Chuyên gia Ấn Độ nêu 4 bài học từ thảm họa lũ quét Nepal đối với khu vực Himalaya
VOV.VN - Trận lũ quét nghiêm trọng ngày 26/8 tại Nepal không chỉ gây thiệt hại lớn về người và cơ sở hạ tầng, mà còn đặt ra những vấn đề cấp thiết về quản lý thiên tai xuyên biên giới tại khu vực Himalaya.
Chuyên gia Ấn Độ cho rằng thảm họa lũ quét cho thấy Nepal, Ấn Độ và Trung Quốc cần tăng cường chia sẻ dữ liệu, nâng cao khả năng chống chịu của cơ sở hạ tầng và xây dựng cơ chế phối hợp ứng phó trước những rủi ro khí hậu ngày càng gia tăng.
Theo Giáo sư Mahendra P. Lama, Cố vấn cấp cao danh dự tại Trung tâm Quốc tế về Phát triển Núi Tổng hợp (ICIMOD) và cựu thành viên Hội đồng Cố vấn An ninh Quốc gia Ấn Độ, thảm họa tại Nepal vừa qua đặt ra bốn bài học lớn đối với các quốc gia trong quản lý rủi ro thiên tai tại khu vực Himalaya.
Bài học đầu tiên là thiên tai không dừng lại ở biên giới quốc gia. Trận lũ bắt nguồn từ một vụ sạt lở băng và đá tại vùng núi cao gần biên giới Nepal - Tây Tạng, nhưng nhanh chóng gây hậu quả nghiêm trọng xuống các khu vực hạ lưu. Điều này cho thấy các quốc gia quanh dãy Himalaya cần tăng cường chia sẻ dữ liệu, nghiên cứu chung và xây dựng hệ thống cảnh báo sớm xuyên biên giới, thay vì chủ yếu ứng phó thiên tai trong phạm vi từng quốc gia.
Thứ hai là nguy cơ đối với hệ thống năng lượng xuyên biên giới. Lũ đã gây thiệt hại cho nhiều dự án thủy điện với quy mô khác nhau dọc hệ thống sông Trishuli. Thiệt hại không chỉ ảnh hưởng tới nguồn cung điện của Nepal mà còn có thể tác động tới hoạt động mua bán điện xuyên biên giới và kế hoạch phát triển thị trường điện khu vực giữa Nepal, Ấn Độ và Bangladesh. Thảm họa vì vậy đặt ra yêu cầu đánh giá lại khả năng chống chịu của các dự án thủy điện và cơ sở hạ tầng lớn tại Himalaya.
Thứ ba là khoảng cách về năng lực ứng phó giữa trung ương và địa phương. Người dân tại những khu vực miền núi hẻo lánh thường chịu tác động đầu tiên và phải tự ứng phó trong những giờ đầu sau thiên tai, trong khi phần lớn nguồn lực cứu hộ tập trung tại các đô thị lớn. Kinh nghiệm từ trận lũ hồ băng tại bang Sikkim của Ấn Độ năm 2023 cũng cho thấy chính quyền cơ sở thường thiếu nhân lực, kỹ năng, thiết bị và hệ thống cảnh báo cần thiết. Vì vậy, các quốc gia cần tăng cường năng lực phòng ngừa và ứng phó ngay tại những địa bàn có nguy cơ cao.
Bài học cuối cùng là khu vực Himalaya vẫn thiếu một khuôn khổ hợp tác đủ mạnh để ứng phó với biến đổi khí hậu và thiên tai xuyên biên giới. Nepal, Ấn Độ và Trung Quốc đều triển khai các chương trình riêng, nhưng sự phối hợp giữa các nước còn hạn chế. Trong bối cảnh các sông băng và hệ sinh thái Himalaya biến đổi nhanh, các cơ chế hiện có cần được kết nối thành một khuôn khổ hợp tác rộng hơn về chia sẻ dữ liệu, cảnh báo sớm, quản lý nguồn nước và bảo vệ cơ sở hạ tầng.
Theo Giáo sư Mahendra P. Lama, thảm họa tại Nepal một lần nữa cho thấy rủi ro khí hậu tại Himalaya ngày càng mang tính xuyên biên giới, đòi hỏi các quốc gia trong khu vực chuyển từ ứng phó riêng lẻ sang phối hợp thường xuyên, chủ động và thực chất hơn.
Phút sinh tử trong trận lũ quét ở Nepal
VOV.VN - Những người sống sót kể lại phút sinh tử trong lũ quét Nepal, khi dòng nước ập đến chỉ trong vài giây, cuốn trôi nhà cửa và nhiều người mất tích.
