Dùng “giấm trắng tự nhiên” pha từ axit acetic gây hệ lụy gì cho sức khỏe?
VOV.VN - PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh cảnh báo nếu cơ sở sản xuất sử dụng axit acetic công nghiệp chưa tinh chế, sản phẩm có thể chứa nhiều tạp chất độc hại như kim loại nặng, aldehyde, axit formic hoặc dung môi tồn dư. Việc tiêu thụ lâu dài có nguy cơ gây ngộ độc mạn tính, tổn thương gan, thận, rối loạn chuyển hóa....
Cơ quan công an tỉnh Bắc Ninh vừa khởi tố và bắt tạm giam chủ một cơ sở sản xuất giấm do có hành vi pha axit acetic với nước để tạo sản phẩm mang nhãn “giấm trắng 100% tự nhiên” bán ra thị trường.
Tại thời điểm kiểm tra, cơ sở này đang pha phụ gia thực phẩm axit acetic với nước để tạo thành sản phẩm giấm. Tổ công tác đã tạm giữ 7.488 chai giấm trắng dung tích 0,5 lít/chai, 150kg phụ gia thực phẩm axit acetic cùng nắp chai, nhãn mác và nhiều công cụ phục vụ việc sản xuất.
Trước đó, tại một số địa phương như Đà Nẵng và Ninh Bình, cơ quan chức năng cũng từng phát hiện các cơ sở sản xuất giấm bằng cách pha loãng axit acetic với nước rồi đưa ra thị trường dưới dạng giấm ăn. Sự việc khiến nhiều người tiêu dùng lo ngại về chất lượng sản phẩm cũng như những rủi ro có thể xảy ra đối với sức khỏe khi sử dụng loại giấm được pha chế theo cách này.
Rủi ro kép nếu sử dụng axit acetic công nghiệp trong thực phẩm hàng ngày
PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, chuyên gia Công nghệ thực phẩm, nguyên giảng viên Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết giấm là sản phẩm lỏng có vị chua, thu được từ các nguyên liệu chứa tinh bột, đường, rượu hoặc cồn thực phẩm thông qua quá trình lên men rượu.
"Như vậy, chỉ có sản xuất theo phương pháp sinh học mới được gọi tên là giấm. Các dung dịch pha từ axit acetic thực chất không phải giấm lên men", ông Thịnh cho biết.
Axit acetic - thành phần tạo vị chua của giấm có thể được tạo ra bằng hai cách, lên men sinh học từ vi khuẩn axetic (phương pháp truyền thống) hoặc sản xuất bằng tổng hợp hóa học. Tuy nhiên, việc sử dụng axit acetic tổng hợp trong thực phẩm phải được kiểm soát chặt chẽ về độ tinh khiết.
Theo chuyên gia, axit acetic tổng hợp có hai loại. Loại dùng trong công nghiệp hóa chất được sản xuất bằng phương pháp carbonyl hóa methanol, có thể chứa tạp chất như aldehyde, kim loại nặng và không đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm.
Loại thứ hai là axit acetic đã tinh chế với độ tinh khiết trên 99%, hàm lượng kim loại nặng thấp, được phép sử dụng trong thực phẩm và ký hiệu phụ gia là E260.
PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh cảnh báo nếu cơ sở sản xuất sử dụng axit acetic công nghiệp chưa tinh chế, sản phẩm có thể chứa nhiều tạp chất độc hại như kim loại nặng, aldehyde, axit formic hoặc dung môi tồn dư. Việc tiêu thụ lâu dài có nguy cơ gây ngộ độc mạn tính, tổn thương gan, thận, rối loạn chuyển hóa, ảnh hưởng hệ thần kinh và làm tăng nguy cơ ung thư.
Ngoài ra, nếu axit công nghiệp được pha loãng bằng nguồn nước giếng khoan chưa đạt chuẩn, sản phẩm còn có thể nhiễm vi sinh vật gây bệnh như E.coli, coliform hoặc salmonella.
Cách phân biệt giấm lên men và dung dịch pha axit acetic khi sử dụng
Theo PGS Thịnh, việc phân biệt giấm lên men tự nhiên và dung dịch axit acetic pha loãng bằng cảm quan không hề dễ, đặc biệt khi sản phẩm được đóng kín trong chai. Tuy nhiên, vẫn có một số đặc điểm có thể giúp nhận biết khi đã mở chai. Giấm lên men tự nhiên vẫn còn vi sinh vật lên men nên sau một thời gian bảo quản có thể trở nên hơi đục.
Loại giấm này thường có vị chua thanh, mùi thơm dịu đặc trưng. Màu sắc thường hơi ngả vàng hoặc ánh nâu nhạt. Khi để lâu, giấm có thể chuyển sang màu nâu sậm và xuất hiện một ít cặn dưới đáy chai. Ngược lại, dung dịch pha từ axit acetic thường trong suốt, gần như không có cặn hay váng dù bảo quản trong thời gian dài. Độ chua của dung dịch cũng ít thay đổi theo thời gian do không có hoạt động sinh học.
Chuyên gia khuyến cáo người tiêu dùng nên lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, nhãn mác đầy đủ thông tin về nhà sản xuất và thành phần. Việc sử dụng thực phẩm lên men đúng quy chuẩn không chỉ giúp bảo đảm an toàn mà còn hạn chế nguy cơ tiếp xúc với các tạp chất hóa học có thể ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài.
Bắt tạm giam chủ cơ sở ở Bắc Ninh, sản xuất số lượng lớn giấm ăn giả
VOV.VN - Ngày 14/3, Công an tỉnh Bắc Ninh thông tin, đơn vị đã ra quyết định khởi tố vụ án và bắt tạm giam Nguyễn Công Khương (SN 1976), chủ cơ sở sản xuất Đại Khương tại tổ dân phố Thanh Hoài, phường Trí Quả để điều tra về hành vi “Sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm”.
