Nóng thế giới hôm nay 26/8: Mỹ mở chiến dịch cô lập tài chính, Iran dọa đáp trả

Mỹ mở chiến dịch tài chính mới nhằm cô lập Iran. Bộ Tài chính Mỹ ngày 24/8 thông báo áp đặt lệnh trừng phạt đối với gần 60 thực thể, cá nhân và tàu thuyền có liên hệ với Iran trong khuôn khổ chiến dịch mới mang tên “Cô lập kinh tế” nhằm gia tăng sức ép kinh tế và tài chính lên Tehran.

Các biện pháp trừng phạt nhắm vào những mạng lưới liên quan đến hạt nhân, tên lửa, an ninh mạng và dầu khí của Iran, cũng như các hoạt động vận tải biển, dầu mỏ, tiền mã hóa, vàng và hàng không. Washington cáo buộc các đối tượng này hỗ trợ hoặc tạo điều kiện cho Iran duy trì nguồn lực tài chính, năng lực quân sự và khả năng tiếp cận công nghệ bất chấp các lệnh cấm vận kéo dài. Đây là các biện pháp mà trước đó Mỹ đã công bố là khắc nghiệt nhất từ trước tới nay. 

Phát biểu khi công bố chiến dịch, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho rằng Iran hiện đang đối mặt với một lựa chọn rõ ràng. Hoặc bị cô lập hoàn toàn trên toàn cầu và trở thành một nền kinh tế tự cung tự cấp, hoặc lựa chọn con đường trở lại bình thường với cơ hội tái gia nhập nền kinh tế toàn cầu. Washington cũng đang tiến hành “ngoại giao kín” với các đối tác thương mại của Iran nhằm cảnh báo hậu quả nếu tiếp tục làm ăn với Tehran.  

Iran cảnh báo đáp trả các lệnh trừng phạt mới của Mỹ. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei lập tức cảnh báo sẽ đáp trả mạnh mẽ các lệnh trừng phạt mới của Mỹ, đồng thời cho rằng việc Washington gia tăng sức ép không thể mang lại hòa bình cho khu vực.

Ông Baghaei cảnh báo bất kỳ sự leo thang nào cũng sẽ dẫn đến hậu quả, đồng thời khẳng định Iran “không bị trói buộc” trong việc lựa chọn biện pháp đáp trả. Trước đó, người đứng đầu cơ quan an ninh Iran cảnh báo Tehran sẽ coi bất kỳ quốc gia nào ủng hộ các biện pháp trừng phạt mới của Mỹ là một “hành động chiến tranh”. Việc Mỹ mở rộng trừng phạt diễn ra sau nhiều tuần bế tắc trong vấn đề Iran và trong bối cảnh Mỹ chưa thể phá vỡ quyền kiểm soát của Tehran đối với eo biển Hormuz, tuyến hàng hải có vai trò đặc biệt quan trọng đối với hoạt động vận chuyển dầu mỏ toàn cầu. Iran cũng tuyên bố sẽ thực thi “kế hoạch 2 năm” đối phó đòn kinh tế lớn nhất lịch sử của Mỹ.  

Chỉ còn 31% người Mỹ ủng hộ cuộc chiến với Iran. Tỷ lệ người dân Mỹ ủng hộ hành động quân sự của nước này chống Iran đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ những ngày đầu của cuộc xung đột, trong bối cảnh ngày càng nhiều người lo ngại cuộc chiến sẽ kéo dài, kéo theo nhiều hệ lụy.

Theo kết quả thăm dò Reuters/Ipsos công bố ngày 24/8, chỉ 31% người Mỹ được hỏi ủng hộ hành động quân sự của Mỹ chống Iran, giảm so với 34% hồi đầu tháng này và 37% trong cuộc khảo sát hồi tháng 3. Đáng chú ý, sự ủng hộ cũng giảm trong chính các cử tri đảng Cộng hòa. Hiện 69% số người Cộng hòa được hỏi ủng hộ cuộc chiến, so với 77% hồi tháng 3.

Trong khi đó, 83% người Mỹ cho rằng cuộc chiến với Iran sẽ còn kéo dài. Tỷ lệ ủng hộ cách Tổng thống Donald Trump điều hành đất nước hiện cũng chỉ ở mức 33%, thấp nhất trong các cuộc thăm dò Reuters/Ipsos ở cả hai nhiệm kỳ của ông.

Nga cáo buộc Ukraine tung tin giả về việc huy động thêm quân. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho rằng tin đồn Nga tiến hành tuyển quân là thông tin giả do Ukraine cố tình phát tán để gây bất ổn. Ông Peskov bác bỏ những đồn đoán về khả năng Nga tiến hành một đợt tuyển quân mới. “Nhà chức trách Ukraine đã phát tán tất cả những thông tin đó. Rõ ràng, chính quyền Kiev đang tìm cách gây bất ổn về tư tưởng tại đất nước chúng tôi. Đây đều là những thông tin sai sự thật được cố tình đưa lên truyền thông”, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói với kênh RTVI.

Trước đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nhiều lần nói rằng chính quyền Nga sẽ công bố một đợt tuyển quân mới vào mùa Thu năm nay. Theo ông Zelensky, ông Putin sẽ điều thêm 300.000 binh sĩ mới được huy động tới các khu vực khác nhau, tùy thuộc vào tình hình ở phía Đông Ukraine. Truyền thông Ukraine cũng đăng tải và lan truyền những thông tin tương tự.

Nga ban hành sắc lệnh bảo vệ các cơ sở hạ tầng trọng yếu. Tổng thống Vladimir Putin vừa ký sắc lệnh cho phép chính phủ Nga áp dụng biện pháp quản lý tạm thời đối với các cơ sở hạ tầng trọng yếu trong trường hợp chủ sở hữu không thực hiện hoặc chậm khôi phục các biện pháp bảo đảm an ninh.

Sắc lệnh mới cho phép Chính phủ Nga có thể áp dụng chế độ quản lý tạm thời đối với các cơ sở hạ tầng trọng yếu nếu chủ sở hữu không thực hiện đầy đủ các biện pháp bảo đảm an ninh hoặc chậm tiến hành những sửa chữa cần thiết.

Quy định này được áp dụng đối với nhiều lĩnh vực hạ tầng quan trọng, trong đó có nhiên liệu và năng lượng, các doanh nghiệp công nghiệp, mạng lưới thông tin liên lạc, hệ thống tiện ích công cộng, hạ tầng giao thông và logistics. Các cơ sở năng lượng, trong đó có nhà máy điện hạt nhân, cũng thuộc diện áp dụng. Sắc lệnh này được ban hành trong bối cảnh các cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine nhằm vào các hạ tầng thiết yếu của Nga đang ngày càng gia tăng, gây ra những hậu quả nghiêm trọng.

Anh nhận được cảnh báo về việc hỗ trợ Ukraine. Nga cảnh báo việc Anh hỗ trợ Ukraine sản xuất tên lửa tầm xa sẽ “đổ thêm dầu vào lửa”, đồng thời tuyên bố Nga đang xác định vị trí các cơ sở này. Theo đó, quyết định của Anh cung cấp cho Ukraine thông tin mật về các linh kiện do Anh sản xuất, vốn được sử dụng để chế tạo tên lửa hành trình tầm xa SCALP, sẽ bị Moscow nhìn nhận theo hướng cực kỳ tiêu cực. Thủ tướng Anh Andy Burnham, trong chuyến đi tới Kiev vừa qua, đã công bố gói hỗ trợ của Anh nhằm giúp Ukraine tăng cường năng lực sản xuất tên lửa tầm xa trong nước.

Khi được hỏi về chuyến thăm và gói hỗ trợ này, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cáo buộc Anh đang tìm cách cản trở bất kỳ tiến triển nào hướng tới một thỏa thuận hòa bình trong tương lai.

Ông Peskov cho biết quân đội Nga đang tiến hành thu thập dữ liệu một cách có hệ thống nhằm xác định vị trí các cơ sở sản xuất tên lửa của Ukraine, sau đó tìm cách phá hủy những cơ sở này.

Mỹ đưa Syria khỏi danh sách tài trợ khủng bố. Ngày 24/8, Mỹ đã đưa Syria ra khỏi danh sách các quốc gia tài trợ khủng bố, dỡ bỏ rào cản lớn mà Damascus cho là trở ngại cuối cùng đối với hoạt động đầu tư và tái thiết kinh tế. 

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết quyết định này được đưa ra nhằm ghi nhận “những hành động tích cực” và các cam kết tiếp theo của chính phủ Syria dưới thời Tổng thống Ahmed al-Sharaa trong việc tách Syria khỏi các hoạt động khủng bố quốc tế. Cá nhân Tổng thống Syria Ahmed al-Sharaa trước đó cũng bị Mỹ đưa vào danh sách khủng bố đặc biệt nhưng đã được xóa trước chuyến thăm của ông tới Washington để gặp Tổng thống Donald Trump hồi đầu năm nay.

Ngoài việc gỡ Syria khỏi danh sách tài trợ khủng bố, Washington cũng hủy chỉ định Mặt trận Nusrah là tổ chức khủng bố toàn cầu bị chỉ định đặc biệt. Sau động thái này, chỉ còn ba quốc gia hiện bị Mỹ liệt vào danh sách tài trợ khủng bố. Syria bị Mỹ đưa vào danh sách tài trợ khủng bố từ năm 1979, khi Washington cáo buộc chính phủ của cựu Tổng thống Hafez al-Assad hỗ trợ các nhóm vũ trang. Quy chế này tiếp tục được duy trì dưới thời con trai ông, Bashar al-Assad, cho đến khi ông bị lực lượng nổi dậy do Tổng thống hiện nay Ahmed al-Sharaa lãnh đạo lật đổ vào tháng 12/2024.

Trung Quốc, Ấn Độ đàm phán biên giới trước thềm Thượng đỉnh BRICS. Cố vấn An ninh Quốc gia Ấn Độ Ajit Doval có cuộc hội đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị tại Bắc Kinh trong khuôn khổ vòng đàm phán thứ 25 của cơ chế Đại diện đặc biệt được Ấn Độ và Trung Quốc thiết lập từ năm 2003. Cơ chế này hiện vẫn là kênh đàm phán chính về vấn đề biên giới, đồng thời là diễn đàn để hai bên trao đổi về các vấn đề song phương, khu vực và quốc tế cùng quan tâm. Tại cuộc đàm phán lần này, hai bên dự kiến tiếp tục trao đổi về phân định biên giới, quản lý khu vực biên giới và các biện pháp duy trì hòa bình, ổn định dọc Đường kiểm soát thực tế (LAC). Cuộc họp diễn ra ngay trước thềm hội nghị thượng đỉnh BRICS tại Ấn Độ. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến sẽ tham dự. Nếu diễn ra, đây sẽ là chuyến thăm Ấn Độ đầu tiên của ông Tập Cận Bình sau 7 năm, mở ra triển vọng ổn định và cải thiện quan hệ song phương.

Mỹ có thể thu hồi thị thực của 200.000 người xin tị nạn. Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang chuẩn bị thu hồi thị thực du lịch và công tác của khoảng 200.000 người nước ngoài đã nộp đơn hoặc đang xin tị nạn tại Mỹ. Nếu được triển khai, đây có thể là đợt thu hồi thị thực hàng loạt lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ. 

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott cho biết, cơ quan này đang phối hợp với Bộ An ninh Nội địa để xác định và thu hồi thị thực của những người nước ngoài tới Mỹ với tư cách khách ngắn hạn nhưng sau đó nộp đơn xin tị nạn để ở lại lâu dài.

Việc bị thu hồi thị thực không đồng nghĩa với việc những người này sẽ lập tức bị trục xuất. Những trường hợp đang chờ giải quyết hồ sơ tị nạn có thể được phân loại lại về tình trạng nhập cư nhưng sẽ mất tư cách của người nhập cảnh bằng thị thực du lịch hoặc công tác.

“Cơ chế ASEAN” được sử dụng để giải quyết căng thẳng khu vực do khói mù xuyên biên giới. Malaysia và Brunei cho biết sẽ tận dụng “Cơ chế ASEAN” để tìm giải pháp cho tình trạng khói mù xuyên biên giới tái diễn do các vụ cháy rừng tại Indonesia. Indonesia kêu gọi các nước láng giềng tránh đổ lỗi cho nhau về tác động của khói bụi từ các vụ cháy rừng và đất ở Kalimantan.

Theo đó, Malaysia và Brunei đã nhất trí đưa vấn đề ô nhiễm khói mù xuyên biên giới ra thảo luận ở cấp độ ASEAN, trong bối cảnh khói dày đặc từ các vụ cháy rừng và cháy đất than bùn tại Indonesia đang lan sang các nước láng giềng. Thỏa thuận này đạt được vào cuối tuần qua trong chuyến thăm làm việc của Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim tới Bandar Seri Begawan để tham vấn hàng năm với Quốc vương Brunei Hassanal Bolkiah. Hai nhà lãnh đạo đã bàn về các biện pháp khả thi nhằm giải quyết vấn đề tái diễn này, lựa chọn cơ chế ASEAN là phương án tối ưu.

Các vụ cháy rừng và cháy đất than bùn đang bùng phát dữ dội trên khắp Indonesia, với hàng nghìn điểm nóng được phát hiện tại Kalimantan và Sumatra, trong bối cảnh thời tiết khô hạn kéo dài do hiện tượng El Nino gia tăng cường độ. Khói mù dày đặc đã bao trùm nhiều khu vực ở Kalimantan trong nhiều tuần qua, khiến tầm nhìn tại một số nơi giảm xuống chỉ còn 1 mét, gây gián đoạn giao thông đường bộ và làm chậm trễ các chuyến bay. Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto đã đến Kalimantan trực tiếp chỉ đạo các hoạt động kiểm soát cháy rừng, khẳng định sẽ có các biện pháp mạnh để ngăn chặn các vụ vi phạm.

Tình cảnh Iran khi bị Mỹ siết chặt trừng phạt kinh tế

VOV.VN - Chính phủ Iran đã phát đi tín hiệu về khả năng tăng giá nhiên liệu ngay trước thềm các lệnh trừng phạt kinh tế mới từ Mỹ, trong bối cảnh giá thực phẩm và các mặt hàng khác tại Iran vốn đã tăng vọt do nhiều nguyên nhân.