Không uống rượu bia vẫn hại gan: 9 thói quen cần tránh
VOV.VN - Không uống rượu bia chưa đủ để bảo vệ gan. Chế độ ăn, cân nặng, vận động, thuốc và nhiều thói quen sinh hoạt khác cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe gan.
Ăn quá nhiều đồ ngọt
Bánh kẹo, nước ngọt, trà sữa và thực phẩm chế biến sẵn thường chứa nhiều đường bổ sung. Tiêu thụ quá mức, đặc biệt các nguồn giàu fructose, có thể thúc đẩy tích tụ mỡ trong gan và làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ, nhất là ở người thừa cân, béo phì hoặc có rối loạn chuyển hóa.
Nên hạn chế đồ uống có đường, ưu tiên nước lọc và kiểm soát lượng đường trong khẩu phần hàng ngày.
Ăn nhiều đồ chiên rán, thực phẩm giàu chất béo
Thức ăn nhanh, món chiên rán và thực phẩm nhiều chất béo thường giàu năng lượng. Ăn thường xuyên có thể góp phần tăng cân, rối loạn chuyển hóa lipid và tích tụ mỡ trong gan.
Không cần loại bỏ hoàn toàn chất béo mà nên kiểm soát lượng ăn, ưu tiên các nguồn chất béo lành mạnh như cá, các loại hạt và dầu thực vật.
Thường xuyên ăn khuya, ăn quá nhiều
Ăn khuya không đồng nghĩa với việc trực tiếp gây tổn thương gan. Tuy nhiên, thường xuyên ăn quá nhiều, đặc biệt các thực phẩm giàu năng lượng, dễ dẫn đến dư thừa năng lượng, tăng cân và rối loạn chuyển hóa - những yếu tố liên quan đến gan nhiễm mỡ.
Nếu thường xuyên đói vào ban đêm, nên xem lại khẩu phần và thời gian ăn trong ngày thay vì duy trì những bữa khuya nhiều năng lượng.
Ngồi nhiều, ít vận động
Ít vận động có thể làm tăng nguy cơ tăng cân, kháng insulin và rối loạn chuyển hóa chất béo, từ đó ảnh hưởng đến sức khỏe gan. Có thể bắt đầu bằng những thay đổi đơn giản như đi bộ mỗi ngày, hạn chế ngồi liên tục, tăng hoạt động thể chất phù hợp và kết hợp bài tập aerobic với các bài tăng cường cơ bắp.
Tự ý sử dụng thuốc
Gan tham gia chuyển hóa nhiều loại thuốc. Dùng thuốc sai cách, quá liều, kéo dài hoặc đồng thời nhiều sản phẩm chứa cùng hoạt chất có thể làm tăng nguy cơ tổn thương gan.
Vì vậy, không nên tự ý tăng liều, kéo dài thời gian dùng thuốc hoặc phối hợp nhiều loại thuốc khi chưa được bác sĩ, dược sĩ tư vấn.
Lạm dụng thực phẩm bổ sung và thảo dược
Sản phẩm có nguồn gốc “tự nhiên” không đồng nghĩa với an toàn tuyệt đối cho gan. Một số thảo dược và thực phẩm bổ sung có thể liên quan đến tổn thương gan, trong khi một số sản phẩm còn có nguy cơ chứa thành phần không được công bố trên nhãn.
Đặc biệt, cần thận trọng với các sản phẩm quảng cáo giảm cân, tăng cơ bởi một số trường hợp được phát hiện chứa dược chất không khai báo.
Thiếu ngủ, rối loạn nhịp sinh học kéo dài
Thiếu ngủ không phải nguyên nhân duy nhất gây bệnh gan, nhưng ngủ không đủ và rối loạn nhịp sinh học có thể liên quan đến tăng cân, kháng insulin và rối loạn đường huyết. Đây đều là những yếu tố ảnh hưởng đến nguy cơ gan nhiễm mỡ.
Duy trì giờ ngủ tương đối ổn định và bảo đảm thời gian nghỉ ngơi phù hợp là một phần của lối sống có lợi cho sức khỏe chuyển hóa.
Nhịn ăn kéo dài, giảm cân quá nhanh
Giảm cân có thể mang lại lợi ích cho người thừa cân, béo phì hoặc mắc gan nhiễm mỡ liên quan đến chuyển hóa. Tuy nhiên, nhịn ăn cực đoan hoặc giảm cân quá nhanh có thể khiến cơ thể thiếu năng lượng và dưỡng chất.
Thay vì áp dụng chế độ ăn khắc nghiệt, nên giảm cân từ từ bằng cách ăn uống cân đối và tăng cường vận động. Người có bệnh gan hoặc thừa cân nên xây dựng mục tiêu phù hợp với tình trạng sức khỏe.
Chủ quan, không kiểm tra sức khỏe gan
Nhiều bệnh gan diễn tiến âm thầm nên không thể chỉ dựa vào triệu chứng để đánh giá sức khỏe. Người thừa cân, béo phì, mắc đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, viêm gan virus hoặc có tiền sử gia đình nên chủ động kiểm tra. Không uống rượu bia vẫn chưa đủ; duy trì lối sống lành mạnh và khám định kỳ giúp bảo vệ gan lâu dài.
6 loại thực phẩm là “vua hại gan” nhiều người dùng mỗi ngày mà không biết
VOV.VN - Gan có khả năng tự tái tạo tuyệt vời, nhưng nếu phải chịu đựng sự tấn công liên tục từ các thói quen ăn uống kém lành mạnh, nó sẽ dần bị xơ hóa và suy giảm chức năng. Việc nhận diện những "kẻ thù" của gan trong thực đơn hàng ngày là bước quan trọng nhất để phòng ngừa các bệnh lý nguy hiểm.
