Khủng hoảng di cư Ceuta: Thủ tướng Tây Ban Nha tới hiện trường, châu Âu căng thẳng

Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez cùng Bộ trưởng Bộ Nội vụ Fernando Grande-Marlaska đã trực tiếp có mặt tại hiện trường để chỉ đạo xử lý khủng hoảng di cư. Theo ước tính từ Bộ Nội vụ Tây Ban Nha, đã có tới khoảng 50.000 người, chủ yếu là nam thanh niên và vị thành niên Marốc, vượt biên trái phép vào Ceuta chỉ trong vòng chưa đến 24h. Hành trình bơi vượt biển kéo dài đầy nguy hiểm do hải lưu mạnh đã khiến ít nhất 19 người thiệt mạng do đuối nước.

Các trung tâm tiếp nhận tại Ceuta  nhanh chóng rơi vào tình trạng quá tải. 

Trước tình hình khẩn cấp, Chính phủ Tây Ban Nha đã điều quân đội và cảnh sát tới Ceuta, đồng thời phối hợp với Marốc siết chặt kiểm soát biên giới. Marốc triển khai thêm lực lượng an ninh, xe phun vòi rồng và gia cố hàng rào để ngăn dòng người tiếp tục vượt biên.

Madrid cũng tuyên bố sẽ đẩy nhanh việc trục xuất người nhập cư trái phép nhưng vẫn phải tuân thủ các phán quyết của tòa án và bảo đảm quyền của người di cư.

Làn sóng vượt biên kỷ lục này bắt nguồn từ những tin đồn lan truyền trên mạng xã hội liên quan đến phán quyết ngày 8/7 của Tòa án Tối cao Tây Ban Nha. Phán quyết xác nhận người nhập cư qua hàng rào sắt sẽ bị cưỡng chế xuất cảnh ngay lập tức, nhưng quy định trả về tức thì này lại không áp dụng cho những trường hợp tiếp cận bằng đường biển. Lợi dụng kẽ hở pháp lý đó, hàng nghìn người đã trang bị đồ lặn và chân vịt, bất chấp nguy hiểm, bơi qua biển Tarajal để vào lãnh thổ Tây Ban Nha với hy vọng tìm cơ hội ở lại.

Sự việc nhanh chóng thổi bùng căng thẳng ngoại giao trên toàn Liên minh châu Âu. Phía Italy, Thủ tướng Giorgia Meloni và Bộ trưởng Ngoại giao Antonio Tajani đã lên tiếng chỉ trích gay gắt chính sách di cư của Madrid và đề xuất giải pháp tạm đình chỉ Tây Ban Nha ra khỏi khu vực tự do di chuyển Schengen.

Trong khi đó, Pháp thông báo thắt chặt kiểm soát biên giới với Tây Ban Nha, còn Ủy ban Châu Âu đề xuất triển khai Cơ quan Bảo vệ Biên giới và Bờ biển (Frontex) để hỗ trợ Madrid đẩy nhanh quá trình hồi hương người nhập cư.

Tình cảnh người di cư

Theo những người di cư, nguyên nhân khiến họ tìm mọi cách tới châu Âu xuất phát từ điều kiện sống và cơ hội việc làm ở quê nhà.

"Chúng tôi không có dịch vụ y tế tốt. Chúng tôi không có giáo viên giỏi và cuộc sống ở Marốc rất tồi tệ. Đó là lý do tại sao chúng tôi bơi đến đây”.

"Chúng tôi đến đây vì không có việc làm”.

Lời chia sẻ của những người di cư cho thấy, phía sau những hình ảnh hỗn loạn tại Ceuta là khoảng cách về điều kiện sống và cơ hội phát triển giữa hai bờ Địa Trung Hải. Chính điều đó đã khiến nhiều người chấp nhận đánh đổi tính mạng để tìm đường tới châu Âu.

Italy kêu gọi đóng cửa Schengen đối với Tây Ban Nha vì khủng hoảng di cư ở Ceuta

VOV.VN - Bộ trưởng Ngoại giao Italy Antonio Tajani hôm qua (30/7) đã kêu gọi đóng cửa khu vực Schengen đối với Tây Ban Nha sau khi hàng trăm người di cư vượt biên từ Marốc vào vùng lãnh thổ Ceuta của Tây Ban Nha ở Bắc Phi vừa qua.

Thử thách lớn với châu Âu

Đối với Liên minh châu Âu, làn sóng di cư không chỉ đặt ra bài toán nhân đạo mà còn tạo sức ép ngày càng lớn đối với an ninh biên giới và năng lực quản lý nhập cư. Theo Chính phủ Tây Ban Nha, một phán quyết mới của Tòa án Tối cao, hạn chế việc trục xuất ngay lập tức những người bị chặn trên biển, cũng có thể là một trong những yếu tố khiến số người tìm cách vượt biên tăng đột biến.

Làn sóng vượt biên quy mô chưa từng có cũng nhanh chóng làm bộc lộ những khác biệt sâu sắc trong cách tiếp cận vấn đề nhập cư tại châu Âu. Thủ tướng Italy Giorgia Meloni tuyên bố sẵn sàng xem xét đình chỉ cơ chế đi lại tự do Schengen đối với Tây Ban Nha nhằm bảo vệ biên giới. Ngoại trưởng Italy Antonio Tajani cho rằng chương trình hợp pháp hóa hơn 500.000 lao động nhập cư không giấy tờ của Tây Ban Nha đã tạo sức hút đối với người di cư và vô tình tiếp tay cho các đường dây buôn người.

Đáp lại, Ngoại trưởng Tây Ban Nha Jose Manuel Albares chỉ trích những phát biểu này là "không phù hợp", khẳng định Madrid cần sự đoàn kết của châu Âu thay vì những tranh cãi mang màu sắc chính trị. Trong khi đó, Nhà Trắng cho rằng diễn biến tại Ceuta là minh chứng cho những hệ lụy của các chính sách nhập cư quá cởi mở mà Tổng thống Donald Trump nhiều lần cảnh báo.

Ceuta cùng với Melilla là hai vùng lãnh thổ của Tây Ban Nha nằm trên lục địa châu Phi, đồng thời là đường biên giới trên bộ duy nhất giữa Liên minh châu Âu và châu Phi. Cuộc khủng hoảng lần này cho thấy việc dựng thêm hàng rào hay tăng cường lực lượng an ninh có thể giúp kiểm soát tình hình trước mắt, nhưng khó giải quyết tận gốc nếu những nguyên nhân như nghèo đói, thất nghiệp và chênh lệch phát triển vẫn còn tồn tại. Trong bối cảnh nhập cư tiếp tục là chủ đề gây chia rẽ tại nhiều nước châu Âu, làn sóng người di cư ở Ceuta một lần nữa đặt Liên minh châu Âu trước phép thử về khả năng xây dựng một chính sách nhập cư thống nhất, vừa bảo đảm an ninh biên giới, vừa thực hiện trách nhiệm nhân đạo.