Căng thẳng Mỹ - Iran vẫn trong tầm kiểm soát sau loạt đòn "ăn miếng trả miếng"
VOV.VN - Các cuộc tấn công qua lại trong ngày 7/5 được xem là phép thử nghiêm trọng nhất đối với thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 1 tháng giữa Mỹ và Iran. Dù vậy, cả Washington và Tehran đều đang nỗ lực kiềm chế để ngăn xung đột vượt ngoài tầm kiểm soát.
Phía Iran cho biết quân đội Mỹ đã tấn công hai con tàu tại cửa ngõ eo biển Hormuz, đồng thời tiến hành loạt không kích trực diện vào các mục tiêu bên trong lãnh thổ Iran. Trong khi đó, phía Mỹ khẳng định họ chỉ đáp trả sau khi các lực lượng Iran nổ súng nhằm vào tàu chiến của nước này.
Tổng thống Mỹ Donald Trump sau đó tìm cách hạ nhiệt tình hình khi trả lời báo giới rằng thỏa thuận ngừng bắn “vẫn còn hiệu lực”, đồng thời mô tả vụ việc chỉ là “một va chạm nhỏ”. Truyền thông nhà nước Iran cũng đưa tin tình hình đã nhanh chóng trở lại bình thường sau nhiều giờ giao tranh.
Đợt đụng độ mới nhất diễn ra trong bối cảnh Washington đang chờ phản hồi chính thức từ Tehran đối với đề xuất hòa bình của Mỹ, đặc biệt là chương trình hạt nhân của Iran.
Kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực ngày 7/4, hai bên vẫn nhiều lần xảy ra các vụ đấu súng lẻ tẻ. Bộ chỉ huy quân sự tối cao của Iran cáo buộc Mỹ đã vi phạm thỏa thuận khi tấn công một tàu chở dầu Iran cùng một tàu khác, đồng thời thực hiện các cuộc không kích vào khu dân cư trên đảo Qeshm tại eo biển Hormuz và khu vực ven biển Bandar Khamir Sirik.
Tehran cho biết lực lượng Iran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công nhằm vào tàu quân sự Mỹ ở phía đông eo biển Hormuz và khu vực phía nam cảng Chabahar. Người phát ngôn Bộ Chỉ huy Trung ương Khatam al-Anbiya tuyên bố các cuộc phản công của Iran đã gây ra “thiệt hại đáng kể”. Tuy nhiên, phía Mỹ phủ nhận và khẳng định không có khí tài hay tàu chiến nào bị trúng đạn.
Theo quân đội Iran, lực lượng nước này đã sử dụng tên lửa, máy bay không người lái và tàu cao tốc để tấn công ba tàu khu trục của Hải quân Mỹ. Đáp lại, phía Mỹ tuyên bố đã nhắm vào các bệ phóng tên lửa, địa điểm triển khai UAV cùng nhiều cơ sở quân sự khác của Iran.
Trong thông báo chính thức, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) nhấn mạnh quân đội Mỹ “không tìm cách leo thang căng thẳng”, nhưng vẫn duy trì trạng thái sẵn sàng nhằm bảo vệ lực lượng Mỹ trong khu vực.
Sau nhiều giờ giao tranh, đài truyền hình Press TV của Iran đưa tin tình hình tại các đảo và thành phố ven biển dọc eo biển Hormuz “đã trở lại bình thường”.
Đây không phải lần đầu tiên hai bên đụng độ kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn được thiết lập. Đầu tuần này, quân đội Mỹ cho biết đã phá hủy 6 tàu cao tốc của Iran, đồng thời đánh chặn tên lửa hành trình và máy bay không người lái của Tehran trong bối cảnh Iran tìm cách cản trở hoạt động hàng hải của Mỹ tại Hormuz.
Trước các cuộc đụng độ gần đây, Washington đã đưa ra đề xuất chính thức nhằm chấm dứt xung đột. Tuy nhiên, kế hoạch này chưa giải quyết được những yêu cầu cốt lõi của Mỹ, bao gồm việc Iran phải đình chỉ chương trình hạt nhân và mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược từng vận chuyển tới 1/5 nguồn cung dầu khí toàn cầu trước chiến sự.
Về phần mình, Tehran cho biết vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng đối với đề xuất mà Mỹ chuyển qua các bên trung gian.
Cùng lúc đó, căng thẳng khu vực tiếp tục lan rộng. Ngày 7/5, Mỹ áp đặt các lệnh trừng phạt mới đối với một thứ trưởng dầu mỏ Iraq cùng ba thủ lĩnh dân quân với cáo buộc hỗ trợ Iran.
Trong khi đó, Israel, quốc gia cũng đang giao tranh với lực lượng Hezbollah tại Lebanon, tuyên bố đã tiêu diệt một chỉ huy Hezbollah trong cuộc không kích vào Beirut một ngày trước đó. Đây là cuộc tấn công đầu tiên của Israel nhằm vào thủ đô Lebanon kể từ khi lệnh ngừng bắn được thiết lập hồi tháng trước.
Theo các nguồn tin ngoại giao, việc Israel chấm dứt các cuộc tấn công vào Lebanon hiện là một trong những yêu cầu quan trọng mà Iran đặt ra trong các cuộc thương lượng với Washington.