Mỡ máu cao: Nên dùng loại dầu ăn nào để tốt cho tim mạch?
VOV.VN - Máu nhiễm mỡ thường không có triệu chứng rõ ràng nhưng có thể làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch, đột quỵ và gan nhiễm mỡ. Bên cạnh điều trị, lựa chọn dầu ăn phù hợp, ưu tiên loại giàu chất béo không bão hòa, có thể góp phần xây dựng chế độ ăn tốt cho sức khỏe tim mạch.
Máu nhiễm mỡ là gì?
Máu nhiễm mỡ, hay rối loạn lipid máu, là tình trạng các loại chất béo trong máu như cholesterol và triglycerid bị tăng hoặc giảm bất thường. Nếu không kiểm soát, bệnh có thể làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch, bệnh tim mạch, đột quỵ, tăng huyết áp và gan nhiễm mỡ. Khi triglycerid tăng rất cao, trên 1.000 mg/dL, nguy cơ viêm tụy cấp cũng tăng. Phát hiện sớm và kiểm soát mỡ máu giúp hạn chế biến chứng. Tùy tình trạng, người bệnh có thể cần dùng thuốc như statin, fibrate hoặc các thuốc khác theo chỉ định của bác sĩ, kết hợp chế độ ăn uống và vận động phù hợp.
Gợi ý các loại dầu ăn tốt cho người máu nhiễm mỡ
Dầu ô liu
Dầu ô liu, đặc biệt dầu ô liu nguyên chất, giàu acid oleic - một loại chất béo không bão hòa đơn. Khi sử dụng thay thế nguồn chất béo bão hòa, loại dầu này có thể góp phần cải thiện LDL-C. Dầu ô liu nguyên chất còn chứa các hợp chất thực vật như polyphenol, có đặc tính chống oxy hóa.
Dầu hạt cải
Dầu hạt cải có hàm lượng chất béo không bão hòa đơn tương đối cao và cung cấp một lượng acid béo omega-3 thực vật. Sử dụng loại dầu này thay cho chất béo bão hòa có thể hỗ trợ kiểm soát cholesterol và sức khỏe tim mạch. Dầu hạt cải cũng có điểm bốc khói tương đối cao, phù hợp với nhiều cách chế biến hàng ngày.
Dầu hướng dương
Dầu hướng dương chứa nhiều acid linoleic, thuộc nhóm chất béo không bão hòa đa. Khi thay thế chất béo bão hòa trong khẩu phần, acid linoleic có thể giúp giảm cholesterol toàn phần và LDL-C. Nên lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, không chứa chất béo chuyển hóa do quá trình hydro hóa.
Dầu đậu nành
Dầu đậu nành cung cấp chất béo không bão hòa đa, chủ yếu là omega-6 cùng một lượng omega-3. Sử dụng với lượng hợp lý và thay thế cho chất béo bão hòa có thể hỗ trợ cải thiện hồ sơ lipid. Dầu đậu nành cũng chứa phytosterol, hợp chất có khả năng làm giảm hấp thu cholesterol ở đường ruột.
Dầu hạt lanh
Dầu hạt lanh là nguồn cung cấp omega-3 thực vật, chủ yếu dưới dạng ALA. Loại dầu này có thể góp phần bổ sung chất béo không bão hòa vào khẩu phần. Do dễ bị oxy hóa khi gặp nhiệt độ cao, dầu hạt lanh thường phù hợp hơn với món salad hoặc các món ăn không cần đun nóng.
Dầu quả
Dầu bơ chứa nhiều chất béo không bão hòa đơn, tương tự dầu ô liu. Khi được sử dụng thay thế chất béo bão hòa trong khẩu phần, dầu bơ có thể hỗ trợ chế độ ăn tốt cho tim mạch. Một số sản phẩm có điểm bốc khói cao, phù hợp với phương pháp nấu ở nhiệt độ tương đối cao.
Lựa chọn dầu ăn hợp lý là một phần trong chế độ dinh dưỡng dành cho người máu nhiễm mỡ. Tuy nhiên, hiệu quả kiểm soát lipid không phụ thuộc vào một loại dầu riêng lẻ mà cần được kết hợp với khẩu phần cân đối, vận động và lối sống lành mạnh.
Lưu ý khi sử dụng dầu ăn cho người bị máu nhiễm mỡ
Chọn đúng loại dầu thôi chưa đủ, người máu nhiễm mỡ cũng cần dùng với lượng vừa phải và phù hợp cách chế biến. Dầu ăn cung cấp khoảng 9 kcal/g nên dùng quá nhiều có thể làm dư năng lượng, tăng cân và ảnh hưởng chuyển hóa lipid. Dầu ô liu nguyên chất phù hợp hơn với món nguội hoặc nấu ở nhiệt độ vừa, trong khi dầu hạt cải và một số loại dầu bơ có thể dùng khi chế biến ở nhiệt độ cao. Không nên tái sử dụng dầu đã chiên nhiều lần vì dầu có thể bị oxy hóa, tạo các sản phẩm phân hủy không có lợi cho sức khỏe.
Bên cạnh đó, cần kết hợp chế độ ăn giàu rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, cá, chất xơ; hạn chế thực phẩm chế biến sẵn và chất béo bão hòa, đồng thời duy trì vận động, kiểm soát cân nặng. Người có mỡ máu cao kéo dài, nguy cơ tim mạch hoặc bệnh nền nên tham khảo bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng để được tư vấn lượng chất béo và loại dầu phù hợp.