Theo các nguồn tin, cả ông Trump và ông Netanyahu đều đã được thông báo từ các báo cáo tình báo trước đó trong tuần rằng Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei cùng các trợ lý thân cận sẽ sớm họp tại khu nhà riêng ở Tehran. Tuy nhiên, thông tin tình báo mới cho thấy cuộc họp đã được đẩy lên sáng 28/2 thay vì tối cùng ngày, theo ba người được báo cáo về cuộc điện đàm. Cuộc trao đổi này trước đó chưa từng được công bố.

Theo các nguồn tin, ông Netanyahu - người đã thúc đẩy một chiến dịch như vậy trong nhiều thập kỷ, lập luận rằng có thể sẽ không bao giờ có cơ hội tốt hơn để loại bỏ ông Khamenei, đồng thời đáp trả các âm mưu ám sát nhằm vào ông Trump trước đây mà ông cáo buộc là từ phía Iran.

Các nguồn tin giấu tên cho biết, vào thời điểm diễn ra cuộc điện đàm, ông Trump đã phê duyệt về nguyên tắc việc Mỹ tiến hành một chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, nhưng chưa quyết định thời điểm cũng như điều kiện cụ thể để triển khai.

Trong nhiều tuần trước đó, quân đội Mỹ đã tăng cường hiện diện tại khu vực, khiến nhiều quan chức trong chính quyền tin rằng vấn đề chỉ còn là khi nào Tổng thống đưa ra quyết định cuối cùng. Một phương án hành động từng được cân nhắc trước đó vài ngày đã bị hủy bỏ do điều kiện thời tiết xấu.

Reuters không thể xác định mức độ ảnh hưởng của các lập luận từ phía ông Netanyahu đối với quyết định của ông Trump. Tuy nhiên, cuộc điện đàm được xem là “lập luận cuối cùng” của nhà lãnh đạo Israel trước người đồng cấp Mỹ. Ba nguồn tin cho biết họ tin rằng yếu tố này, cùng với thông tin tình báo cho thấy “cơ hội” nhằm vào lãnh đạo Iran đang khép lại, đã trở thành chất xúc tác dẫn đến quyết định cuối cùng của ông Trump, khi ông ra lệnh cho quân đội vào ngày 28/2 triển khai chiến dịch Epic Fury. Theo lập luận của ông Netanyahu, ông Trump có thể tạo dấu ấn lịch sử nếu góp phần loại bỏ ban lãnh đạo Iran.

Đợt không kích mở màn

Những quả bom đầu tiên được thả xuống vào sáng 28/2. Tối cùng ngày, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei đã thiệt mạng.

Trả lời đề nghị bình luận, Người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly không trực tiếp đề cập đến cuộc điện đàm giữa ông Trump và Thủ tướng Benjamin Netanyahu, nhưng cho biết chiến dịch quân sự được tiến hành nhằm “phá hủy năng lực tên lửa đạn đạo và sản xuất của chính quyền Iran, tiêu diệt lực lượng hải quân của họ, chấm dứt khả năng trang bị cho các lực lượng ủy nhiệm và bảo đảm Iran không bao giờ có thể sở hữu vũ khí hạt nhân”.

Văn phòng Thủ tướng Israel cũng như phái đoàn Iran tại Liên Hợp Quốc đều không phản hồi các đề nghị bình luận. Trong một cuộc họp báo hôm 19/3, ông Netanyahu bác bỏ các cáo buộc cho rằng “Israel bằng cách nào đó đã lôi kéo Mỹ vào xung đột với Iran”, gọi đây là “tin giả”.

“Có ai thực sự nghĩ rằng có thể ra lệnh cho Tổng thống Trump phải làm gì không? Thật vô lý”, ông Netanyahu nói.

Về phần mình, ông Trump công khai khẳng định quyết định tiến hành không kích là do ông tự đưa ra. Theo các nguồn tin mà Reuters tiếp cận - bao gồm quan chức và những người thân cận với cả hai nhà lãnh đạo, không có bằng chứng cho thấy ông Netanyahu đã ép buộc ông Trump tiến hành chiến tranh. Tuy nhiên, các thông tin này cho thấy nhà lãnh đạo Israel đã vận động rất hiệu quả và cách ông định hình vấn đề, bao gồm nhấn mạnh cơ hội loại bỏ một lãnh đạo Iran bị cho là đứng sau các âm mưu ám sát ông Trump, đã có tác động đáng kể tới quyết định của Tổng thống Mỹ.

Đầu tháng 3, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cũng ám chỉ yếu tố trả đũa là một trong những động cơ của chiến dịch, khi nói với báo giới: “Iran đã tìm cách ám sát Tổng thống Trump và cuối cùng thì ông Trump mới là người nắm phần thắng".

Vì sao đòn đánh của Iran vào Diego Garcia khiến phương Tây lo ngại?

VOV.VN - Cuộc tấn công nhằm vào căn cứ quân sự chung Mỹ - Anh tại Diego Garcia, cách Iran khoảng 4.000 km, cho thấy Tehran đã sở hữu các loại tên lửa tầm xa hơn nhiều so với đánh giá trước đây, đồng thời phản ánh sự thay đổi trong cách tiếp cận quân sự của nước này.

Cuộc tấn công tháng 6/2025 nhằm vào cơ sở hạt nhân và tên lửa Iran

Trong chiến dịch tranh cử năm 2024, Tổng thống Donald Trump theo đuổi đường lối đối ngoại “Nước Mỹ trước tiên” và nhiều lần khẳng định muốn tránh xung đột với Iran, ưu tiên giải pháp ngoại giao với Tehran.

Tuy nhiên, khi các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran không đạt được thỏa thuận vào mùa xuân năm ngoái, ông Trump bắt đầu cân nhắc phương án không kích, theo ba nguồn tin nắm rõ các cuộc thảo luận nội bộ tại Nhà Trắng.

Đợt tấn công đầu tiên diễn ra vào tháng 6/2025, khi Israel tiến hành không kích các cơ sở hạt nhân và địa điểm tên lửa của Iran, đồng thời tiêu diệt một số lãnh đạo nước này. Sau đó, lực lượng Mỹ tham gia chiến dịch và khi chiến dịch phối hợp kéo dài 12 ngày kết thúc, ông Trump công khai ca ngợi kết quả, tuyên bố Mỹ đã “xóa sổ” các cơ sở hạt nhân của Iran.

Tuy nhiên, vài tháng sau, Mỹ và Israel tiếp tục nối lại các cuộc thảo luận về một đợt không kích thứ hai nhằm vào các cơ sở tên lửa bổ sung, đồng thời ngăn chặn Iran đạt được năng lực chế tạo vũ khí hạt nhân.

Phía Israel cũng muốn loại bỏ Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei - một đối thủ địa chính trị lâu năm và quyết liệt, người nhiều lần phóng tên lửa vào Israel và hậu thuẫn các lực lượng ủy nhiệm quanh quốc gia này, trong đó có phong trào Hamas ở Gaza và lực lượng Hezbollah tại Lebanon.

Theo Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz, ban đầu Israel lên kế hoạch tấn công Iran với giả định sẽ hành động đơn phương. Tuy nhiên, trong chuyến thăm khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của ông Trump tại bang Florida vào tháng 12/2025, Thủ tướng Benjamin Netanyahu bày tỏ thái độ chưa hoàn toàn hài lòng với kết quả của chiến dịch chung hồi tháng 6, theo hai nguồn tin am hiểu quan hệ giữa hai nhà lãnh đạo.

Các nguồn tin cho biết ông Trump tỏ ra sẵn sàng xem xét một chiến dịch ném bom mới, song cũng muốn thử thêm một vòng đàm phán ngoại giao. Theo nhiều quan chức và nhà ngoại giao Mỹ và Israel, có hai diễn biến đã thúc đẩy ông Trump tiến gần hơn tới quyết định tấn công Iran lần nữa.

Thứ nhất là chiến dịch của Mỹ ngày 3/1 nhằm bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro tại Caracas - chiến dịch không gây thương vong cho phía Mỹ nhưng đã loại bỏ một đối thủ lâu năm, qua đó cho thấy các chiến dịch quân sự quy mô lớn vẫn có thể đạt mục tiêu với tổn thất hạn chế. Tiếp đó là các cuộc biểu tình quy mô lớn bùng phát tại Iran hồi tháng 1/2026.

Theo 2 quan chức Israel, ở hậu trường, việc hợp tác giữa Lực lượng Phòng vệ Israel và Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã được tăng cường, với các kế hoạch quân sự chung được thảo luận trong các cuộc họp kín.

Không lâu sau đó, trong chuyến thăm Washington vào tháng 2 của ông Netanyahu, nhà lãnh đạo Israel đã báo cáo với ông Trump về chương trình tên lửa đạn đạo ngày càng phát triển của Iran, chỉ ra các mục tiêu cụ thể đáng lo ngại. Ông cũng nhấn mạnh những rủi ro từ chương trình này, bao gồm khả năng Iran có thể tấn công trực tiếp lãnh thổ Mỹ trong tương lai, theo ba nguồn tin nắm rõ các cuộc trao đổi riêng.

Nhà Trắng không phản hồi các câu hỏi liên quan đến các cuộc gặp giữa ông Trump và ông Netanyahu vào tháng 12/2025 và tháng 2/2026.

“Cơ hội làm nên lịch sử” của ông Trump?

Đến cuối tháng 2, nhiều quan chức Mỹ và các nhà ngoại giao trong khu vực nhận định khả năng Washington tiến hành tấn công Iran là rất cao, dù chi tiết cụ thể vẫn chưa rõ ràng. Theo 2 nguồn thạo tin, Tổng thống Donald Trump đã được Lầu Năm Góc và các cơ quan tình báo báo cáo về những lợi ích tiềm tàng nếu cuộc tấn công thành công, trong đó có việc làm suy giảm nghiêm trọng chương trình tên lửa của Iran.

Trước cuộc điện đàm giữa Thủ tướng Benjamin Netanyahu và ông Trump, Ngoại trưởng Marco Rubio đã thông báo với một nhóm nhỏ các lãnh đạo chủ chốt của Quốc hội vào ngày 24/2 rằng Israel nhiều khả năng sẽ tấn công Iran, bất kể Mỹ có tham gia hay không và Tehran gần như chắc chắn sẽ trả đũa các mục tiêu của Mỹ.

Đằng sau cảnh báo này là đánh giá của tình báo Mỹ rằng một cuộc tấn công như vậy sẽ kích hoạt các đòn phản công từ Iran nhằm vào các cơ sở ngoại giao, quân sự của Mỹ cũng như các đồng minh vùng Vịnh.

Thực tế sau đó đã diễn ra đúng như dự báo. Các cuộc không kích đã dẫn tới các đòn trả đũa của Iran nhằm vào tài sản quân sự của Mỹ, đồng thời kéo theo các cuộc tấn công nhằm vào các đồng minh vùng Vịnh của Washington, làm gián đoạn một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới và đẩy giá dầu tăng vọt, tác động trực tiếp tới người tiêu dùng tại Mỹ và nhiều nơi khác.

Theo hai nguồn tin khác, ông Trump cũng được thông báo rằng, dù khả năng không cao, việc loại bỏ ban lãnh đạo cấp cao của Iran có thể mở đường cho một chính phủ tại Tehran sẵn sàng đàm phán hơn với Washington. Khả năng thay đổi chế độ cũng là một trong những lập luận mà ông Netanyahu đưa ra trong cuộc điện đàm ngay trước khi ông Trump ra lệnh tấn công cuối cùng.

Tuy nhiên, Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) không cho là như vậy. Cơ quan này trước đó nhận định rằng nếu ông Ali Khamenei bị sát hại, nhiều khả năng ông sẽ được thay thế bởi một nhân vật cứng rắn hơn từ nội bộ. Thực tế là sau đó, con trai của ông Khamenei, ông Mojtaba Khamenei - người được đánh giá có lập trường chống Mỹ cứng rắn hơn cha, đã được chỉ định làm Lãnh tụ tối cao mới của Iran.

Hệ thống Petrodollar, eo biển Hormuz và phép thử trật tự tài chính toàn cầu

VOV.VN - Trong hơn nửa thế kỷ, hệ thống Petrodollar (Dầu mỏ - USD) là trụ cột quyền lực tài chính Mỹ và trật tự kinh tế toàn cầu. Nhưng biến động Trung Đông, đặc biệt quanh eo biển Hormuz gần đây đang đặt ra câu hỏi: liệu hệ thống này đã bước vào giai đoạn suy yếu mang tính cấu trúc như lịch sử từng chứng kiến?