Nguy cơ đối đầu trực diện giữa Mỹ và Iran ở eo biển Hormuz
VOV.VN - Iran ngày 7/9 tuyên bố sẽ thiết lập một vùng kiểm soát mở rộng trải dài từ ranh giới phong tỏa của Hải quân Mỹ qua eo biển Hormuz và tiến sâu vào Vịnh Ba Tư.
Tuyên bố mang tính bước ngoặt được đưa ra trực tiếp bởi người đứng đầu Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, ông Mohsen Rezaei, trên sóng truyền hình nhà nước Iran.
Vạch rõ ranh giới của vùng cấm mới, ông Rezaei tuyên bố: “Trong những ngày và tuần tới, chúng tôi sẽ công bố một vùng hạn chế bên ngoài eo biển Hormuz. Tuyến này bắt đầu từ đường phong tỏa hải quân của Mỹ, mở rộng về phía eo biển Hormuz và tiếp tục đi vào Vịnh Ba Tư. Bất kỳ tàu nào đi vào khu vực này với ý định qua eo biển Hormuz và bị nhận diện sẽ bị đưa vào danh sách trừng phạt của chúng tôi”.
Cùng với cảnh báo trừng phạt các tàu thuyền vi phạm, ông Rezaei cho biết Tehran đang chuẩn bị ký một thỏa thuận hành lang hàng hải mới với Oman, đồng thời khẳng định việc phóng thử tên lửa chống hạm đặc biệt nhắm qua tàu chiến Mỹ cách đây 48 giờ là thông điệp răn đe rõ ràng rằng Iran đủ năng lực đánh chìm các chiến hạm chở hàng trăm binh sĩ Mỹ nếu quyền lợi kinh tế của nước này tiếp tục bị xâm phạm.
Phản ứng trước động thái phong tỏa của Iran, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright đã xuất hiện trực tiếp trên các kênh truyền hình lớn như CNN và Fox News để trấn an thị trường và khẳng định sự can dự quân sự của Washington. Bộ trưởng Chris Wright nhấn mạnh: “Nhiều con tàu đang đi qua eo biển, và tất nhiên điều này cần sự hỗ trợ từ quân đội Mỹ. Iran vẫn đang gây rắc rối, nhưng Hải quân Mỹ đang chiếm ưu thế trong cuộc chiến đó. Chúng tôi đang hỗ trợ rất nhiều tàu thuyền qua lại, nhưng hiện tại cần phải sử dụng đến sức mạnh quân sự để làm điều đó. Thương mại toàn cầu là rất quan trọng, và đây không nên chỉ là trách nhiệm duy nhất của nước Mỹ”.
Đánh giá về tính toán của Tehran đằng sau tuyên bố vùng cấm, Giáo sư Stephen Zunes, Chủ nhiệm sáng lập bộ môn Nghiên cứu Trung Đông tại Đại học San Francisco (Mỹ), nhận định: “Đây chắc chắn là một phản ứng trước áp lực ngày càng gia tăng từ phía Mỹ, cho thấy với mỗi bước leo thang từ Washington, Tehran sẽ tìm ra cách đáp trả tương ứng. Rõ ràng đang có sự bất đối xứng rất lớn về tương quan sức mạnh quân sự, nhưng Iran cũng nhận ra rằng về mặt chính trị, họ nắm giữ lợi thế thông qua những tổn thất mà họ có thể gây ra cho hoạt động vận tải hàng hải, các tài sản của Mỹ cũng như của các đồng minh trong khu vực”.
Chuyên gia này cũng cho rằng việc Iran đưa ra thời hạn thực hiện trong vài ngày hoặc vài tuần tới có thể là động thái thăm dò xem liệu Mỹ có sẵn sàng lùi bước hay không, đồng thời mở đường cho một thỏa thuận hàng hải với Oman nhằm tạo lối thoát ngoại giao để các bên cùng tuyên bố chiến thắng.
Động thái thiết lập vùng kiểm soát ngoài eo biển Hormuz của Iran đánh dấu sự đổ vỡ hoàn toàn của trạng thái hòa hoãn mong manh, gia tăng nguy cơ dẫn đến đối đầu trực diện giữa hai chiến lược phong tỏa đối nghịch tại cửa ngõ Vịnh Ba Tư. Một bên là nỗ lực của Mỹ nhằm bóp nghẹt nguồn thu từ các cảng dầu của Tehran thông qua sự hiện diện hải quân áp đảo; bên còn lại là quân bài phong tỏa tuyến vận tải năng lượng mà Iran kiên quyết sử dụng để buộc Washington phải trả giá.
Khi cả hai bên đều không có dấu hiệu nhượng bộ và liên tục nâng mức độ răn đe quân sự, tuyến hàng hải trung chuyển một phần năm lượng dầu mỏ của thế giới đang đứng trước nguy cơ tê liệt toàn diện, đe dọa trực tiếp đến sự ổn định của thị trường năng lượng toàn cầu.
“Cuộc chiến tàu dầu” - phép thử sức chịu đựng của Mỹ và Iran
VOV.VN - Mỹ và Iran liên tiếp tập kích tàu chở dầu khi cuộc giằng co tại eo biển Hormuz ngày càng quyết liệt, làm gia tăng nguy cơ leo thang và gây thêm sức ép lên thị trường năng lượng toàn cầu.
