Uống thuốc nên tránh những thực phẩm nào để không giảm tác dụng?
VOV.VN - Một số thực phẩm, đồ uống có thể ảnh hưởng đến hấp thu, chuyển hóa và tác dụng của thuốc, thậm chí làm tăng nguy cơ tác dụng phụ. Biết những thực phẩm cần hạn chế giúp giảm nguy cơ tương tác và hỗ trợ điều trị.
Thực phẩm không nên dùng khi uống thuốc
Bưởi và nước ép bưởi
Bưởi và nước ép bưởi có thể tác động đến một số enzyme chuyển hóa và chất vận chuyển thuốc tại ruột. Qua đó, nồng độ của một số thuốc trong máu có thể thay đổi, ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị hoặc làm tăng nguy cơ gặp tác dụng phụ.
Một số thuốc, trong đó có một số statin và thuốc điều trị tim mạch, có thể tương tác với bưởi. Tuy nhiên, mức độ tương tác khác nhau tùy từng hoạt chất. Vì vậy, người bệnh nên kiểm tra thông tin của loại thuốc đang sử dụng thay vì tự kiêng bưởi với tất cả các thuốc cùng nhóm.
Rượu, bia
Rượu, bia có thể tương tác với nhiều loại thuốc và làm tăng nguy cơ xảy ra tác dụng không mong muốn. Khi sử dụng đồng thời, rượu có thể khiến người bệnh buồn ngủ, chóng mặt, giảm khả năng tập trung và phản ứng.
Với một số thuốc, việc dùng chung với rượu còn có thể làm tăng nguy cơ tổn thương gan hoặc chảy máu. Vì vậy, người bệnh nên kiểm tra hướng dẫn sử dụng trước khi uống rượu, bia trong thời gian điều trị.
Sữa và thực phẩm giàu canxi
Canxi có thể liên kết với một số hoạt chất trong đường tiêu hóa, từ đó làm giảm lượng thuốc được hấp thu vào cơ thể. Tương tác này đáng lưu ý với một số kháng sinh thuộc nhóm tetracycline và fluoroquinolone.
Khoảng thời gian cần cách giữa thuốc và thực phẩm giàu canxi không giống nhau ở mọi loại thuốc. Người bệnh nên thực hiện theo hướng dẫn cụ thể đối với từng hoạt chất.
Thực phẩm giàu vitamin K
Rau lá xanh và một số thực phẩm giàu vitamin K có thể ảnh hưởng đến tác dụng của thuốc chống đông máu warfarin.
Người đang sử dụng warfarin không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn nhóm thực phẩm này, nhưng nên duy trì lượng tiêu thụ tương đối ổn định. Nếu muốn thay đổi đáng kể chế độ ăn, người bệnh cần thông báo với bác sĩ hoặc nhân viên y tế.
Thực phẩm hoặc đồ uống chứa nhiều caffeine
Caffeine có trong cà phê, trà, nước tăng lực và một số sản phẩm khác có thể tác động đến hiệu quả hoặc làm tăng tác dụng không mong muốn của một số thuốc. Đặc biệt, người bệnh cần thận trọng nếu thuốc đang sử dụng hoặc tình trạng sức khỏe có thể gây kích thích thần kinh, hồi hộp, tim đập nhanh hoặc mất ngủ.
Thực phẩm bổ sung và thảo dược
Nguy cơ tương tác thuốc không chỉ đến từ thực phẩm thông thường mà còn có thể xảy ra khi dùng thực phẩm bổ sung hoặc thảo dược. Chẳng hạn, cây ban âu có thể làm giảm nồng độ thuốc trong cơ thể, khiến thuốc kém hiệu quả. Vì vậy, các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên không phải lúc nào cũng an toàn khi sử dụng cùng thuốc.
Những lưu ý khi ăn uống trong thời gian dùng thuốc
Một số thực phẩm, đồ uống có thể ảnh hưởng đến hấp thu, chuyển hóa và tác dụng của thuốc. Khi dùng thuốc, nên uống với nước lọc nếu không có hướng dẫn khác, tuân thủ thời điểm “trước ăn”, “sau ăn” hoặc “cùng thức ăn”, đồng thời chỉ hạn chế những thực phẩm được xác định có tương tác, tránh tự ý kiêng khem quá mức.
Làm gì để hạn chế nguy cơ tương tác giữa thực phẩm và thuốc?
Để giảm nguy cơ tương tác, người bệnh nên đọc kỹ hướng dẫn, dùng thuốc đúng liều, đúng thời điểm và ưu tiên nước lọc nếu không có yêu cầu đặc biệt. Trước khi thay đổi chế độ ăn hoặc dùng thêm thảo dược, thực phẩm bổ sung, nên hỏi bác sĩ, dược sĩ. Không tự ý ngừng thuốc hay đổi liều khi nghi ngờ tương tác; nếu xuất hiện triệu chứng bất thường, cần liên hệ nhân viên y tế.