Iran áp đặt hành lang hàng hải mới tại eo biển Hormuz
VOV.VN - Trong bối cảnh căng thẳng quân sự leo thang tại Vịnh Ba Tư, Iran đã áp đặt các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt đối với hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz, buộc tàu thuyền quốc tế phải đi theo các tuyến đường thay thế nhằm tránh nguy cơ va chạm với thủy lôi.
Lực lượng Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) thông báo mọi tàu thuyền có kế hoạch đi qua eo biển Hormuz đều phải phối hợp với phía Iran và tuân thủ hai hành lang hàng hải thay thế cho đến khi có thông báo mới.
Theo tuyên bố chính thức, quyết định này được đưa ra trong bối cảnh “nguy cơ đối mặt với các loại thủy lôi chống hạm” gia tăng, với mục tiêu “đảm bảo an toàn hàng hải và ngăn chặn các va chạm tiềm tàng”.
IRGC cho biết hai tuyến đường thay thế đều đi qua vùng biển gần Larak Island – một vị trí then chốt nằm sát eo biển Hormuz, nơi được xem là “yết hầu năng lượng” của thế giới.
Động thái công bố bản đồ hướng dẫn tàu thuyền né tránh thủy lôi cho thấy Tehran không chỉ kiểm soát về mặt quân sự mà còn chủ động điều tiết dòng chảy thương mại qua khu vực. Việc này trên thực tế đồng nghĩa với việc Iran đang áp đặt một cơ chế kiểm soát bán chính thức đối với tuyến vận tải biển quan trọng bậc nhất toàn cầu.
Theo truyền thông Iran, lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz đã giảm mạnh, thậm chí có thời điểm ngừng hoàn toàn sau khi Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn thông qua các cuộc tấn công quy mô lớn của Israel nhằm vào Lebanon.
Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy không có tàu nào đang di chuyển qua eo biển vào thời điểm gần nhất, trái ngược với tín hiệu phục hồi trước đó sau khi lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran có hiệu lực.
IRGC cho biết một số tàu chở dầu, bao gồm tàu thuộc sở hữu Iran và một tàu từ Trung Quốc, đã kịp đi qua an toàn trước khi tình hình xấu đi. Tuy nhiên, ngay sau khi các đợt không kích mới nổ ra, toàn bộ lưu lượng còn lại đã bị đình chỉ. Một tàu dự kiến đi qua vào tối cùng ngày đã buộc phải đổi hướng và quay đầu.
Trong tuyên bố, IRGC nhấn mạnh việc “quản lý thông minh” eo biển Hormuz là một phần then chốt trong chiến lược hiện tại, đồng thời cho rằng khu vực này vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Iran.
Dù chưa có xác nhận độc lập, phát biểu này phản ánh rõ tham vọng của Iran trong việc sử dụng eo biển Hormuz như một công cụ gây sức ép chiến lược, không chỉ về quân sự mà còn về kinh tế toàn cầu.
Trong bối cảnh các cuộc tấn công qua lại vẫn tiếp diễn và thỏa thuận ngừng bắn đứng trước nguy cơ đổ vỡ, eo biển Hormuz đang trở thành một “nút thắt cổ chai” đúng nghĩa – nơi chỉ một biến động nhỏ cũng có thể gây ra những chấn động lớn đối với thị trường năng lượng và an ninh hàng hải quốc tế.