Thiếu sắt: Đừng bỏ qua 10 thực phẩm quen thuộc này
VOV.VN - Mệt mỏi, uể oải và khó tập trung có thể là dấu hiệu cơ thể thiếu sắt. Bổ sung thực phẩm giàu sắt trong chế độ ăn giúp đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng, hỗ trợ sản xuất hồng cầu và phòng ngừa thiếu máu do thiếu sắt. Vậy nên ăn gì, bổ sung bao nhiêu sắt mỗi ngày để cơ thể hấp thu hiệu quả?
Những thực phẩm nhiều sắt
Động vật có vỏ
Nghêu, sò, hến và hàu không chỉ giàu dinh dưỡng mà còn cung cấp lượng sắt heme đáng kể. Đây là dạng sắt có trong thực phẩm động vật và thường được cơ thể hấp thu dễ dàng hơn sắt từ thực vật. Trung bình, 100g nghêu có thể chứa khoảng 3mg sắt, góp phần đáp ứng nhu cầu vi chất hàng ngày.
Rau bina (cải bó xôi)
Rau bina là loại rau lá xanh chứa sắt non-heme, đồng thời cung cấp nhiều vitamin và khoáng chất cần thiết. Mặc dù sắt từ thực vật thường khó hấp thu hơn sắt từ động vật, rau bina vẫn là lựa chọn tốt trong chế độ ăn cân bằng. Có thể kết hợp loại rau này với thực phẩm giàu vitamin C để cải thiện khả năng hấp thu sắt.
Nội tạng động vật
Gan, thận và tim động vật là những thực phẩm có hàm lượng sắt cao. Chẳng hạn, 100g gan bò có thể cung cấp hơn 6mg sắt, cùng vitamin A, vitamin nhóm B và đồng. Tuy nhiên, không nên ăn nội tạng quá thường xuyên. Đặc biệt, phụ nữ mang thai cần thận trọng với gan động vật do thực phẩm này chứa nhiều vitamin A dạng retinol, có thể gây ảnh hưởng không tốt đến thai nhi nếu tiêu thụ quá mức.
Các loại đậu
Đậu lăng, đậu gà, đậu nành và đậu thận là những nguồn cung cấp sắt thực vật phù hợp với người ăn chay hoặc muốn đa dạng thực đơn. Một cốc đậu lăng đã nấu chín có thể chứa khoảng 6,6mg sắt. Ngoài ra, các loại đậu còn cung cấp protein và chất xơ, hỗ trợ duy trì sức khỏe tổng thể.
Thịt đỏ
Thịt bò và thịt cừu là những nguồn bổ sung sắt heme phổ biến. Trong 100g thịt bò xay có khoảng 2,7mg sắt, đồng thời cung cấp protein và vitamin nhóm B. Đây là nhóm thực phẩm có thể đưa vào thực đơn của người có nguy cơ thiếu sắt, nhưng nên sử dụng với lượng hợp lý và kết hợp đa dạng các nguồn đạm khác.
Hạt bí ngô
Hạt bí ngô là món ăn nhẹ giàu dinh dưỡng, có thể giúp bổ sung sắt cho cơ thể. Một khẩu phần khoảng 28g cung cấp gần 2,5mg sắt, bên cạnh magie, kẽm và các dưỡng chất khác. Bạn có thể ăn trực tiếp hoặc thêm hạt bí vào salad, sữa chua và các món ngũ cốc.
Diêm mạch
Diêm mạch là loại hạt giàu protein, chất xơ và sắt, đồng thời không chứa gluten tự nhiên. Một cốc diêm mạch nấu chín, tương đương khoảng 185g, cung cấp gần 3mg sắt. Thực phẩm này phù hợp với người mắc bệnh celiac hoặc cần hạn chế gluten trong chế độ ăn.
Thịt gà tây
Thịt gà tây, đặc biệt là phần thịt sẫm màu, cũng là nguồn cung cấp sắt đáng chú ý. Trong 100g thịt gà tây sẫm màu có khoảng 1,4mg sắt. Ngoài vi chất này, thịt gà tây còn chứa protein, giúp bổ sung dinh dưỡng và làm phong phú thực đơn hàng ngày.
Bông cải xanh
Bông cải xanh cung cấp cả sắt và vitamin C. Sự kết hợp này có lợi cho quá trình hấp thu sắt non-heme từ thực vật. Một chén bông cải xanh nấu chín có thể chứa khoảng 1mg sắt, cùng nhiều chất xơ và hợp chất chống oxy hóa.
Đậu phụ
Được chế biến từ đậu nành, đậu phụ là thực phẩm giàu protein thực vật và phù hợp với nhiều chế độ ăn uống. Khoảng nửa cốc đậu phụ, tương đương 126g, có thể cung cấp 3,4mg sắt, cùng một lượng canxi nhất định tùy sản phẩm. Đây là lựa chọn hữu ích để bổ sung sắt cho người ăn chay.
Sô cô la đen
Sô cô la đen có hàm lượng cacao cao không chỉ chứa các hợp chất chống oxy hóa mà còn cung cấp sắt. Khoảng 28g sô cô la đen với tỷ lệ cacao 70 - 85% có thể chứa 3,4mg sắt. Tuy nhiên, nên sử dụng với lượng vừa phải để tránh nạp quá nhiều đường và năng lượng.
Cá
Một số loại cá như cá ngừ, cá thu và cá mòi cung cấp sắt cùng protein và axit béo omega-3. Hàm lượng sắt thay đổi tùy từng loại cá và cách chế biến. Trong đó, cá ngừ đóng hộp là lựa chọn tiện lợi, dễ sử dụng trong các bữa ăn hàng ngày.
Yến mạch
Yến mạch là thực phẩm giàu chất xơ, đồng thời cung cấp một lượng sắt đáng kể. Một chén yến mạch nấu chín có thể chứa khoảng 2,1mg sắt. Bạn có thể dùng yến mạch vào bữa sáng, kết hợp với trái cây giàu vitamin C để hỗ trợ cơ thể hấp thu sắt tốt hơn.
Trứng
Trứng là thực phẩm quen thuộc, dễ chế biến và chứa nhiều dưỡng chất cần thiết. Một quả trứng lớn cung cấp khoảng 1mg sắt, phần lớn tập trung ở lòng đỏ. Ngoài ra, trứng còn chứa protein, vitamin B12 và nhiều vi chất có lợi cho sức khỏe.
Nấm
Một số loại nấm có thể cung cấp lượng sắt tương đối tốt. Theo dữ liệu của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), một cốc nấm mỡ trắng đã luộc và để ráo, tương đương 156g, chứa khoảng 2,7mg sắt. Nấm cũng cung cấp các dưỡng chất khác như vitamin D và hợp chất chống oxy hóa, góp phần làm đa dạng chế độ ăn.
Củ dền
Củ dền chứa một lượng sắt nhất định, đồng thời cung cấp folate (vitamin B9) - dưỡng chất cần thiết cho quá trình hình thành tế bào máu. Loại củ này có thể được chế biến thành món luộc, salad hoặc nước ép. Tuy nhiên, củ dền không phải thực phẩm có hàm lượng sắt đặc biệt cao và không nên được xem là giải pháp duy nhất để phòng ngừa thiếu máu.
Các lưu ý để hấp thụ sắt hiệu quả
Để tăng hấp thu sắt, nên kết hợp thực phẩm giàu sắt với nguồn vitamin C như cam, ổi, cà chua hoặc nước chanh. Ngược lại, canxi trong sữa, polyphenol trong trà, cà phê và phytate trong ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu có thể làm giảm khả năng hấp thu sắt. Vì vậy, nên tránh uống trà, cà phê ngay trong hoặc sau bữa ăn giàu sắt; đồng thời uống viên bổ sung sắt và canxi cách thời điểm. Không tự ý bổ sung sắt kéo dài khi chưa xác định tình trạng thiếu hụt hoặc có chỉ định, vì dư thừa vi chất này cũng có thể gây hại cho sức khỏe.