo gan đang bị tổn thương. Bên cạnh điều trị theo chỉ định của bác sĩ, chế độ ăn uống khoa học với những thực phẩm phù hợp có thể hỗ trợ hạ men gan, phục hồi chức năng gan và bảo vệ sức khỏe lâu dài.
