Có thể gây tử vong, virus Hanta ủ bệnh và lây truyền thế nào?
VOV.VN - Dù không phổ biến, Hanta virus vẫn là bệnh lý truyền nhiễm nguy hiểm do có khả năng tiến triển nhanh và gây biến chứng nặng nếu không được phát hiện sớm.
Gần đây, virus Hanta được quan tâm sau khi ghi nhận nhiều ca mắc và tử vong tại một số quốc gia. Dù chưa phổ biến tại Việt Nam, đây vẫn là tác nhân gây bệnh nguy hiểm mà người dân cần hiểu rõ để chủ động phòng tránh.
Virus Hanta là gì?
Theo Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, virus Hanta (Hantavirus) là họ virus RNA có khả năng tồn tại khá lâu trong môi trường, đặc biệt trong phân, nước tiểu và nước bọt của các loài gặm nhấm nhiễm bệnh như chuột.
Con người có thể mắc bệnh khi tiếp xúc trực tiếp hoặc hít phải bụi, khí dung chứa virus phát tán từ chất thải của chuột. Mỗi chủng Hantavirus thường gắn với một loài vật chủ và khu vực địa lý riêng. Virus này có thể gây ra hai thể bệnh nguy hiểm gồm:
Hội chứng phổi do Hantavirus (HPS/HCPS): thường gặp ở châu Mỹ, gây tổn thương phổi, tim; Sốt xuất huyết kèm hội chứng thận (HFRS): phổ biến hơn ở châu Á và châu Âu, gây tổn thương mạch máu và suy thận.
Virus Hanta lây truyền thế nào?
Virus Hanta chủ yếu lây sang người từ loài gặm nhấm. Các con đường lây truyền phổ biến:
Hít phải khí dung chứa virus từ phân, nước tiểu hoặc nước bọt chuột đã khô và phát tán trong không khí khi quét dọn, di chuyển đồ đạc, làm sạch kho cũ; Tiếp xúc trực tiếp với chuột hoặc bề mặt nhiễm virus rồi chạm tay lên mắt, mũi, miệng.Bị chuột cắn trong một số trường hợp hiếm gặp.
Những người sống trong môi trường nhiều chuột, làm nông nghiệp, lâm nghiệp, vệ sinh kho bãi hoặc xử lý rác thải có nguy cơ phơi nhiễm cao hơn.
Phần lớn chủng virus Hanta không lây từ người sang người. Chỉ một số rất hiếm như virus Andes tại Nam Mỹ được ghi nhận có khả năng lây giữa người với người khi tiếp xúc gần.
Cơ chế gây bệnh của virus Hanta
Sau khi xâm nhập cơ thể, virus Hanta tấn công tế bào nội mô mạch máu, làm tăng tính thấm thành mạch và gây rối loạn tuần hoàn.
Từ đó, virus có thể gây phù nề, xuất huyết, tụt huyết áp; suy hô hấp cấp; suy thận cấp; ở thể gây tổn thương phổi, virus gây tổn thương phổi nghiêm trọng, khiến người bệnh khó thở nhanh, phù phổi và có thể tử vong nhanh nếu không hỗ trợ hô hấp kịp thời.
Ở thể gây tổn thương thận, tổn thương tập trung tại thận và mạch máu, gây thiểu niệu, vô niệu, xuất huyết và suy thận.
Virus Hanta ủ bệnh bao lâu?
Thời gian ủ bệnh của virus Hanta tương đối dài, thường từ 1-6 tuần sau khi tiếp xúc nguồn lây. Một số trường hợp có thể ngắn hơn hoặc kéo dài tới 8 tuần. Điều này khiến việc chẩn đoán sớm gặp khó khăn nếu người bệnh không nhớ tiền sử tiếp xúc với chuột hoặc môi trường có nguy cơ.
Triệu chứng nhiễm virus Hanta
Giai đoạn đầu, các triệu chứng ban đầu thường giống cúm hoặc sốt xuất huyết, gồm: Sốt cao; Mệt mỏi; Đau đầu; Đau cơ; Buồn nôn, nôn; Tiêu chảy; Đau bụng...
Giai đoạn nặng Tùy thể bệnh, người bệnh có thể xuất hiện: Ho khan, tức ngực, khó thở dữ dội, suy hô hấp cấp; Xuất huyết dưới da, mắt đỏ, tiểu ít hoặc vô niệu, phù toàn thân, Suy thận cấp...
Virus Hanta nguy hiểm thế nào?
Mức độ nguy hiểm phụ thuộc chủng virus. Theo thống kê WHO, thể gây hội chứng phổi có tỷ lệ tử vong rất cao, có thể lên tới 50%. Thể bệnh làm tổn thương thận có tỷ lệ tử vong từ 1-15%, tùy chủng virus. Điểm nguy hiểm là bệnh có thể diễn tiến nhanh từ triệu chứng giống cúm sang suy hô hấp hoặc suy thận nặng chỉ trong vài ngày.
Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho virus Hanta. Điều trị chủ yếu là hỗ trợ hô hấp, tuần hoàn và chức năng thận.
Cách phòng ngừa virus Hanta
Các chuyên gia khuyến cáo người dân: Giữ vệ sinh nhà cửa, kho bãi sạch sẽ, bịt kín khe hở, hạn chế chuột xâm nhập, không quét khô phân hoặc nước tiểu chuột, nên làm ẩm trước khi dọn, đeo khẩu trang, găng tay khi vệ sinh khu vực có nguy cơ, bảo quản thực phẩm kín, xử lý rác đúng cách.
Dù chưa ghi nhận ca bệnh phổ biến tại Việt Nam, việc chủ động phòng tránh tiếp xúc với chuột và chất thải của chúng vẫn là biện pháp quan trọng để giảm nguy cơ nhiễm virus Hanta.
Lo ngại virus Hanta, nhiều nước khẩn trương truy vết hành khách từ tàu du lịch
VOV.VN - Các quốc gia trên thế giới đang tăng tốc truy vết và giám sát y tế sau vụ bùng phát virus Hanta liên quan tới tàu du lịch MV Hondius, trong khi giới khoa học chạy đua xác định nguồn lây ban đầu của chủng Andes, biến thể hiếm có khả năng lây từ người sang người.
